Kohen Avocats — Ceza savunması
Paris ölümlü trafik kazası avukatı: taksirle öldürme suçunda savunma
Ölümlü bir trafik kazasının ardından hukuk büromuz, Paris ölümlü trafik kazası avukatı olarak sürücüye isnat edilen kusuru, dikkate alınan koşulları ve teknik delilleri inceler. Paris ve Île-de-France bölgesinde, hakkında işlem yapılan sürücüyü savunur ve hayatını kaybeden kişinin yakınlarına destek oluruz.
Çağrı kâğıdı veya tebligat mı aldınız? Belgeyi, kaza tarihini ve bir sonraki son tarihi büroya iletin.
Ölümlü trafik kazası · Paris
Durumunuzu inceletin
İster hakkında işlem yapılan sürücü, ister hayatını kaybeden kişinin bir yakını olun, olayları Paris'teki ceza hukuku büromuza anlatın ve elinizdeki belgeleri iletin.
Paris
ve Île-de-France
ceza savunması
Kohen Avocats, Paris 16. bölge
Ölümlü kaza sonrası usulü anlamak
Ölümlü kaza · Savunma ve mağdurlar · Paris 16. bölge
Paris'te trafik kazasında taksirle öldürme avukatınız
- Paris Barosu
- Trafik ceza hukuku
- Paris ve Île-de-France
- Sürücüler ve mağdurlar
Ölümlü bir kazanın ardından dosyanın incelenmesi; ölüm, sürücüye isnat edilen kusur ve bu ikisi arasındaki bağ üzerinde yoğunlaşır. Kanun, sürücü tarafından taksirle öldürme suçunu, kanunda öngörülen bir koşulun varlığını gerektiren trafik kazasında ölüme sebebiyet verme (homicide routier) suçundan ayırır (Fransız Ceza Kanunu (Code pénal) madde 221-6-1, Ceza Kanunu madde 221-18). Hukuk büromuz, savunmayı hazırlamak için tespitleri, olayların kronolojisini, ifade tutanaklarını ve teknik raporları analiz eder.
Çağrıldıysanız, gözaltına (garde à vue) alındıysanız veya hayatını kaybeden kişinin bir yakınıysanız, aldığınız belgeleri ve bir sonraki son tarihi iletin. Hukuk büromuz Paris ve Île-de-France bölgesinde sürücünün savunmasını üstlenir veya yakınlara tazminat taleplerinde destek olur. Usulün çerçevesine uygun olarak bilirkişi incelemesi taleplerini ve zararların tartışılmasını hazırlar (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu (Code de procédure pénale) madde 156, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 3). Büroya +33 6 89 11 34 45 numarasından ulaşabilirsiniz.
Fransa avukatlar rehberindeki resmi profil (CNB)Büro adresi: 10 avenue du Colonel Bonnet, 75016 Paris
Nitelendirme
Kaza tarihi, isnat edilen kusur ve dikkate alınan koşullar: uygulanacak metinlerle karşılaştırılması gereken noktalar.
Teknik deliller
Kronoloji, görüş mesafesi, araç yörüngeleri ve raporlar: tespitleri varsayımlardan ayırmak.
Dosyanız
İfadelerin ve duruşmanın hazırlanması; yakınlar için ise zararlarını kanıtlayan belgelerin hazırlanması.
İki suç tipi · Kontrol edilmesi gereken bir tarih
Taksirle öldürme mi, trafik kazasında ölüme sebebiyet verme mi?
Ölümlü bir kaza, tek başına suçluluğu kanıtlamaya yetmez. Kusurun ve bu kusurun ölümdeki rolünün ispatlanması gerekir (Ceza Kanunu madde 121-3, Ceza Kanunu madde 221-6-1, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 470).
Fransız Ceza Kanunu madde 221-6-1
Sürücü tarafından taksirle öldürme
En fazla 5 yıl ve 75 000 €
- Motorlu kara taşıtı sürücüsü.
- Beceriksizlik, tedbirsizlik, dikkatsizlik, ihmal veya kanun ya da yönetmelikle öngörülen bir dikkat veya güvenlik yükümlülüğüne aykırılık.
- Ölüme, öldürme kastı olmaksızın ve trafik kazasında ölüme sebebiyet verme suçunun koşulları dışında sebep olunması (Ceza Kanunu madde 221-6-1).
Fransız Ceza Kanunu madde 221-18
Trafik kazasında ölüme sebebiyet verme
Tek bir koşulda bile 7 yıl ve 100 000 €
- Öldürme kastı olmaksızın bir sürücü tarafından sebep olunan ölüm.
- Madde 121-3'teki ayrımlara göre değerlendirilen bir kusur.
- Madde 221-18'de sayılan koşullardan en az biri; iki veya daha fazla koşul, üst sınırları on yıl ve 150 000 €'ya çıkarır (Ceza Kanunu madde 221-18).
Burada açıklanan rejim, 13 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte olan rejimdir. 11 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren reformdan önce meydana gelen bir kaza için uygulanabilir metin sürümlerinin karşılaştırılması gerekir. Daha ağır bir ceza kanunu geriye yürümez; daha hafif bir kanun ise henüz kesin hükme bağlanmamış fiillere uygulanır (Ceza Kanunu madde 112-1).
Kast
Tehlikeli araç kullanmak, kasten öldürmeyi kanıtlamaya yetmez
Trafik kazasında ölüme sebebiyet verme, öldürme kastı bulunmayan bir suç olmaya devam eder. Kasten öldürme ise bu kastı gerektirir (Ceza Kanunu madde 221-1). Öldürme kastı olmaksızın ölüme neden olan kasıtlı şiddet de ayrı bir suç tipidir (Ceza Kanunu madde 222-7). Hukuk büromuz isnat edilen davranışları, bunların bağlamını ve beyanları bu unsurların her biriyle karşılaştırır.
Fransız Ceza Kanunu madde 121-3
Kusur ve ölümle illiyet bağı
Ağır kusur (faute caractérisée) her ölümlü kazada aranmaz. Gereken kusur derecesi, özellikle illiyet bağının doğrudan mı dolaylı mı olduğuna bağlıdır (Ceza Kanunu madde 121-3).
Doğrudan illiyet
Basit bir kusur yeterli olabilir
Sürücü zararı doğrudan doğurmuş ve kanunda öngörülen koşullar çerçevesinde kendisinden beklenen olağan özeni göstermemişse, bir dikkatsizlik veya tedbirsizlik sorumluluğa yol açabilir. Bu kusurun belirlenmesi ve ölüme sebep olduğunun ortaya konması gerekir: aracın kazaya karışmış olması tek başına bu ispatı gereksiz kılmaz (Ceza Kanunu madde 121-3, Ceza Kanunu madde 221-6-1).
Dolaylı illiyet · gerçek kişi
Nitelikli bir kusur gerekir
Kişi zararın oluşmasına imkân veren durumu yaratmış veya yaratılmasına katkıda bulunmuşsa ya da zararı önleyecek tedbirleri almamışsa, madde 121-3 ya kanun veya yönetmelikle öngörülen özel bir dikkat ya da güvenlik yükümlülüğünün açıkça kasıtlı olarak ihlal edilmesini ya da başkalarını, kişinin bilmemesi mümkün olmayan özellikle ağır bir tehlikeye maruz bırakan ağır bir kusuru arar (Ceza Kanunu madde 121-3).
İspat
Olayları, boşlukları doldurmadan yeniden kurmak
Hukuk büromuz olay yeri ölçümlerini, tahmini hızları, araç yörüngelerini, görüş mesafesini, tanık beyanlarını ve tıbbi tespitleri inceler. Teknik bir varsayım, onu destekleyen ve onunla çelişen unsurlarla karşılaştırılmalıdır. Mahkeme kararını yalnızca duruşmada sunulan ve taraflarca çelişmeli olarak tartışılan delillere dayandırabilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 427).
Savunma
Başka bir yol kullanıcısının kusuru her şeyi çözmez
Mağdurun veya üçüncü bir kişinin davranışı, sürücüyü sorumluluktan kurtardığı varsayılmadan incelenmelidir. Sürücüye bizzat isnat edilen kusurun ve bunun illiyetteki rolünün ayrıca değerlendirilmesi gerekir (Ceza Kanunu madde 121-3). Kovuşturulan fiil sabit değilse, sanığa isnat edilemiyorsa veya suç teşkil etmiyorsa mahkeme beraat kararı (relaxe) verir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 470).
Asıl cezalar ve sürücü belgesi
Öngörülen cezalar
Bu tutarlar ve süreler, tekerrür (récidive légale) kuralları hariç olmak üzere, suçu tanımlayan hükümlerde öngörülen üst sınırlardır. Verilecek ceza, kanuni sınırlar içinde kişiselleştirilir (Ceza Kanunu madde 132-1).
5 yıl
ve 75 000 € — sürücü tarafından taksirle öldürme
7 yıl
ve 100 000 € — trafik kazasında ölüme sebebiyet verme, tek koşul
10 yıl
ve 150 000 € — trafik kazasında ölüme sebebiyet verme, en az iki koşul
Dayanaklar: Ceza Kanunu madde 221-6-1 ve Ceza Kanunu madde 221-18.
Madde 221-18
Metinde öngörülen on koşul
- Aşağıdaki koşullar dışında, kanun veya yönetmelikle öngörülen özel bir dikkat ya da güvenlik yükümlülüğünün açıkça kasıtlı olarak ihlali.
- Açık sarhoşluk, Fransız Karayolları Trafik Kanunu (Code de la route) anlamında alkollü olma hali veya bunu tespit etmeye yönelik kontrollerin reddedilmesi.
- Kan veya tükürük analiziyle tespit edilen uyuşturucu madde kullanımı ya da Karayolları Trafik Kanunu'nda öngörülen kontrollerin reddedilmesi.
- Danıştay (Conseil d'État) görüşü alınarak çıkarılan bir kararnamede öngörülen koşullara göre belirlenen listede yer alan psikoaktif maddelerin, amacı dışında veya açıkça aşırı biçimde, bilerek tüketilmesi. Bu hâlin uygulanması, ilgili düzenleyici listenin kontrol edilmesini gerektirir.
- Sürücü belgesinin bulunmaması veya iptal edilmiş, geçersiz kılınmış, askıya alınmış ya da geri alınmış olması.
- İzin verilen azami hızın 30 km/sa veya daha fazla aşılması.
- Kazayı bilerek sorumluluktan kurtulmak amacıyla kaçma ya da tehlikedeki bir kişiye yardım etmeme veya destek sağlamama.
- Elde tutulan cep telefonu kullanımına veya kulağa ses çıkarabilen bir cihaz takılmasına ilişkin kurallara aykırılık.
- Görevini gösteren belirgin işaretleri taşıyan yetkili bir memur veya görevlinin durma ihtarına uymama.
- Madde 221-18'in 10° bendinin atıf yaptığı, Karayolları Trafik Kanunu madde L. 236-1 ile cezalandırılan davranış (Karayolları Trafik Kanunu madde L236-1).
Dikkate alınan her koşul, sabit olan olaylara ve Ceza Kanunu madde 221-18 hükmündeki şartlara uygun olmalıdır.
Sürücü belgesinin iptali
Birbirinden ayrı iki rejim
Madde 221-6-1 kapsamındaki taksirle öldürme suçunda mahkeme, diğer cezaların yanı sıra, ertelenemeyen ve mesleki sürüşle sınırlandırılamayan beş yıla kadar sürücü belgesinin askıya alınmasına ya da beş yıla kadar yeni belge başvurusu yasağıyla birlikte sürücü belgesinin iptaline hükmedebilir (Ceza Kanunu madde 221-8).
Trafik kazasında ölüme sebebiyet verme suçunda her mahkûmiyet, kendiliğinden sürücü belgesinin iptalini ve beş ila on yıl süreyle yeni belge başvurusu yasağını gerektirir. Tekerrür hâlinde bu yasak kendiliğinden on yıldır ve özel olarak gerekçelendirilmiş bir kararla sürekli hâle getirilebilir. Metnin III. fıkrasında diğer bazı ek cezalar için öngörülen, özel olarak gerekçelendirilmiş muafiyet bu iptali kapsamaz (Ceza Kanunu madde 221-21, II ve III).
« kanunla veya yönetmelikle cezalandırılan bir ihlal nedeniyle verilen her ceza, fiillerin ağırlığı, failin kişiliği ve kişisel durumu dikkate alınarak gerekçelendirilmelidir » (çevirimiz)
Cass. crim., 18 mars 2025, n° 24-80.661, § 7
Bu karar, kırmızı ışık ihlali sonrasında verilen bir sürücü belgesi askıya alma cezasının gerekçelendirilmesine ilişkindir. Madde 221-21'in zorunlu kıldığı bir iptalin bertaraf edilmesine imkân vermez. İş, aile ve maddi duruma ilişkin belgeler, kanunun hâkime bıraktığı sınırlar içinde cezanın tartışılmasına hizmet eder (Ceza Kanunu madde 132-1).
İfadeden hükme
Her aşamada haklar ve işlemler
Avukatın çalışması dosyanın hangi aşamada olduğuna bağlıdır. Gözaltında belgelere erişim, kanunda öngörülen belgelerle sınırlıdır; adli soruşturma dosyasına erişim ise farklı bir rejime tabidir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 63-4-1, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 114).
İfade
Serbest ifade alma usulünde (audition libre) şüpheli, diğer hakların yanı sıra susma hakkına ve hapis cezası öngörülen bu suç için bir avukatın yardımından yararlanma hakkına sahiptir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 61-1).
Gözaltı
Haklar, madde 63-1'e göre bildirilmelidir. Kişi, tedbirin başından itibaren avukat talep edebilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 63-1, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 63-3-1).
Soruşturma ve dosyanın yönlendirilmesi
Bir suç (délit) için adli soruşturma (information judiciaire) her zaman açılmaz: ceza mahkemesi (tribunal correctionnel) önüne gelen işlerde soruşturma kural olarak isteğe bağlıdır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 79).
Olası adli soruşturma
Soruşturma hâkimi, lehe ve aleyhe delilleri birlikte toplar. Taraflar, kanuni şekillere uygun olarak belirli ve gerekçeli işlemler talep edebilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 81, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 82-1).
Bilirkişi incelemeleri ve duruşma
Teknik bir konuda bilirkişi incelemesine karar verilebilir. Yargılama aşamasında deliller çelişmeli olarak tartışılmalıdır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 156, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 427).
Tazminat talepleri
Tazminat talebi, madde 2 ve 3'teki koşullar çerçevesinde ceza mahkemesi önüne getirilebilir. Beraat kararı, her türlü hukuki tazminatı ortadan kaldırmaz (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 3, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 470-1).
Alkol ve uyuşturucu
Fiilen yapılan kontrolleri denetlemek
Avukat; tarama tutanaklarını, kontrolleri, alınan numuneleri ve analizleri inceler. Alkollü olma hâli Karayolları Trafik Kanunu'nda öngörülen yöntemlerle tespit edilebilir; uyuşturucu madde kullanımı ise ayrı bir usule tabidir (Karayolları Trafik Kanunu madde L234-3, Karayolları Trafik Kanunu madde L234-4, Karayolları Trafik Kanunu madde L235-2). Uyuşturucu bakımından madde 221-18, sürüş yeteneğinin bozulduğunun ispatını aramaksızın analizle tespit edilen kullanımı esas alır.
Kaçırılmaması gereken bir süre
Uyuşturucu analizinin denetlenmesi
Tükürük numunesi alındıktan sonra, madde R. 235-6 uyarınca kan numunesi alınarak kontrol bilirkişi incelemesi imkânı saklı tutulmalıdır. Madde R. 235-11'de öngörülen talep, sonuçların tebliğinden itibaren beş gün içinde ve bu maddede belirlenen koşullarla yapılmalıdır (Karayolları Trafik Kanunu madde R235-6, Karayolları Trafik Kanunu madde R235-11). Bu tebligatı vakit kaybetmeden büroya iletin.
Usul hükümsüzlükleri
Önceden vaat edilen bir iptal değil, somut bir itiraz
İleri sürülen bir usulsüzlük, bir koşulu veya tüm usulü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İlgili işlemin, ihlal edilen kuralın, ilgili kişinin menfaatlerine verilen zararın ve hükümsüzlüğün ileri sürülme koşullarının incelenmesi gerekir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 802, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 385). Hukuk büromuz bu itirazı, delillerin değerinin tartışılmasından ayrı tutar.
Savunma · Mağdurlar · Belgeler
Dosyanızı hazırlamak
Hakkında işlem yapılan sürücü
Sonuca varmadan önce doğrulamak
Hukuk büromuz, sizin gördüklerinizi, soruşturmacıların size aktardıklarını ve hâlâ varsayım olarak kalanları birbirinden ayırır. İfadeyi hazırlar, kusuru ve koşulları inceler, ardından yararlı işlem taleplerini değerlendirir. Kovuşturulan kişi, suçluluğu sabit olana kadar masum sayılır (Ceza Muhakemesi Kanunu ön madde).
Mağdurun yakınları
Her zararı belgelemek
Tazminat talebi, suçun doğrudan neden olduğu kişisel bir zararın varlığını gerektirir. Maddi, bedensel veya manevi zararlar kanuni koşullar çerçevesinde ceza mahkemesi önünde ileri sürülebilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 3). Adli soruşturma sırasında dosyaya erişim ve işlem talepleri madde 114 ve 82-1'e tabidir.
« çocuğun, doğumundan itibaren, kendisi ana rahminde iken meydana gelen babasının kaza sonucu ölümünden doğan zararın tazminini talep etme hakkını tanıyarak » (çevirimiz)
Cass. crim., 10 novembre 2020, n° 19-87.136, § 11
Karar, babasının ölümünden önce ana rahmine düşmüş ve sonra doğmuş çocuğa ilişkindir. Diğer yakınları, kendi zararlarını ve bunun olaylarla bağını kanıtlama yükümlülüğünden kurtarmaz. Belgeler ve tazminat talebi, ilgili her kişi için ayrı ayrı hazırlanmalıdır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 3).
- Çağrı kâğıdı, tebligat, dosya numarası ve bir sonraki son tarih.
- Orijinal fotoğraflar ve videolar, olay yeri krokisi ve tanıkların iletişim bilgileri.
- Alınan bilirkişi raporları, analizler ve bunların tarihli tebligatları.
- Sürücü belgesi, alınan idari kararlar ve araç belgeleri.
- Sigorta poliçesi ve sigortacıyla yazışmalar.
- Yakınlar için: nüfus kayıtları, duygusal bağı gösteren belgeler, masraflar ve ileri sürülen gelir kayıpları.
- Sürücü için: iş, gelir, giderler, aile durumu ve ilgili tıbbi belgeler.
Adli soruşturma sırasında karşı bilirkişi incelemesi (contre-expertise) talep etmek için raporun tebligatını kontrol edin: hâkim, bu türden bir teknik bilirkişi incelemesi için on beş günden az olamayacak bir görüş bildirme süresi belirler. Bu süre geçtikten sonra aynı konuda yeni bir talep, yeni bir unsurun varlığını gerektirir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 167).
Sıkça sorulan sorular
Ölümlü bir kazanın ardından sorularınız
Sürücü tarafından taksirle öldürme ile trafik kazasında ölüme sebebiyet verme arasındaki fark nedir?
Motorlu kara taşıtı sürücüsü tarafından işlenen taksirle öldürme suçu beş yıl hapis ve 75 000 avro adli para cezası ile cezalandırılır (Ceza Kanunu madde 221-6-1). Trafik kazasında ölüme sebebiyet verme suçu ise kasıt olmaksızın sebep olunan bir ölüm ve madde 121-3'e göre değerlendirilen bir kusurun yanı sıra, madde 221-18'de sayılan koşullardan en az birinin varlığını gerektirir: diğerlerinin yanı sıra alkol, analizle tespit edilen uyuşturucu kullanımı, sürücü belgesinin bulunmaması veya hızın en az 30 km/sa aşılması.
Tek bir koşul üst sınırları yedi yıl ve 100 000 avroya; iki veya daha fazla koşul ise on yıl ve 150 000 avroya çıkarır (Ceza Kanunu madde 221-18). Dolayısıyla homicide routier adı, kasten öldürme anlamına gelmez. Eski bir kaza için olayların tarihi ve kanunun birbirini izleyen sürümlerinin karşılaştırılması vazgeçilmez olmaya devam eder (Ceza Kanunu madde 112-1).
Ölümlü bir kaza nedeniyle çağrı kâğıdı aldıktan hemen sonra ne yapmalı?
Çağrı kâğıdını tarihi, ilgili birim ve daha önce aldığınız belgelerle birlikte büroya iletin. Orijinal fotoğrafları ve videoları, tanıkların iletişim bilgilerini ve sigortacıyla yazışmalarınızı saklayın. Kişisel hatıralarınızı sonradan öğrendiğiniz bilgilerden ayıran bir kronoloji hazırlayın.
Bu suç nedeniyle serbest ifade alma usulünde şüpheli sıfatıyla dinlenirseniz, diğerlerinin yanı sıra size isnat edilen suç, binadan ayrılma, susma ve bir avukatın yardımından yararlanma haklarınız hakkında bilgi verilmelidir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 61-1). Gözaltında hakların bildirilmesi ve avukat talebi madde 63-1 ve 63-3-1'e tabidir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 63-1, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 63-3-1). İlk ifade önemlidir, ancak olayları hukuken sabitlemez: deliller usul boyunca tartışılmaya açık kalır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 427).
Ölümlü bir trafik kazasından sonra beraat etmek mümkün mü?
Evet. Kovuşturulan fiil suç teşkil etmiyorsa, sabit değilse veya sanığa isnat edilemiyorsa mahkeme beraat kararı vermek zorundadır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 470). Ölüm, tek başına sürücünün kusurunu kanıtlamaz. Savunma, isnat edilen sürüş davranışını, bunun ölümle bağını ve trafik kazasında ölüme sebebiyet verme suçunda ileri sürülen her koşulu inceler (Ceza Kanunu madde 121-3, Ceza Kanunu madde 221-18). Mağdurun veya üçüncü bir kişinin kusuru, sürücünün kusurunu ortadan kaldırdığı varsayılmadan analiz edilmelidir.
Beraat kararı, tazminat meselesini her zaman sona erdirmez. Madde 470-1'deki koşullar çerçevesinde, savcılık tarafından veya bir soruşturma merciinin sevkiyle davaya bakan mahkeme, duruşmanın kapanmasından önce yapılan bir talep üzerine zararları medeni hukuk kurallarına göre tazmin etmeye yetkili kalır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 470-1).
Basit bir dikkatsizlik suçun oluşması için yeterli midir?
Sürücü ölüme doğrudan sebep olmuşsa ve tedbirsizlik kusurunun koşulları sabitse yeterli olabilir. Dikkatsizlik madde 221-6-1'de açıkça sayılmıştır; bu nedenle her durumda ağır bir kusur aramak yanlış olur (Ceza Kanunu madde 221-6-1). İnceleme, failden ilgili koşullar altında beklenen olağan özeni de kapsar.
Zarara yalnızca dolaylı olarak sebep olan bir gerçek kişi için madde 121-3 nitelikli bir kusur arar: kanun veya yönetmelikle öngörülen özel bir dikkat ya da güvenlik yükümlülüğünün açıkça kasıtlı olarak ihlali veya başkalarını, kişinin bilmemesi mümkün olmayan özellikle ağır bir tehlikeye maruz bırakan ağır bir kusur (Ceza Kanunu madde 121-3). Bu nedenle hukuk büromuz, gereken kusur derecesini tartışmadan önce kişiye isnat edilen illiyet rolünü analiz ederek işe başlar.
Alkol veya uyuşturucu söz konusu olduğunda hangi kontroller incelenir?
Tutanaklar, yapılan kontrolün türüne göre incelenmelidir: tarama testi, alkollü olma hâlinin doğrulanması, tükürük veya kan numunesi, analiz ve tebligat. Kanun, alkolün ispatı ile uyuşturucu kullanımının ispatını birbirinden ayırır (Karayolları Trafik Kanunu madde L234-4, Karayolları Trafik Kanunu madde L235-2). Uyuşturucu bakımından madde 221-18, analizle tespit edilen kullanımı esas alır; sürüş yeteneğinin bozulduğunun kanıtlanmış olması şart değildir.
Tükürük numunesi alındıktan sonra kontrol bilirkişi incelemesi hakkının saklı tutulması, madde R. 235-6 uyarınca kan numunesi alınmasını gerektirir. Talep daha sonra, madde R. 235-11'deki koşullarla, sonuçların tebliğinden itibaren beş günlük süreye uymalıdır (Karayolları Trafik Kanunu madde R235-6, Karayolları Trafik Kanunu madde R235-11). Bir usulsüzlük kendiliğinden iptale yol açmaz: bunun kapsamı ve ilgili menfaatlere verilen zarar incelenmelidir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 802).
Sürücü belgesi iptal edilebilir mi?
Evet, ancak rejim suçun niteliğine bağlıdır. Madde 221-6-1 kapsamındaki taksirle öldürme suçunda iptal, en fazla beş yıl süreyle yeni belge başvurusu yasağıyla birlikte verilebilecek bir ek cezadır (Ceza Kanunu madde 221-8).
Trafik kazasında ölüme sebebiyet verme suçunda mahkûmiyet, kendiliğinden iptali ve beş ila on yıllık bir yasağı gerektirir. Tekerrür hâlinde bu yasak on yıldır ve mahkeme özel olarak gerekçelendirilmiş bir kararla yasağı sürekli hâle getirebilir (Ceza Kanunu madde 221-21, II). III. fıkrada öngörülen, diğer bazı ek cezalara hükmetmeme imkânı, bu iptalden muafiyet anlamına gelmez. Mesleki ve ailevi duruma ilişkin belgeler, kanuni sınırlar içinde sürenin tartışılması için yararlı olmaya devam eder (Ceza Kanunu madde 132-1). Ancak eski olaylar, olay tarihinde uygulanabilir olan metinlerin karşılaştırılmasını gerektirir (Ceza Kanunu madde 112-1).
Mağdurun yakınlarının avukat tutması gerekir mi?
Avukat, yakınların taleplerini belirlemelerine, belgeleri toplamalarına ve usulü takip etmelerine yardımcı olur. Kamu davasına bağlı tazminat davası (action civile), suçun doğrudan neden olduğu bir zarara bizzat uğrayan kişilere aittir; maddi, bedensel ve manevi zararlar kanuni koşullar çerçevesinde ileri sürülebilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 3). Bu nedenle yalnızca aile bağı, ileri sürülen zararın belgelenmesi gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
Adli soruşturma sırasında belgelere erişim ve işlem talepleri özel kurallara tabidir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 114, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 82-1). Avukatın bulunmaması, tek başına bilirkişi incelemesi talep etme hakkının kaybı anlamına gelmez: madde 156 tarafların taleplerini esas alır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 156). Hukuk büromuz, her yakının ileri sürdüğü masrafları, gelir kayıplarını ve manevi zararı ve sigortacıyla yapılan yazışmaları ayrı ayrı inceler.
Büroya hangi belgeler gönderilmeli?
Önce çağrı kâğıdını, alınan tebligatları, dosya numarasını ve bilinen son tarihleri gönderin. Bunlara orijinal fotoğrafları ve videoları, tanıkların iletişim bilgilerini, mevcut bilirkişi raporlarını, tebliğ tarihleriyle birlikte analiz sonuçlarını, araç belgelerini ve sigorta poliçesini ekleyin. Yakınlar ise nüfus kayıtlarını ve ileri sürülen masraf veya kayıpların belgelerini toplamalıdır.
Sürücü ayrıca mesleki, ailevi ve mali belgelerini de iletebilir: bu belgeler cezanın kişiselleştirilmesine ışık tutar (Ceza Kanunu madde 132-1). Dosyaya erişim her aşamada aynı değildir. Gözaltında avukat yalnızca madde 63-4-1'de sınırlı olarak sayılan belgeleri inceler; adli soruşturma sırasında ise inceleme ve suret alma madde 114 ile düzenlenir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 63-4-1, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 114). Elinizde olanları, eksik olanları belirterek gönderin.
Usul ne kadar sürer?
Ölümlü bir kaza için önceden belirtilebilecek tek bir süre yoktur. Yapılacak işlemler, teknik sorular ve kovuşturma yöntemi dosyanın seyrini belirler. Adli soruşturma kendiliğinden açılmaz: özel bir hüküm bulunmadıkça, bir suç (délit) için soruşturma isteğe bağlıdır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 79). Ceza Muhakemesi Kanunu, suçlama hakkında makul bir süre içinde kesin karar verilmesini öngörür (Ceza Muhakemesi Kanunu ön madde).
Adli soruşturma sırasında, özellikle dört ay boyunca hiçbir soruşturma işlemi yapılmamışsa, madde 175-1'deki koşullarla soruşturmanın sonuçlandırılması talep edilebilir. Bu, soruşturmanın kendiliğinden kapanmasını gerektirmez: hâkim gerekçeli bir kararla soruşturmaya devam etmeye karar verebilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 175-1). Hukuk büromuz, bir yargılama tarihi vaat etmeksizin beklenen işlemleri ve tebliğ edilen süreleri takip eder.
Karşı bilirkişi incelemesi talep etmek gerekir mi?
Talep, belirlenebilir bir teknik soruna yanıt vermelidir: hız hesaplama yöntemi, görüş mesafesi, araç yörüngesi, mekanik durum veya ölümün tıbbi açıklaması. İtiraz edilen verilerin ve yeni bir incelemenin yanıtlaması gereken soruların belirtilmesi gerekir. Madde 156, teknik bir soru ortaya çıktığında bir soruşturma veya yargılama merciinin bilirkişi incelemesine karar vermesine imkân tanır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 156).
Adli soruşturma sırasında madde 167, bilirkişi raporunun sonuçlarının tebliğinden sonra ek bilirkişi incelemesini ve karşı bilirkişi incelemesini daha ayrıntılı olarak düzenler. Hâkim, bu türden bir teknik bilirkişi incelemesi için en az on beş günlük bir görüş bildirme süresi belirler. Bu süre geçtikten sonra aynı konuda yeni bir talep, yeni bir unsurun varlığını gerektirir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 167). Avukat talebi hazırlar; talebin kabulüne de bilirkişinin varacağı sonuçlara da o karar vermez. Duruşmada rapor çelişmeli tartışmaya açık kalır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 427).
Tazminatları sigorta mı karşılar?
Zorunlu sigorta, Fransız Sigorta Kanunu'ndaki koşullar çerçevesinde hukuki sorumluluğu teminat altına alır (Fransız Sigorta Kanunu (Code des assurances) madde L211-1). Mağdurların hakları ile sigortacı ve sigortalı arasındaki ilişkiyi birbirinden ayırmak gerekir. Bazı istisnalar ve hak düşürücü hâller mağdurlara veya onların hak sahiplerine karşı ileri sürülemez; öngörülen durumlarda sigortacı sorumlu kişi adına ödeme yapar, ardından ona rücu edebilir (Sigorta Kanunu madde R211-13).
Alkol veya uyuşturucu kullanımı nedeniyle verilen bir mahkûmiyet, tek başına sigortalının teminattan yararlanma hakkının düşürülmesini öngören bir şarta dayanak olamaz: böyle bir şart yazılmamış sayılır (Sigorta Kanunu madde L211-6). Madde L. 211-9 tazminat teklifini düzenler ve ölüm hâlinde teklifin mirasçılara ve gerektiğinde eşe yapılacağını öngörür (Sigorta Kanunu madde L211-9). Hukuk büromuz, bir teklife yanıt vermeden önce teminatları ve zararları inceler.
Dosya kasten öldürme olarak yeniden nitelendirilebilir mi?
Böyle bir nitelendirme, öldürme kastını ortaya koyan unsurların varlığını gerektirir: kasten öldürmenin tanımı budur (Ceza Kanunu madde 221-1). Sürüş davranışının ağırlığı, alkol veya trafik kazasında ölüme sebebiyet verme suçuna ilişkin diğer koşulların varlığı tek başına bu kastın yerini tutmaz. Madde 221-18 açıkça kasıt olmaksızın sebep olunan bir ölümü esas alır (Ceza Kanunu madde 221-18).
Kasten öldürmeyi, madde 222-7'de öngörülen, öldürme kastı olmaksızın ölüme neden olan kasıtlı şiddetten de ayırmak gerekir (Ceza Kanunu madde 222-7). İradi bir sürüş hareketi her zaman kasıtlı şiddet değildir: analiz, kanıtlanan davranışa ve kasta odaklanır. Hukuk büromuz beyanları tespitlerle, görüntülerle ve tanık beyanlarıyla karşılaştırır. Özensiz bir ifade tek başına bir kazayı kasten öldürmeye dönüştürmez; nitelendirme, sabit olan olaylara dayanmalıdır.
Kaynaklar ve ilgili sayfalar
Resmi metinler ve ilgili sayfalar
Fransız Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu ve Sigorta Kanunu maddeleri, 13 Ekim 2026 tarihinde uygulanabilir sürümleriyle kontrol edilmiştir. Daha önceki olaylar için uygulanabilir sürümün yeniden incelenmesi gerekir.
Madde 221-18'in 4° bendi, psikoaktif maddelere ilişkin düzenleyici bir listeye atıf yapar: bu sayfa, belirli bir maddenin bu listede yer aldığını kabul etmemektedir.
İlgili konular
Sayfa 13 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
Ölümlü kaza dosyanız mı var?
Çağrı kâğıdını, tebligatları ve aldığınız raporları gönderin. Büroyla yapılacak görüşmenin hazırlanabilmesi için usuldeki rolünüzü ve bilinen son tarihleri belirtin.