ECLI:NL:GHARL:2025:2075 Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden , 06-03-2025 / P24-347

Inhoudsindicatie. Terbeschikkingstelling (tbs): omzetting van tbs met voorwaarden in tbs met verpleging? Tussenbeslissing. Het hof geeft opdracht tot nader onderzoek door een psychiater en een psycholoog van het NIFP naar de mogelijkheid van voortzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden.

TBS P24/347

Tussenbeslissing van 6 maart 2025

De kamer van het hof als bedoeld in artikel 67 van de Wet op de rechterlijke organisatie heeft te beslissen op het beroep van

[terbeschikkinggestelde]
,

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1981,

verblijvende in penitentiaire inrichting [locatie]

,

verder te noemen de terbeschikkinggestelde.

Het beroep is ingesteld tegen de beslissing van de rechtbank Den Haag van

27 augustus 2024. Deze beslissing houdt in het bevel dat de terbeschikkinggestelde alsnog van overheidswege zal worden verpleegd en de impliciete afwijzing van het verzoek om te zoeken naar alternatieve behandelmogelijkheden.

Het hof heeft gelet op de stukken, waaronder:

– het proces-verbaal van het onderzoek in eerste aanleg;

– de beslissing waarvan beroep;

– de akte van 5 september 2024 waarbij de terbeschikkinggestelde beroep heeft ingesteld;

– een e-mailbericht met aanvullende informatie van Verslavingsreclassering GGZ Fivoor van 17 februari 2025, met als bijlage het zesde voortgangsverslag van 11 februari 2025.

Het hof heeft ter zitting van 20 februari 2025 gehoord de [advocaat-generaal]

, en de terbeschikkinggestelde, bijgestaan door zijn raadsman,

mr. J.A.W. Knoester, advocaat te ’s-Gravenhage. Het hof heeft ter zitting als deskundige gehoord [reclasseringswerker] bij Verslavingsreclassering GGZ Fivoor.

Overwegingen

Het standpunt van de deskundige

Het advies van de reclassering tot het alsnog verplegen van overheidswege van de terbeschikkinggestelde wordt gehandhaafd. De terbeschikkinggestelde heeft heel veel kansen gehad en hij heeft verschillende voorwaarden meermalen overtreden. Hij heeft vaker aangegeven dat hij gemotiveerd is, maar dat is alleen als er iets zwaarders boven zijn hoofd hangt. De motivatie van de terbeschikkinggestelde is extern bepaald.

Het standpunt van de terbeschikkinggestelde

De raadsman heeft primair verzocht de vordering tot het alsnog verplegen van overheidswege van de terbeschikkinggestelde af te wijzen, waarbij het ministerie een overbruggingsplek moet vinden totdat de terbeschikkinggestelde in de [forensische verslavingskliniek] of een andere verslavingskliniek geplaatst kan worden. Subsidiair heeft de raadsman verzocht onderzoek te laten doen naar plaatsing van de terbeschikkinggestelde bij de

[forensische verslavingskliniek] of een soortgelijke kliniek waar de terbeschikkinggestelde kan worden opgenomen voor een klinische behandeling in het kader van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. De terbeschikkinggestelde dient nog een kans te krijgen binnen het kader van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. Hij stelt zijn behandeling nu boven zijn bedrijf. Hij staat op de wachtlijst bij de [forensische verslavingskliniek] en is nu wel gemotiveerd voor een klinische behandeling.

Het standpunt van het openbaar ministerie

De terbeschikkingstelling met voorwaarden loopt al vanaf het begin stroef en de terbeschikkinggestelde heeft verschillende voorwaarden overtreden. Hij valt telkens terug in middelengebruik. Een klinische behandeling is noodzakelijk en dat zou mogelijk kunnen zijn binnen de terbeschikkingstelling met voorwaarden. De advocaat-generaal heeft primair verzocht onderzoek te laten doen naar plaatsing van de terbeschikkinggestelde bij de

[forensische verslavingskliniek] of een soortgelijke kliniek waar de terbeschikkinggestelde kan worden opgenomen in het kader van de terbeschikkingstelling met voorwaarden. Subsidiair heeft de advocaat-generaal verzocht de beslissing van de rechtbank te bevestigen.

Het oordeel van het hof

Bij de beraadslaging in raadkamer is gebleken dat het hof zich onvoldoende acht voorgelicht om te kunnen oordelen over het door de terbeschikkinggestelde ingediende beroep. Voor de vorming van zijn eindoordeel acht het hof het, evenals de advocaat-generaal, wenselijk dat er (nader) onderzoek wordt gedaan naar de mogelijkheid van voortzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden.

Het hof stelt vast dat de terbeschikkinggestelde verschillende voorwaarden heeft overtreden. Op zichzelf is er daarom voldoende grond om de terbeschikkingstelling met voorwaarden om te zetten in een terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege.

Het hof stelt verder vast dat de terbeschikkinggestelde gedurende zijn traject ambulant is behandeld en in juni 2024 voor een time-out van twee weken ter detoxificatie opgenomen is geweest in een verslavingskliniek, te weten de [forensische verslavingskliniek] , en dat de behandeling in het kader van de terbeschikkingstelling met voorwaarden vooral gericht is geweest op de verslavingsproblematiek van de terbeschikkinggestelde. De terbeschikkingstelling heeft een complex beloop gekend, waarbij sprake is van hardnekkige grensoverschrijdende gedragingen van de terbeschikkinggestelde. Gezien enerzijds het kennelijk chronische karakter van de stoornis en anderzijds het feit dat behandeling geen (blijvende) verbetering geeft, rijst de vraag of er mogelijk meer aan de hand kan zijn dan de vastgestelde ADHD en de stoornis in het gebruik van middelen, inclusief de directe gevolgen daarvan zoals een door middelen geïnduceerde psychotische stoornis.

Het hof acht het daarom van belang dat er (nader) onderzoek zal worden gedaan door een psychiater en een psycholoog van het NIFP (pro Justitia). De pro Justitia rapporteurs dienen in de rapportage voorts in te gaan op de vraag of, gelet op de problematiek bij betrokkene en het complexe beloop van de maatregel tot nu toe, voortzetting van de terbeschikkingstelling met voorwaarden in een forensische verslavingskliniek dan wel – indien behandeling van problematiek in een ander domein prioriteit geniet – een forensische psychiatrische kliniek met beveiligingsniveau drie haalbaar wordt geacht.

Vanwege de naderende expiratiedatum van de terbeschikkingstelling op grond van de beslissing waarvan beroep zal omstreeks deze tijd een monodisciplinair pro Justitia rapportage zijn opgemaakt ten behoeve van de komende verlengingszitting bij de rechtbank. Het hof acht het gewenst dat deze pro Justitia rapportage wordt gevoegd bij de stukken voor de nader te bepalen zitting van het hof. Het hof acht het gewenst dat de rapporteur van deze rapportage wordt aangewezen als een van de twee hiervoor bedoelde rapporteurs en dat hij aanvullend rapporteert over de in deze tussenbeslissing geformuleerde onderzoeksvraag en dat de andere rapporteur van de andere discipline een volledige rapportage opstelt inclusief de nadere onderzoeksvraag.

Het hof zal daartoe het onderzoek heropenen en het onderzoek voor onbepaalde tijd schorsen en de stukken met voormeld doel in handen stellen van de raadsheer-commissaris, belast met de behandeling van strafzaken, in dit hof.

TUSSENBESLISSING

Het hof:

Heropent het onderzoek met voormeld doel en schorst het onderzoek voor onbepaalde tijd, maar voor niet langer dan drie maanden;

Stelt de stukken in handen van de raadsheer-commissaris belast met de behandeling van strafzaken in dit hof, met het verzoek zorg te dragen voor de (aanvullende) rapportages als voormeld;

Beveelt de oproeping van de terbeschikkinggestelde tegen het nog nader te bepalen tijdstip, met tijdige kennisgeving hiervan aan de raadsman;

Beveelt dat [reclasseringswerker] , reclasseringswerker, tegen dat tijdstip wordt opgeroepen als deskundige;

Houdt iedere verdere beslissing aan.

Aldus gedaan door

mr. M. Keppels, voorzitter,

mr. M.J. Vos en mr. E.A.K.G. Ruys, raadsheren,

drs. I. van Outheusden en drs. I.A.M. Breukel, raden,

in tegenwoordigheid van mr. R. Kaatman, griffier,

en op 6 maart 2025 in het openbaar uitgesproken.

De raden zijn buiten staat deze beslissing mede te ondertekenen.