{"id":616834,"date":"2026-04-20T05:06:29","date_gmt":"2026-04-20T03:06:29","guid":{"rendered":"https:\/\/kohenavocats.com\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/"},"modified":"2026-04-20T05:06:29","modified_gmt":"2026-04-20T03:06:29","slug":"sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile","status":"publish","type":"kji_decision","link":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/","title":{"rendered":"Sentenza n. 19129 du 06\/07\/2023 &#8211; Sezioni Unite \/ Civile"},"content":{"rendered":"<div class=\"kji-decision\">\n<div class=\"kji-full-text\">\n<p>Oggetto<\/p>\n<p>SALUTE<\/p>\n<p>&#8211; Danni da emotrasfusione &#8211; Nesso causale &#8211; Verbale della Commissione medico ospedaliera di cui all\u2019art. 4 della l. n. 210 del 1992 &#8211; Efficacia probatoria &#8211; Limiti &#8211; Riconoscimento dell\u2019indennizzo ex l. n. 210 del 1992 &#8211; Efficacia probatoria &#8211; Confessione stragiudiziale &#8211; Esclusione &#8211; Valore indiziario &#8211; Configurabilit\u00e0 &#8211; Accertamento giudiziale del diritto all\u2019indennizzo &#8211; Efficacia di giudicato nel giudizio risarcitorio &#8211; Configurabilit\u00e0.<\/p>\n<p>Presidente: A. Spirito<\/p>\n<p> Relatore: A. Di Paolantonio<\/p>\n<p> L\u2019esito in sintesi<br \/>\n Le Sezioni Unite Civili \u2013 decidendo su questione oggetto di contrasto giurisprudenziale \u2013 hanno affermato i seguenti principi:<\/p>\n<p>\u00aba) nel giudizio risarcitorio promosso nei confronti del Ministero della Salute in relazione ai danni subiti per effetto della trasfusione di sangue infetto, il verbale redatto dalla Commissione medica di cui all\u2019art. 4 della legge n. 210 del 1992 non ha valore confessorio e, al pari di ogni altro atto redatto da pubblico ufficiale, fa prova ex art. 2700 cod. civ. dei fatti che la commissione attesta essere avvenuti in sua presenza o essere stati dalla stessa compiuti, mentre le diagnosi, le manifestazioni di scienza o di opinione costituiscono materiale indiziario soggetto al libero apprezzamento del giudice che, pertanto, pu\u00f2 valutarne l\u2019importanza ai fini della prova, ma non pu\u00f2 attribuire allo stesso il valore di prova legale;<\/p>\n<p>b) nel medesimo giudizio, il provvedimento amministrativo di riconoscimento del diritto all\u2019indennizzo ex lege n. 210 del 1992, pur non integrando una confessione stragiudiziale, costituisce un elemento grave e preciso da solo sufficiente a giustificare il ricorso alla prova presuntiva e a far ritenere provato, per tale via, il nesso causale, sicch\u00e9 il Ministero per contrastarne l\u2019efficacia \u00e8 tenuto ad allegare specifici elementi fattuali non potuti apprezzare in sede di liquidazione dell\u2019indennizzo o sopravvenute acquisizioni della scienza medica, idonei a privare la prova presuntiva offerta dal danneggiato dei requisiti di gravit\u00e0, precisione e concordanza che la caratterizzano;<\/p>\n<p>c) nel giudizio di risarcimento del danno il giudicato esterno formatosi fra le stesse parti sul diritto alla prestazione assistenziale ex lege n. 210 del 1992 fa stato quanto alla sussistenza del nesso causale fra emotrasfusione e insorgenza della patologia ed il giudice del merito \u00e8 tenuto a rilevare anche d\u2019ufficio la formazione del giudicato, a condizione che lo stesso risulti dagli atti di causa.\u00bb.<\/p>\n<\/div>\n<hr class=\"kji-sep\" \/>\n<p class=\"kji-source-links\"><strong>Sources officielles :<\/strong> <a class=\"kji-source-link\" href=\"https:\/\/www.cortedicassazione.it\/it\/civile_dettaglio.page?contentId=SZC6848\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">consulter la page source<\/a> &middot; <a class=\"kji-pdf-link\" href=\"https:\/\/www.cortedicassazione.it\/resources\/cms\/documents\/19129_07_2023_civ_oscuramento_noindex.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">PDF officiel<\/a><\/p>\n<p class=\"kji-license-note\"><em>Corte Suprema di Cassazione, note legali verifiees live le 2026-04-12 : reproduction avec mention de source autorisee, mais utilisation commerciale des contenus expressement interdite. Source active en metadata_only uniquement.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oggetto SALUTE &#8211; Danni da emotrasfusione &#8211; Nesso causale &#8211; Verbale della Commissione medico ospedaliera di cui all\u2019art. 4 della l. n. 210 del 1992 &#8211; Efficacia probatoria &#8211; Limiti &#8211; Riconoscimento dell\u2019indennizzo ex l. n. 210 del 1992 &#8211; Efficacia probatoria &#8211; Confessione stragiudiziale &#8211; Esclusione &#8211; Valore indiziario &#8211; Configurabilit\u00e0 &#8211; Accertamento giudiziale del diritto all\u2019indennizzo &#8211; Efficacia&#8230;<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_crdt_document":""},"kji_country":[7681],"kji_court":[7682],"kji_chamber":[8270],"kji_year":[24566],"kji_subject":[7724],"kji_keyword":[7727,7690,7686,8272,8273],"kji_language":[7685],"class_list":["post-616834","kji_decision","type-kji_decision","status-publish","hentry","kji_country-italie","kji_court-corte-suprema-di-cassazione","kji_chamber-sezioni-unite","kji_year-24566","kji_subject-civil","kji_keyword-civile","kji_keyword-oggetto","kji_keyword-sentenza","kji_keyword-sezioni","kji_keyword-unite","kji_language-italien"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.5 (Yoast SEO v27.5) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Sentenza n. 19129 du 06\/07\/2023 - Sezioni Unite \/ Civile - Ma\u00eetre Hassan Kohen, avocat en droit p\u00e9nal \u00e0 Paris<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"zh_CN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sentenza n. 19129 du 06\/07\/2023 - Sezioni Unite \/ Civile\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Oggetto SALUTE - Danni da emotrasfusione - Nesso causale - Verbale della Commissione medico ospedaliera di cui all\u2019art. 4 della l. n. 210 del 1992 - Efficacia probatoria - Limiti - Riconoscimento dell\u2019indennizzo ex l. n. 210 del 1992 - Efficacia probatoria - Confessione stragiudiziale - Esclusione - Valore indiziario - Configurabilit\u00e0 - Accertamento giudiziale del diritto all\u2019indennizzo - Efficacia...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ma\u00eetre Hassan Kohen, avocat en droit p\u00e9nal \u00e0 Paris\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u9884\u8ba1\u9605\u8bfb\u65f6\u95f4\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 \u5206\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/jurisprudences\\\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/jurisprudences\\\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\\\/\",\"name\":\"Sentenza n. 19129 du 06\\\/07\\\/2023 - Sezioni Unite \\\/ Civile - Ma\u00eetre Hassan Kohen, avocat en droit p\u00e9nal \u00e0 Paris\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-04-20T03:06:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/jurisprudences\\\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"zh-Hans\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/jurisprudences\\\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/jurisprudences\\\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jurisprudences\",\"item\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/jurisprudences\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Sentenza n. 19129 du 06\\\/07\\\/2023 &#8211; Sezioni Unite \\\/ Civile\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/\",\"name\":\"Kohen Avocats\",\"description\":\"Ma\u00eetre Hassan Kohen, avocat p\u00e9naliste \u00e0 Paris, intervient exclusivement en droit p\u00e9nal pour la d\u00e9fense des particuliers, notamment en mati\u00e8re d\u2019accusations de viol. Il assure un accompagnement rigoureux d\u00e8s la garde \u00e0 vue jusqu\u2019\u00e0 la Cour d\u2019assises, veillant au strict respect des garanties proc\u00e9durales.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"zh-Hans\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/#organization\",\"name\":\"Kohen Avocats\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"zh-Hans\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Logo-2-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Logo-2-1.webp\",\"width\":2114,\"height\":1253,\"caption\":\"Kohen Avocats\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kohenavocats.com\\\/zh-hans\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sentenza n. 19129 du 06\/07\/2023 - Sezioni Unite \/ Civile - Ma\u00eetre Hassan Kohen, avocat en droit p\u00e9nal \u00e0 Paris","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/","og_locale":"zh_CN","og_type":"article","og_title":"Sentenza n. 19129 du 06\/07\/2023 - Sezioni Unite \/ Civile","og_description":"Oggetto SALUTE - Danni da emotrasfusione - Nesso causale - Verbale della Commissione medico ospedaliera di cui all\u2019art. 4 della l. n. 210 del 1992 - Efficacia probatoria - Limiti - Riconoscimento dell\u2019indennizzo ex l. n. 210 del 1992 - Efficacia probatoria - Confessione stragiudiziale - Esclusione - Valore indiziario - Configurabilit\u00e0 - Accertamento giudiziale del diritto all\u2019indennizzo - Efficacia...","og_url":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/","og_site_name":"Ma\u00eetre Hassan Kohen, avocat en droit p\u00e9nal \u00e0 Paris","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u9884\u8ba1\u9605\u8bfb\u65f6\u95f4":"2 \u5206"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/","url":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/","name":"Sentenza n. 19129 du 06\/07\/2023 - Sezioni Unite \/ Civile - Ma\u00eetre Hassan Kohen, avocat en droit p\u00e9nal \u00e0 Paris","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/#website"},"datePublished":"2026-04-20T03:06:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/#breadcrumb"},"inLanguage":"zh-Hans","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/sentenza-n-19129-du-06-07-2023-sezioni-unite-civile\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jurisprudences","item":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/jurisprudences\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Sentenza n. 19129 du 06\/07\/2023 &#8211; Sezioni Unite \/ Civile"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/#website","url":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/","name":"Kohen Avocats","description":"Ma\u00eetre Hassan Kohen, avocat p\u00e9naliste \u00e0 Paris, intervient exclusivement en droit p\u00e9nal pour la d\u00e9fense des particuliers, notamment en mati\u00e8re d\u2019accusations de viol. Il assure un accompagnement rigoureux d\u00e8s la garde \u00e0 vue jusqu\u2019\u00e0 la Cour d\u2019assises, veillant au strict respect des garanties proc\u00e9durales.","publisher":{"@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"zh-Hans"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/#organization","name":"Kohen Avocats","url":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"zh-Hans","@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/kohenavocats.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Logo-2-1.webp","contentUrl":"https:\/\/kohenavocats.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Logo-2-1.webp","width":2114,"height":1253,"caption":"Kohen Avocats"},"image":{"@id":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"jetpack_likes_enabled":false,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_decision\/616834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_decision"}],"about":[{"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/types\/kji_decision"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=616834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kji_country","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_country?post=616834"},{"taxonomy":"kji_court","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_court?post=616834"},{"taxonomy":"kji_chamber","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_chamber?post=616834"},{"taxonomy":"kji_year","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_year?post=616834"},{"taxonomy":"kji_subject","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_subject?post=616834"},{"taxonomy":"kji_keyword","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_keyword?post=616834"},{"taxonomy":"kji_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohenavocats.com\/zh-hans\/wp-json\/wp\/v2\/kji_language?post=616834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}