PARİS BAROSUNA KAYITLI AVUKATLARİŞLETMECİLER · MALİKLER · YOLCULAR
Paris hava hukuku avukatı.
Uçaklarınız, sözleşmeleriniz, yolculuklarınız.
Hukuk büromuz, Paris'te hava hukuku alanında menfaatlerinizi savunmanız için yanınızdadır.
Basında biz
Videoları izleyin ve metinlerini okuyunVideolar
DURUMUNUZ
PARİS HAVA HUKUKU AVUKATI.
Her uçuşta korunması gereken menfaatler.
Satın alınacak bir uçak, itiraz edilen bir bakım işlemi, yarıda kalan bir taşıma. Strateji, belgelerinizden ve sizin için doğan somut sonuçlardan başlar.
Uçağınız.
Faaliyetiniz.
Taahhütleriniz.
Satın alma, satış, kiralama veya işletme: sözleşmeleri incelemek ve uygun adımları hazırlamak.
Projemi veya uyuşmazlığımı anlatayımUçak
yerde kaldığında.
Gecikme, işin yapılmaması, itiraz edilen fatura: uçağın yerde kalması tüm faaliyetinizi etkileyebilir.
Yükünüz.
Başvuru yollarınız.
Hasar, ziya veya gecikme: delilleri toplamak ve sorumlulukları incelemek.
Bir hasar.
Savunulacak bir tutum.
Tartışmalı teminat, bilirkişi incelemesi veya zarar: dosyanızı analiz etmek.
BİR PROJEDEN BİR UYUŞMAZLIĞA
HAVA HUKUKU,
durumunuza göre.
Havacılık sektöründe çalışan bir profesyonel, uçak maliki veya yolcu olmanıza göre: önceliğiniz ve dosyadaki konumunuz, hukuk büromuzun nasıl destek vereceğini belirler.
tüm işletmenizi bağlayabilir.
Faaliyetinizi korumak.
İşletmeciler, bakım şirketleri, kiraya verenler ve malikler: sözleşmeler, hizmetler, ödemeler ve teknik anlaşmazlıklar.
↗beklendiği gibi geçmedi.
Başvuru yollarınızı inceletmek.
Aksayan uçuş, hasar gören bagaj, olay veya kaza: olayları ortaya koymak, muhatapları belirlemek ve atılacak adımları değerlendirmek.
↗İLK YARARLI BELGELER
Eksiksiz bir dosya.
Somut bir analiz.
Taahhütler
Sözleşmeler, teklifler, taşıma koşulları, biletler ve sigorta belgeleri.
Kronoloji
Yazışmalar, faturalar, bildirimler, fotoğraflar ve mevcut raporlar.
Süreler
Uçuş, bakım işlemi ve teslimat tarihleri ile alınan yazılar.
HUKUKİ ÇERÇEVE
PARİS’TE HAVA HUKUKU AVUKATI.
Dosyaya yön veren kurallar.
Hava hukuku; bir Avrupa Birliği tüzüğünü, uluslararası bir sözleşmeyi ve Fransız Ulaştırma Kanununu (Code des transports) bir arada uygular. Uygulanacak rejim, uğranılan zarara, ilgili uçuşa ve her bir tarafın sözleşmedeki konumuna bağlıdır.
İptal edilen, geciken veya fazla rezervasyon yapılan uçuş: götürü tazminat
11 Şubat 2004 tarihli ve 261/2004 sayılı (AT) Tüzüğü, kendi uygulama alanı içinde, uçuşun iptali veya yolcunun iradesi dışında uçağa alınmaması hâlinde götürü bir tazminat öngörür. Tüzüğün 7. maddesi bu tutarı 1 500 kilometre veya daha kısa uçuşlar için 250 euro, 1 500 kilometreden uzun Topluluk içi uçuşlar ile 1 500 ila 3 500 kilometre arasındaki diğer uçuşlar için 400 euro, diğer tüm uçuşlar için 600 euro olarak belirler.
Bu hakkın sınırları vardır. İptal hâlinde bu hak, özellikle yolcu iptalden yeterince önceden haberdar edilmişse doğmaz (madde 5). Önerilen alternatif ulaşım yolcunun varış noktasına sınırlı bir gecikmeyle ulaşmasını sağlıyorsa tutar yarıya indirilebilir (madde 7).
Yargıtay (Cour de cassation), Avrupa Birliği Adalet Divanına atıf yaparak, tazminatın varış noktasına üç saat veya daha fazla gecikmeli varış hâlini de kapsadığını hatırlatır. Havayolu şirketi, ancak tüm makul önlemler alınmış olsaydı dahi önlenemeyecek olağanüstü koşulların varlığını ispat ederek bu yükümlülükten kurtulabilir. Bu koşullar, “niteliği veya kaynağı itibarıyla ilgili hava taşıyıcısının faaliyetinin olağan işleyişine özgü olmayan ve onun fiilî kontrolü dışında kalan olaylardır” (çevirimiz) (Cass. 1re civ., 12 sept. 2018, n° 17-11.361). Bu davada, yerde yıldırım çarpan bir uçağın bu koşullar kapsamında olduğuna karar verilmiştir.
Dava açma süresi talebin dayanağına göre değişir
Avrupa tüzüğündeki götürü tazminat, Montreal Sözleşmesinin kapsamı dışındadır. Adalet Divanının içtihadını izleyen Yargıtay, 5. ve 7. maddelerdeki tazminatın talep süresinin Sözleşmedeki iki yıllık zamanaşımına değil, her üye devletin ulusal hukukuna tabi olduğunu hatırlatır. Aynı davada Yargıtay, tüzüğün yolcuların bilgilendirilmesine ilişkin 14. maddesine dayanan bir talebin “Medeni Kanunun 2224. maddesindeki beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğuna” (çevirimiz) karar vermiştir (Cass. 1re civ., 10 oct. 2019, n° 18-20.491). Fransız hukukunda Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 2224, kişisel davalar ile taşınırlara ilişkin davalarda genel zamanaşımı süresini beş yıl olarak belirler.
28 Mayıs 1999 tarihli Montreal Sözleşmesi kapsamına giren davalar, ister bedensel zarar, ister bagaj, isterse gecikmeden doğan zarar (madde 19) söz konusu olsun, farklı bir kurala tabidir: 35. madde bu davaların, hakkın düşmesi yaptırımı altında, varış noktasına varıştan, uçağın varması gereken günden veya taşımanın durduğu günden itibaren iki yıl içinde açılmasını şart koşar.
Kaybolan, geciken veya hasar gören bagajlar
Montreal Sözleşmesinin 17. maddesi, kayıtlı bagajların uçakta veya taşıyıcının gözetimi altında bulunduğu sırada yok olması, kaybolması veya hasar görmesinden taşıyıcıyı sorumlu tutar; ancak zarar bagajın kendi niteliğinden veya ayıbından kaynaklanıyorsa bu sorumluluk doğmaz. Taşıyıcı kayıtlı bir bagajın kaybolduğunu kabul ederse veya bagaj öngörülen tarihten itibaren yirmi bir gün içinde ulaşmamışsa, yolcu taşıma sözleşmesinden doğan haklarını ileri sürebilir.
Şikâyet süresi kısadır. Hasar gören bagaj için 31. madde, hasarın fark edilmesinden hemen sonra yapılan ve en geç bagajın teslim alınmasından itibaren yedi gün içinde verilen veya gönderilen yazılı bir itiraz öngörür. Geciken bagaj için süre, bagajın yolcunun kullanımına sunulduğu tarihten itibaren yirmi bir gündür. Bu süreler içinde itiraz yapılmazsa, taşıyıcının hilesi hâli dışında dava kabul edilmez.
22. madde, yolcu başına tazminatı özel çekme hakları (SDR) cinsinden ifade edilen ve 24. madde uyarınca revizyona tabi bir tutarla sınırlar. Bagaj teslim edilirken yapılan özel menfaat beyanı bu sınırın yükseltilmesini sağlar. Zarar, taşıyıcının zarar verme kastıyla veya pervasızca ve muhtemelen bir zararın doğacağının bilinciyle gerçekleştirdiği bir eylemden kaynaklanıyorsa da sınır uygulanmaz (madde 22, fıkra 5).
Uçakta kaza veya yaralanma, yerde verilen zarar
Avrupa lisansına sahip havayolu şirketleri bakımından Fransız Ulaştırma Kanunu madde L. 6421-3, değişik (AT) 2027/97 sayılı Tüzüğe ve Montreal Sözleşmesine atıf yapar. Bu durumda taşıyıcı, bir yolcunun ölümünden veya bedensel yaralanmasından “yalnızca ölüme veya yaralanmaya neden olan kazanın uçakta ya da uçağa biniş veya uçaktan iniş işlemlerinden herhangi biri sırasında meydana gelmiş olması nedeniyle” (çevirimiz) sorumludur (madde 17).
21. madde iki kademeli bir rejim öngörür. Özel çekme hakları cinsinden ifade edilen ve 24. madde uyarınca revize edilebilen bir eşiğin altında taşıyıcı sorumluluğunu ne kaldırabilir ne de sınırlayabilir. Bu eşiğin üzerinde ise zararın kendi ihmalinden kaynaklanmadığını veya yalnızca üçüncü bir kişinin fiilinden doğduğunu ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Her durumda 20. madde, zarara zarar görenin ihmali neden olmuş veya katkıda bulunmuşsa taşıyıcıyı tamamen veya kısmen sorumluluktan kurtarır.
Yerdeki üçüncü kişi daha da koruyucu bir rejimden yararlanır: Fransız Ulaştırma Kanunu madde L. 6131-2 uyarınca uçak işletmecisi “uçağın hareketlerinin veya ondan kopan nesnelerin yeryüzündeki kişilere ve mallara verdiği zararlardan kusursuz olarak sorumludur” (çevirimiz) ve bu sorumluluğu ancak zarar görenin kusuru azaltabilir veya ortadan kaldırabilir.
Profesyoneller: kargo, bakım ve uçak sözleşmeleri
Kargo konusunda Yargıtay şunu hatırlatır: “Hava taşıyıcısı, zarara neden olan olay hava taşıması sırasında meydana gelmişse zarardan kusursuz olarak sorumludur; hava taşıması, eşyanın taşıyıcının gözetimi altında bulunduğu süreyi kapsar ve bu süreyi yalnızca teslim sona erdirir” (çevirimiz) (Cass. com., 8 févr. 2023, n° 21-17.932). Montreal Sözleşmesinin 31. maddesine göre eşyadaki hasara ilişkin itiraz, hasarın fark edilmesinden hemen sonra yazılı olarak yapılmalı ve en geç eşyanın teslim alınmasından itibaren on dört gün içinde verilmeli veya gönderilmelidir.
Bir uçağın satışı, kiralanması ve bakımı esas itibarıyla genel sözleşme hukukuna tabidir. Uçağı kullanım amacına elverişsiz kılan gizli bir ayıp, Fransız Medeni Kanunu madde 1641 kapsamındaki ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanmasını sağlar; bu hak, ayıbın keşfinden itibaren iki yıl içinde kullanılmalıdır (madde 1648). Uçağın yerde kalması hâlinde işletme kayıpları, ikame giderleri ve bilirkişi masrafları tek tek belgelenmelidir; bunların tazmini, dayanılan hukuki temele ve toplanan delillere bağlıdır.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Hukuk büromuza sorulanlar.
Varışta üç saat veya daha fazla geciken bir uçuş için ne kadar tazminat talep edilebilir?
Tutar uçuş mesafesine bağlıdır: (AT) 261/2004 sayılı Tüzüğün 7. maddesine göre 1 500 kilometreye kadar 250 euro, 1 500 kilometreden uzun Topluluk içi bir uçuş veya 1 500 ila 3 500 kilometre arasındaki diğer bir uçuş için 400 euro, diğer uçuşlar için 600 euro. Gecikme kalkışa göre değil, varış noktasına varışa göre ölçülür. Bazı alternatif ulaşım hâllerinde tutar yarıya indirilebilir. Havayolu şirketi, tüm makul önlemleri alsa dahi önleyemeyeceği olağanüstü koşulları ispat ederse ödeme yapmayı reddedebilir. Toplanması gereken ilk belgeler bilet, biniş kartı ve gerçek varış saatini gösteren her türlü delildir.
Teknik bir arıza havayolu şirketini tazminat ödemekten kurtarır mı?
Kural olarak hayır. Yargıtaya göre “uçağın işleyiş sistemiyle özünde bağlantılı olaylar bu tür koşullar oluşturmaz” (çevirimiz) (Cass. 1re civ., 12 sept. 2018, n° 17-11.361). Uçağın işleyişine bağlı teknik bir arızanın sonuçlarına havayolu şirketi katlanır. Buna karşılık, o gün karara bağlanan davadaki gibi uçağa yerde yıldırım çarpması türünden faaliyet dışı bir olay, şirketin gecikmeyi veya iptali önlemek için tüm makul önlemleri aldığını ispat etmesi koşuluyla, onu sorumluluktan kurtarabilir.
Talepte bulunmak için ne kadar sürem var?
Her şey talebin dayanağına bağlıdır. Avrupa tüzüğündeki götürü tazminat için Montreal Sözleşmesinin iki yıllık zamanaşımı uygulanmaz: süre ulusal hukuka tabidir (Cass. 1re civ., 10 oct. 2019, n° 18-20.491) ve Fransız hukukunda genel zamanaşımı süresi beş yıldır (Fransız Medeni Kanunu madde 2224). Montreal Sözleşmesine dayanan bir dava için, özellikle bagaj, yaralanma veya Sözleşmenin 19. maddesi anlamında gecikmeden doğan zarar söz konusuysa süre, varış noktasına varıştan, uçağın varması gereken günden veya taşımanın durduğu günden itibaren iki yıldır ve bu sürenin geçirilmesi hakkı düşürür (madde 35). Bagajlar için ayrıca yazılı itirazın 31. maddedeki sürelere uyması gerekir.
Valizim hasar gördü veya hiç gelmedi: ne yapmalıyım?
Önce havayolu şirketine yazılı olarak itiraz etmeniz gerekir. Hasar gören bagaj için itiraz, hasarın fark edilmesinden hemen sonra ve en geç bagajın teslim alınmasından itibaren yedi gün içinde; geciken bagaj için ise en geç bagajın kullanımınıza sunulduğu tarihten itibaren yirmi bir gün içinde yapılır (Montreal Sözleşmesi madde 31). Havayolu şirketi kaybı kabul ederse veya bagaj öngörülen tarihten yirmi bir gün sonra hâlâ ulaşmamışsa, yolcu taşıma sözleşmesinden doğan haklarını ileri sürebilir (madde 17). Havalimanında düzenlenen bagaj düzensizlik tutanağını, zorunlu ihtiyaç alımlarının faturalarını ve bagaj içeriğine ilişkin her türlü belgeyi saklayın. Bagaj teslim edilirken özel menfaat beyanında bulunulmamışsa tazminat yolcu başına sınırlıdır.
Bir uçağın yerde verdiği zarardan kim sorumludur?
Uçağın işletmecisi. Fransız Ulaştırma Kanunu madde L. 6131-2 uyarınca işletmeci, uçağın hareketlerinin veya ondan kopan nesnelerin yeryüzündeki kişilere ve mallara verdiği zararlardan kusursuz olarak sorumludur. Zarar görenin kusur ispat etmesi gerekmez. Bu sorumluluğu ancak zarar görenin kusuru azaltabilir veya ortadan kaldırabilir. Geriye, her zaman uçağın maliki olmayan işletmecinin ve sigortacısının belirlenmesi kalır.
Hukuk büronuz havacılık sektöründeki profesyonellere de destek veriyor mu?
Evet. Hukuk büromuz işletmecilere, bakım şirketlerine, kiraya verenlere ve uçak maliklerine şu konularda destek verir: satın alma, kiralama ve bakım sözleşmeleri, itiraz edilen faturalar, uçağın yerde kalması, kargo hasarları, sigortacıyla uyuşmazlıklar. Büromuz önce sözleşmeleri, teknik raporları ve yazışmaların kronolojisini inceler, ardından herhangi bir taahhütten önce hizmetin kapsamını ve avukatlık ücretini sunar.
NASIL ÇALIŞIYORUZ
ANLAMAK.
SEÇMEK. Harekete geçmek.
Hukuk büromuz belgelerinizi inceler, çözülmesi gereken soruları belirler ve herhangi bir taahhütten önce hizmetin kapsamını size sunar.
Durumu incelemek
Taraflar, belgeler, menfaatler ve olası acil durumlar.
Görevi tanımlamak
Atılabilecek adımlar ve önceden kararlaştırılan avukatlık ücreti.
Menfaatlerinizi savunmak
Yazışmalar, müzakere ve dosya gerektirdiğinde uygun hukuki süreç.
ANALİZLER & GÜNCEL