Kohen Avocats hukuk bürosu, Paris'te işletme ve şirket kuruluşu
Paris şirket kuruluşu avukatı: esas sözleşmeden tescile
SAS, SASU, SARL, EURL veya SCI, esas sözleşme, sermaye, nakdî ve aynî sermaye katkıları, tescilden önce imzalanan işlemler, tek başvuru noktasındaki (guichet unique) formaliteler: Paris şirket kuruluşu avukatı olarak hukuk bürosu, tek başına ya da birlikte girişimde bulunan kurucuların şirketlerini kurmalarında yanlarında yer alır; bu dönemden bir uyuşmazlık doğduğunda ortaklara, yöneticilere ve onlarla sözleşme yapan taraflara destek verir. Her tercih, yürürlükteki metinlere ve güncel içtihada dayanılarak yapılır.
Hukuk bürosuna 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Henüz kuruluş aşamasındaki bir ticaret şirketi adına kira sözleşmesi, kredi sözleşmesi veya sipariş imzalayan kişiler, tescil edilen şirket bu işlemleri üstlenmediği sürece bunlardan müteselsilen ve sınırsız olarak sorumlu kalır (Fransız Ticaret Kanunu (Code de commerce) madde L. 210-6); işlemlerin şirketçe üstlenilmesi esas sözleşme imzalanmadan önce hazırlanır, sonra değil.
4,9/5
Google yorumlarının ortalama puanı270 yorum
Ceza hukuku alanındaki bu avukattan çok yüksek kalitede destek aldım. Profesyonelliği, dosyaya tam hâkimiyeti ve yargılamanın her aşamasındaki sürekli ilgisi özellikle vurgulanmayı hak ediyor. İletişim açık, düzenli ve hızlıydı; durumuma uygun, net tavsiyeler aldım. Ceza hukukunda titiz ve etkili bir savunma arayan herkese bu avukatı tavsiye ederim.
Av. Kohen ceza davamı takip etti. Yaptığı işten çok memnunum ve kendisini hiç tereddüt etmeden size tavsiye ederim.
Mükemmel bir ceza avukatı; eski partnerimin kötüye kullanarak talep ettiği bir koruma kararı sürecinde beni bu durumdan kurtardı
Mahkeme önündeki savunmam için bulunan çözümden çok memnunum. Başarılar dilerim
Av. Hassan Kohen genç, deneyimli ve son derece yetkin bir avukat. Çok iyi bir dinleyici; büyük bir empati ve güçlü bir insani duyarlılığa sahip. Ulaşılabilir ve hızlı; mesleğine tamamen hâkim.
Av. Hassan Kohen ile çok iyi bir deneyim yaşadım. Beni dikkatle dinlemek ve durumumu iyice anlamak için zaman ayırdı. İyi tavsiyeler veren, özenli ve ulaşılabilir bir avukat; müvekkillerini doğru yöne yönlendirmeyi biliyor. Dinlemeyi bilen ve yetkin bir profesyonel arayanlara kendisini tereddüt etmeden tavsiye ederim.
Av. Kohen bize iyi tavsiyelerde bulundu ve süreç boyunca yanımızda oldu. Yaptığı her şey için kendisine teşekkür ederim.
Paris Barosu
Acil durumlar 7/24
Dosyanın ön incelemesi
Belgelerinizi gönderin. Analizinizi alın.
Av. Hassan Kohen
Paris Barosuna kayıtlı avukat: şirket kuruluşu, esas sözleşme, sermaye katkıları ve sermaye, şirketler hukuku ve ortaklar arası uyuşmazlıklar.
Fransa avukatlar rehberindeki resmî profil (CNB) · Google'da 4,9/5 (270 yorum)
Sayfa 1 Kasım 2026 tarihinde güncellendi.
Kısa yanıt
Şirket kurmak, her şeyden önce şirket türünü seçmektir: SAS ve SARL, ortakların sorumluluğunu koydukları sermaye katkılarıyla sınırlar (Fransız Ticaret Kanunu (Code de commerce) madde L. 227-1 ve L. 223-1) ve tek ortakla kurulabilir; buna karşılık SCI gibi bir medeni şirketin (société civile) ortakları, şirket borçlarından paylarıyla orantılı olarak sınırsız sorumludur (Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 1857). Esas sözleşme yazılı olarak düzenlenmelidir (madde 1835). Nakdî sermaye katkıları, taahhüt sırasında SARL'de en az beşte bir, SAS'ta en az yarı oranında ödenmeli, kalanı beş yıl içinde tamamlanmalıdır (madde L. 223-7 ve L. 225-3); aynî sermaye katkıları ise kural olarak bir aynî sermaye değerleme denetçisi (commissaire aux apports) tarafından değerlendirilir (madde L. 223-9 ve L. 227-1). Şirket tüzel kişiliği ancak tescille kazanır (madde L. 210-6): tescilden önce yapılan işlemler, madde R. 210-5 ve R. 210-6'da öngörülen usullerle şirketçe üstlenilmedikçe onları imzalayanları bağlar. Kuruluş dosyası, tek bir kuruma elektronik ortamda sunulur (madde L. 123-33). Paris 16. bölgedeki Kohen Avocats hukuk bürosu kuruculara, ortaklara ve yöneticilere hizmet verir. İletişim: +33 6 89 11 34 45.
Kurulacak bir şirket, hazırlanacak bir esas sözleşme, tescilden önce imzalanacak bir kira sözleşmesi mi var?
Durumunuzu anlamak
Paris'te şirket kurmak, adım adım
Şirket, tescil tarihinden itibaren tüzel kişiliğe sahip olur (Fransız Medeni Kanunu madde 1842). Şirket türünün nasıl seçileceği, esas sözleşmenin nasıl hazırlanacağı, sermayenin nasıl oluşturulacağı, kuruluş sürecinde imzalanan işlemlerin nasıl güvence altına alınacağı ve formalitelerin nasıl tamamlanacağı; bunların sınırlarını belirleyen metin ve kararlarla birlikte.
Temel noktalar
SAS, SARL, SCI: seçilen türün değiştirdikleri
Şirket türü; ortakların sorumluluğunu, yönetimi, esas sözleşmenin esnekliğini ve payların tabi olduğu kuralları belirler.
SAS ve SASU
- Zararlara yalnızca koydukları sermaye katkısı tutarına kadar katlanan bir veya birden fazla kişi tarafından kurulur; tek başına ortak olan kişiye tek ortak (associé unique) denir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 227-1).
- Yönetimin koşullarını esas sözleşme belirler (madde L. 227-5); şirketi bir başkan (président) temsil eder ve esas sözleşme bir genel müdür (directeur général) öngörebilir (madde L. 227-6).
- Anonim şirkete (société anonyme) ilişkin kurallar, bağdaştıkları ölçüde uygulanır; özellikle 37 000 euroluk asgari sermaye kuralı ile yönetim kurulunu ve genel kurulları düzenleyen kurallar bunun dışındadır (madde L. 227-1 ve L. 224-2).
- Emek katkıları (apports en industrie) karşılığında devredilemez paylar verilebilir (madde L. 227-1).
SARL ve EURL
- Zararlara yalnızca koydukları sermaye katkıları tutarına kadar katlanan bir veya birden fazla kişi tarafından kurulur (madde L. 223-1).
- Esas sözleşmeyle veya sonraki bir işlemle atanan, ortak olan ya da olmayan bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından yönetilir (madde L. 223-18).
- Sermaye esas sözleşmeyle belirlenir ve eşit ortaklık paylarına (parts sociales) bölünür (madde L. 223-2).
- Müdürlüğü (gérance) bizzat üstlenen gerçek kişi tek ortak için örnek esas sözleşmeler mevcuttur (madde L. 223-1).
Türü nedeniyle ticari şirket: kollektif şirket (SNC), adi komandit şirket, SARL ve sermayesi paylara bölünmüş şirketler, konuları ne olursa olsun ticari şirkettir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 210-1).
Medeni şirket (société civile): kanunun türleri, nitelikleri veya konuları nedeniyle başka bir nitelik tanımadığı şirketler medeni niteliktedir (Fransız Medeni Kanunu madde 1845); SCI (gayrimenkul medeni şirketi) de bu durumdadır.
Medeni şirket ortaklarının sorumluluğu: üçüncü kişilere karşı “ortaklar, şirket borçlarından sermayedeki paylarıyla orantılı olarak sınırsız sorumludur” (madde 1857); bu sorumluluk, şirketin önce takip edilip sonuç alınamamasından sonra doğar (madde 1858).
Anonim şirket (société anonyme): sermaye en az 37 000 euro olmalıdır (madde L. 224-2); SAS bu eşiğe uymak zorunda değildir (madde L. 227-1).
Seçim bir şablona göre değil, projeye göre yapılır. SAS, esas sözleşmeye geniş bir örgütlenme serbestisi tanır, ancak bu serbestinin sınırları vardır: Yargıtay Genel Kurulu (assemblée plénière de la Cour de cassation), bir SAS'ta ortakların kolektif kararının “ancak kullanılan oyların en az çoğunluğunu topladığı takdirde geçerli olarak alınabileceğine, aksi yöndeki her esas sözleşme hükmünün yazılmamış sayılacağına” (çevirimiz) karar vermektedir (Cass. ass. plén., 15 novembre 2024, n° 23-16.670). SARL ise kanunla daha sıkı düzenlenmiş bir çerçeve sunar ve kuralları önceden bilmek isteyen ortaklarca sıklıkla tercih edilir. SCI bir malvarlığını elde tutmaya ve yönetmeye yarar; ortakların sorumluluğu sermaye katkılarıyla sınırlı değildir.
Şirket kurmak, girişimde bulunmanın tek yolu değildir. Bireysel girişimci (entrepreneur individuel) kendi adına faaliyet gösterir ve faaliyete yarayan malları, kişisel malvarlığından ayrı bir mesleki malvarlığı oluşturur; bu malvarlığı kural olarak mesleki alacaklıların tek güvencesidir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 526-22). Birden fazla ortak, düzenlenecek bir sermaye katkısı, kabul edilecek bir yatırımcı veya devredilecek bir malvarlığı olduğu anda şirket yararlı hale gelir. Bireysel işletmeden sermaye katkısı yoluyla şirkete geçişin kendine özgü vergi kuralları vardır; bunlar bireysel işletmenin bir şirkete sermaye olarak konulması konulu yazımızda açıklanmıştır.
Esas sözleşme
Yazılı, eksiksiz ve tutarlı bir esas sözleşme: dört kontrol noktası
Esas sözleşme, ortakların sözleşmesi ve şirketin kanunudur; esas sözleşmenin düzenlemediği konuları onun yerine kanun düzenler.
Zorunlu unsurlar: “Esas sözleşme yazılı olarak düzenlenmelidir.” Esas sözleşme her ortağın sermaye katkısını, şirketin türünü, konusunu, unvanını, merkezini, sermayesini, süresini ve işleyiş usullerini belirler; ayrıca bir varlık amacı (raison d'être) da belirtebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1835). Süre doksan dokuz yılı aşamaz (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 210-2).
Yönetim ve yetkileri: SAS'ta yönetimin koşullarını esas sözleşme belirler (madde L. 227-5) ve başkanın yetkilerine getirilen sınırlamalar üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (madde L. 227-6); SARL'de de müdürlerin yetkilerini sınırlayan hükümler üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (madde L. 223-18). Dolayısıyla esas sözleşmedeki bir sınırlama yalnızca iç ilişkilerde koruma sağlar.
Ortakların kararları: SAS'ta kolektif olarak alınacak kararları esas sözleşme belirler; ancak sermayenin artırılması, itfası veya azaltılması, birleşme, bölünme, sona erme, tür değiştirme, denetçilerin atanması, yıllık hesaplar ve kârlar her zaman ortaklar topluluğunun yetkisindedir (madde L. 227-9). “Her ortak kolektif kararlara katılma hakkına sahiptir.” (Fransız Medeni Kanunu madde 1844).
Kâr ve zararların paylaşımı: aksine hüküm bulunmadıkça her ortağın payı sermayedeki payıyla orantılı olarak belirlenir; ancak bir ortağa kârın tamamını veren veya onu zararların tamamından muaf tutan hüküm, tıpkı bir ortağı kâr ya da zarardan tamamen dışlayan hüküm gibi, yazılmamış sayılır (Fransız Medeni Kanunu madde 1844-1).
Aslan payı şartlarının (clauses léonines) yasaklanması dar yorumlanır. Yargıtay (Cour de cassation), “Bu hükümle yalnızca, öngördüğü şekliyle ortaklık sözleşmesini ihlal eden şart yasaklanmıştır.” (çevirimiz) görüşündedir: bir ortağın ayrılması halinde payların taahhüt bedeli üzerinden devrine ilişkin bir vaat, kâr ve zararların dağılımını belirlemediği için aslan payı şartı sayılmamıştır (Cass. com., 21 juin 2023, n° 21-21.875). Dolayısıyla çıkış şartları, madde 1844-1'e değil, öncelikle pay devrine ve ortaklar sözleşmesine özgü kurallara tabidir.
Esas sözleşmeyi hazırlayan kişi, onun etkinliğinden sorumludur. Birinci Hukuk Dairesi, “işlemi hazırlayan avukatın, kişisel yetkinlikleri ne olursa olsun bütün taraflara karşı, özellikle kararlaştırılan hükümlerin etkileri ve riskleri bakımından aydınlatma ve gerektiğinde uyarma yükümlülüğü altında olduğuna” (çevirimiz) karar vermektedir (Cass. 1re civ., 10 novembre 2021, n° 20-12.235). Aix-en-Provence İstinaf Mahkemesi, bir anonim şirketin tür değiştirmesi sırasında hazırlanan ve eksik, belirsiz ve çelişkili bulunan SAS esas sözleşmesi bakımından bunun sonuçlarını çıkarmıştır: “Avukat, kendi kusuru nedeniyle etkisiz kalan bir işlemi hazırladığında sorumlu olur.” (çevirimiz) (CA Aix-en-Provence, ch. 1-1, 20 mai 2025, n° 21/05000). Kişiye özel bir esas sözleşme, her bir etkisini anlamaları gereken ortaklarla birlikte madde madde gözden geçirilir.
Ortakların şirkete girişini ve şirketten çıkışını düzenleyen hükümler (onay, önalım, ortaklıktan çıkarma, zorunlu devir) kuruluştan itibaren seçilir, çünkü bunları iki kişi arasında kabul etmek on kişi arasında kabul etmekten daha kolaydır. Bu konuların kendi sayfaları vardır: pay devrinde onay şartı, ortağın şirketten ayrılması, ortaklar sözleşmesi ve pay sahipleri sözleşmesi. İlk yöneticinin atanması, SAS yöneticisinin atanması sayfamızda açıklanmıştır.
Sermaye ve sermaye katkıları
Nakdî, aynî, emek: her sermaye katkısının gerektirdikleri
“Her ortak, şirkete aynî, nakdî veya emek olarak getirmeyi taahhüt ettiği her şeyin borçlusudur.” (Fransız Medeni Kanunu madde 1843-3).
Sermaye tutarı
SARL'de de SAS'ta da sermaye esas sözleşmeyle belirlenir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 223-2 ve L. 227-1); SAS, anonim şirkete uygulanan 37 000 euroluk asgari sermaye kuralına tabi değildir (madde L. 224-2, madde L. 227-1 ile uygulama dışı bırakılmıştır). Her ortağın sermayedeki hakları, sermaye katkılarıyla orantılıdır (Fransız Medeni Kanunu madde 1843-2).
Nakdî sermaye katkısı
SARL'de payların tamamı taahhüt edilmeli ve nakdî sermaye katkısını temsil eden paylar en az beşte bir oranında ödenmelidir; kalan kısım, tescilden itibaren beş yıl içinde müdür tarafından talep edilir (madde L. 223-7). SAS'ta, anonim şirket kurallarına yapılan atıf gereği, nakdî paylar taahhüt sırasında en az yarı oranında, kalanı ise aynı beş yıllık süre içinde ödenir (madde L. 225-3 ve L. 227-1).
SARL'de fonların yatırılması
Fonlar, kuruluş aşamasındaki şirket hesabına, alındıkları tarihten itibaren sekiz gün içinde Caisse des dépôts et consignations kurumuna, bir noterde veya bir kredi kuruluşunda depo edilir; esas sözleşme, ödemeyi ve depoyu belirtir (madde R. 223-3). Vekil, fonları tescilden önce çekemez; şirket ilk depodan itibaren altı ay içinde kurulmaz veya tescil edilmezse, sermaye katkısında bulunanlar fonları çekmek için mahkemeden izin isteyebilir (madde L. 223-8).
Aynî sermaye katkısı
Esas sözleşme, gelecekteki ortakların oybirliğiyle ya da bu sağlanamazsa mahkemece atanan bir aynî sermaye değerleme denetçisinin (commissaire aux apports) raporu dikkate alınarak, her aynî sermaye katkısının değerlemesini içerir (SARL için madde L. 223-9; SAS için madde L. 227-1 ile uygulanır kılınan madde L. 225-8, L. 225-12 ve L. 225-14). SARL'de denetçi, kayıtlı denetçiler veya adli bilirkişi listesine kayıtlı bilirkişiler arasından seçilir (madde R. 223-6). Mülkiyeti sermaye olarak koyan ortak, şirkete karşı tıpkı satıcının alıcıya karşı olduğu gibi garanti borcu altındadır (madde 1843-3).
Denetçi atanmasından muafiyet
Hiçbir aynî sermaye katkısı kararnameyle belirlenen tutarı aşmıyorsa ve değerlemesi yapılmamış katkıların toplam değeri sermayenin yarısını geçmiyorsa, gelecekteki ortaklar oybirliğiyle denetçi atanmamasına karar verebilir; kendi adına yürüttüğü faaliyetin son bilançosunda yer alan unsurlarını sermaye olarak koyan gerçek kişi tek ortak da bu yükümlülükten muaftır (madde L. 223-9 ve L. 227-1).
Emek katkısı
Emek katkısı sermayenin oluşumuna katılmaz, ancak zararlara katlanma koşuluyla kâr ve net aktif paylaşımına hak veren paylar elde etmeyi sağlar (madde 1843-2); SAS bunu devredilemez paylar biçiminde kabul edebilir (madde L. 227-1). Emeğini koyan ortak, sermaye olarak koyduğu faaliyetle elde ettiği kazançların hesabını şirkete vermek zorundadır (madde 1843-3).
Aynî sermaye katkılarının değeri ortakları bağlar. Aynî sermaye değerleme denetçisi atanmamışsa veya kabul edilen değer denetçinin önerdiğinden farklıysa, “ortaklar, şirketin kuruluşunda aynî sermaye katkılarına biçilen değerden üçüncü kişilere karşı beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur” (madde L. 223-9 ve L. 227-1). Yargıtay, SAS bakımından bu kuralın zaman bakımından uygulanmasını açıklığa kavuşturmuştur: “Buradan, bu hükmün yalnızca şirketin esas sözleşmesi, 9 Aralık 2016 tarihli ve 2016-1691 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 11 Aralık 2016 tarihinden itibaren imzalanmışsa uygulanacağı sonucu çıkmaktadır.” (çevirimiz) (Cass. com., 12 mai 2021, n° 20-12.670). Dolayısıyla bugün kurulan her SAS bu kurala tabidir.
Taahhüt edilip ödenmeyen sermaye katkısı borç olarak kalır. Bir meblağı sermaye olarak koyması gerekip bunu yapmayan ortak, ödenmesi gereken günden itibaren kendiliğinden faiz borçlusu olur ve her ilgili, ivedi yargılamada (référé) karar veren mahkeme başkanından, yöneticilerin yasal süre içinde yapılmamış sermaye çağrılarını yapmalarının emredilmesini isteyebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1843-3). Dolayısıyla esas sözleşmede belirtilen sermaye sembolik bir rakam değildir: ödenmesi gerekir.
Aile içi bir bağışla finanse edilen sermaye katkısı, mirasta denkleştirme sorunlarını gündeme getirir; bunlar şirket kurmak için para bağışı konulu yazımızda açıklanmıştır. Kuruluşun banka veya kamu kaynaklı finansmanı da önceden hazırlanır: Bpifrance finansman dosyası konulu yazımıza bakınız.
Kuruluş dönemi
Tescilden önce imzalanan kira, kredi, sipariş: kim bağlanır
Tescilden önce şirket henüz bir kişi olarak var değildir; onun için hareket edenler bizzat kendilerini bağlar.
İlke: kuruluş aşamasındaki bir ticaret şirketi adına hareket eden kişiler, tescil edilen şirket üstlenilen taahhütleri devralmadıkça, “bu şekilde yapılan işlemlerden müteselsilen ve sınırsız olarak sorumludur” (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 210-6). Medeni şirket (société civile) bakımından da bu yükümlülük vardır, ancak müteselsil değildir (Fransız Medeni Kanunu madde 1843).
Birinci üstlenme yolu: şirket için yapılan işlemlerin ve bunlardan şirket için doğan taahhüdün listesi, SARL'de esas sözleşme imzalanmadan önce ortaklara sunulur (madde R. 210-5), sermayesi paylara bölünmüş şirketlerde ise pay sahiplerinin incelemesine hazır tutulur (madde R. 210-6); bu liste esas sözleşmeye eklenir ve şirket tescil edildiğinde esas sözleşmenin imzalanması işlemlerin üstlenilmesi sonucunu doğurur.
İkinci yol: ortaklar, esas sözleşmede veya ayrı bir işlemle, aralarından birine ya da müdüre belirli taahhütlere girme yetkisi verir; bu taahhütlerin koşulları yetki belgesinde belirtilmişse, tescil bunların üstlenilmesi sonucunu doğurur (aynı maddeler).
Üçüncü yol: tescilden sonra şirket işlemi üstlenmeye karar verir; üstlenilen taahhütler bu durumda “baştan itibaren şirket tarafından üstlenilmiş sayılır” (madde L. 210-6).
Yargıtay, 29 Kasım 2023'te içtihadını değiştirmiştir. O tarihe kadar, kuruluş aşamasındaki şirket adına veya hesabına yapıldığını açıkça belirtmeyen işlemi iptal ediyordu; Yargıtay, bu çözümün “şirketleri korumak yerine, şirket olarak faaliyete başladıkları sırada paradoksal biçimde onları kırılgan hale getirdiğini” (çevirimiz) kabul etmektedir. Artık hâkime, “işlemin hem kendisine içkin hem de dışındaki tüm koşulları inceleyerek, tarafların ortak iradesinin işlemin kuruluş aşamasındaki şirket adına veya hesabına yapılması olup olmadığını” (çevirimiz) takdir etme yetkisi tanımaktadır (Cass. com., 29 novembre 2023, n° 22-18.295). Bu davada kira sözleşmesinin iptalini isteyen kiraya verendi: bu araştırmayı yapmadan talebi reddeden karar bozulmuştur.
Kural, 2025'te, kuruluş aşamasında olduğu belirtilen bir şirket tarafından imzalanan bir kira sözleşmesi bakımından teyit edilmiş ve Yargıtay şunu eklemiştir: “kuruluş aşamasındaki bir şirket hesabına yapılan işlemin geçerliliği, hile veya muvazaa halleri dışında, fiilen tescil edilen şirketin uyuşmazlık konusu işlemde belirtilen unvanın aynısını taşımasını gerektirmez” (çevirimiz) (Cass. com., 28 mai 2025, n° 24-13.370). Kural kurucunun aleyhine de işler: bir kişinin kendi hesabına veya yerine geçirme hakkını saklı tuttuğu herhangi bir üçüncü kişi hesabına imzaladığı bir protokolün şirketçe üstlenildiği kabul edilmemiştir, çünkü bu protokolden “tarafların ortak iradesinin, bu işlemin o tarihte tüzel kişiliği bulunmayan herhangi bir kuruluş aşamasındaki şirket adına veya hesabına yapılmaması olduğu açık, belirsizlikten ve tereddütten uzak biçimde” (çevirimiz) anlaşılmaktaydı (Cass. com., 12 février 2025, n° 23-22.414).
Üstlenme, öngörülen yollara uygun olmalıdır. Chambéry İstinaf Mahkemesi, Eylül 2026'da kuruluş sürecinde imzalanan bir kredi sözleşmesinin üstlenilmediğine karar vermiştir: “Şirketin tescilinden sonra bazı taksitleri ödemiş olması üstlenme anlamına gelmez; üstlenme örtülü olamaz.” (çevirimiz) İmzacı iki ortak, 36 000 eurodan fazla bir tutarı müteselsilen geri ödemeye mahkûm edilmiştir (CA Chambéry, 2e ch., 24 septembre 2026, n° 24/01023). Paris'te, hiç tescil edilmemiş bir şirket için yapılan kira sözleşmesini imzalayan kişi, “kuruluş aşamasındaki bir şirket için işlem imzalayan kişinin üstlendiği taahhütlerle bağlı olduğu” (çevirimiz) gerekçesiyle, ivedi yargılamada 80 000 eurodan fazla bir geçici ödemeye mahkûm edilmiştir (CA Paris, pôle 1, ch. 3, 28 juin 2023, n° 23/00180). Buna karşılık Versailles İstinaf Mahkemesi, esas sözleşmesi kiralanan yeri şirket merkezi olarak gösteren ve müdüre en geniş yetkileri veren bir SARL tarafından kira sözleşmesinin üstlenildiğini kabul etmiştir: “esas sözleşmenin okunmasından, kira taahhüdünün üstlenilmesi ilkesinin daha o aşamada kesinleştiği anlaşılmaktadır” (çevirimiz) (CA Versailles, ch. civ. 1-6, 27 novembre 2025, n° 24/07042).
Uygulamada hukuk bürosu, esas sözleşme imzalanmadan önce yapılmış veya yapılacak işlemlerin (kira, kredi, siparişler, iş sözleşmeleri) listesini çıkarır, esas sözleşmeye eklenecek listeyi ve yetki belgelerini hazırlar ve her işlemin kuruluş aşamasındaki şirket adına ve hesabına yapıldığını belirtip belirtmediğini kontrol eder. Gelecekteki işyerinin ticari kira sözleşmesinin kendi sayfası vardır: ticari kira sözleşmesi avukatı.
Tescil ve sonrası
Dosyanın sunulmasından ilk yükümlülüklere ve her konu için hukuk bürosunun sayfası
Şirket tescille doğar; formaliteler tek bir elektronik başvuruyla tamamlanır.
Kuruluş ilanı
Yayımlanan ilan özellikle unvanı, türü, sermayeyi, merkezi, konuyu, süreyi, yöneticilerin ve şirketi temsil edebilecek kişilerin kimliğini ve tescilin yapıldığı ticaret sicili kalemini belirtir (Fransız Ticaret Kanunu madde R. 210-4). Gerçek kişi tek ortağın şirketi yönettiği SASU ve EURL, kararnameyle belirlenen hafifletilmiş ilan formalitelerinden yararlanır (madde L. 227-1 ve L. 223-1).
Tek dosya
Her işletme, kuruluşunu yapması gereken beyanları içeren tek bir dosya sunarak bildirir: “Bu dosya, bu amaçla belirlenen tek bir kuruma elektronik ortamda sunulur.” (madde L. 123-33).
Ticaret ve Şirketler Sicili
Merkezi bir Fransız ilinde (département) bulunan ve tüzel kişiliğe sahip şirketler, kendi beyanları üzerine bu sicile kaydedilir (madde L. 123-1). Tüzel kişilik bu tescille doğar (Fransız Medeni Kanunu madde 1842); Insee tarafından Siren numarasının verilmesi ise “tüzel kişiliğin kazanılmasının koşulu değildir” (çevirimiz) (Cass. com., 29 novembre 2023, n° 22-16.463).
Gerçek faydalanıcılar
Şirket, tek kurum aracılığıyla sicile gerçek faydalanıcılarına ve bunların kontrolü kullanma biçimine ilişkin bilgileri bildirir (Fransız Para ve Finans Kanunu (Code monétaire et financier) madde L. 561-46, yürürlükteki haliyle; ertelenmiş yürürlükten kaldırılma tarihi 1 Ocak 2029 olarak belirlenmiştir).
Tescilden sonra
Kuruluş dönemindeki işlemlerin üstlenilmesi, ödenmemiş sermayenin beş yıl içinde talep edilmesi, ortak kararlarının kayda geçirilmesi, hesapların onaylanması ve ticaret sicili kalemine sunulması: SASU'da tek ortak, hesapları hesap döneminin kapanışından itibaren altı ay içinde onaylar (madde L. 227-9).
SCI bakımından medeni şirket türünün seçilmesi, iki aşamada işletilen bir ortak sorumluluğu doğurur. Orléans İstinaf Mahkemesi, “ortağın madde 1858 uyarınca şirket borçlarından sorumluluğunun ikincil bir yükümlülük olduğunun kesinleşmiş olduğunu” (çevirimiz) ve “ödeme davasının kabul edilemezliği yaptırımı altında, şirkete karşı yapılan takibin sonuçsuz kaldığının ortaklara karşı takip başlatılmadan önce tespit edilmesi gerektiğini” hatırlatmaktadır; bu takip sonuçsuz kaldığından, bir ortak SCI'nin alacaklısına 62 000 eurodan fazla ödemeye mahkûm edilmiştir (CA Orléans, ch. com., 23 janvier 2025, n° 22/00082).
Şirketler hukuku: kuruluştan sonra şirketin yaşamı, ortak kararları, pay devirleri, yöneticilerin sorumluluğu ve uyuşmazlıklar.
Girişimler (startup): büyüme odaklı SAS, BSPCE ve bedelsiz paylar, fon toplama ve yazılımın mülkiyeti.
Pay sahipleri sözleşmesi: yönetişim, yatırımcı hakları, likidite ve ayrılma (leaver) hükümleri.
Yöneticinin ücreti, yöneticinin görevden alınması ve hesapların sicile sunulması: kuruluşu izleyen yükümlülükler ve riskler.
SAS ve SASU yöneticilerinin sosyal güvenlik kaydı ve SASU'nun gelir vergisi seçeneği: seçilen türün sosyal güvenlik ve vergi sonuçları.
İşletme kurmak için istifa, işsizlik ödeneğinin (ARE) korunması veya ARCE ve ilk CFE işyeri vergisi: çalışan veya iş arayan kurucuların pratik soruları.
SSS
Sıkça sorulan sorular
Yürürlükteki metinlere ve doğrulanmış kararlara dayanan on dört ayrıntılı yanıt.
Şirket kurmak için avukat gerekli mi?
Kanun bunu zorunlu kılmaz, ancak her ortağın sermaye katkısını, şirketin türünü, konusunu, unvanını, merkezini, sermayesini, süresini ve işleyiş usullerini belirleyen yazılı bir esas sözleşme ister (Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 1835). Yazılmayan konular kanunla düzenlenir; bu düzenleme bazen ortakların istediğinin tam tersidir.
Avukat, hazırladığı işlemin etkinliğinden sorumludur. Yargıtay (Cour de cassation), “işlemi hazırlayan avukatın, kişisel yetkinlikleri ne olursa olsun bütün taraflara karşı, özellikle kararlaştırılan hükümlerin etkileri ve riskleri bakımından aydınlatma ve gerektiğinde uyarma yükümlülüğü altında olduğuna” (çevirimiz) karar vermektedir (Cass. 1re civ., 10 novembre 2021, n° 20-12.235). Aix-en-Provence İstinaf Mahkemesi de bir anonim şirketin SAS'a dönüşümü sırasında eksik, belirsiz ve çelişkili bir esas sözleşme hazırlayan avukatı sorumlu tutmuştur: “Avukat, kendi kusuru nedeniyle etkisiz kalan bir işlemi hazırladığında sorumlu olur.” (çevirimiz) (CA Aix-en-Provence, ch. 1-1, 20 mai 2025, n° 21/05000).
Hukuk bürosu, bir şablonda yer almayan konularda devreye girer: projeye göre şirket türünün seçilmesi, sermayenin ve yetkilerin dağılımı, aynî sermaye katkıları, tescilden önce imzalanacak işlemler, onay ve çıkış hükümleri, esas sözleşmenin bir ortaklar sözleşmesiyle uyumu. Dosyanın sunulmasına ilişkin formaliteleri de yerine getirir.
SAS mı SARL mi: hangi türü seçmeli?
Her ikisi de ortakların sorumluluğunu sermaye katkılarıyla sınırlar (Fransız Ticaret Kanunu (Code de commerce) madde L. 227-1 ve L. 223-1) ve her ikisi de tek ortakla kurulabilir. Fark, örgütlenme serbestisindedir. SAS'ta “Şirketin hangi koşullarda yönetileceğini esas sözleşme belirler.” (madde L. 227-5): bir başkan, gerekirse bir genel müdür ve kanunun ortaklara ayırdığı kararlar saklı kalmak üzere esas sözleşmeyle düzenlenen kolektif kararlar (madde L. 227-6 ve L. 227-9). SARL'de ise kanun daha fazla kural koyar: müdürlük, ortak olan ya da olmayan, üçüncü kişilere karşı en geniş yetkilerle donatılmış bir veya birden fazla gerçek kişiye verilir (madde L. 223-18).
SAS, genellikle yatırımcıların sermayeye girmesi gerektiğinde veya yetki dağılımının kişiye özel olması istendiğinde tercih edilir. Ancak bu serbestinin, Yargıtay Genel Kurulunun hatırlattığı bir sınırı vardır: bir SAS'ta ortakların kolektif kararı ancak kullanılan oyların en az çoğunluğuyla alınabilir; aksi yöndeki her hüküm yazılmamış sayılır (Cass. ass. plén., 15 novembre 2024, n° 23-16.670). SARL ise daha istikrarlı bir yasal çerçeve ve herkesçe bilinen kurallar isteyen projelere uygundur.
Seçimin yönetici bakımından sosyal güvenlik ve vergi sonuçları da vardır; bunlar imzadan önce değerlendirilir. SAS yöneticilerinin sosyal güvenlik kaydı ve SASU'nun gelir vergisi seçeneği konulu yazılarımıza bakınız.
Tek başına kurmak: SASU, EURL veya bireysel işletme?
SASU ve EURL, tek ortaklı, yani tek ortağı (associé unique) bulunan birer SAS ve SARL'dir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 227-1 ve L. 223-1). Tek ortak, ortaklara tanınan yetkileri kullanır. Gerçek kişi tek ortağın müdürlüğü üstlendiği EURL için bir kararname örnek esas sözleşme belirler; ilgili kişi tescil başvurusunda farklı bir esas sözleşme sunmadıkça bu örnek esas sözleşme uygulanır (madde L. 223-1). Gerçek kişi tek ortakları tarafından yönetilen SASU ve EURL ayrıca hafifletilmiş ilan formalitelerinden yararlanır (madde L. 227-1 ve L. 223-1).
Bireysel girişimcinin (entrepreneur individuel) ise şirketi yoktur: “Bireysel girişimci, bir veya birden fazla bağımsız mesleki faaliyeti kendi adına yürüten gerçek kişidir.” Faaliyetine yarayan mallar mesleki malvarlığını oluşturur; mesleki alacaklılar, sözleşmeden doğan teminatlar veya feragat dışında, haklarını kural olarak bu malvarlığı üzerinde kullanır (madde L. 526-22). Bu rejim ne bir ortağın katılmasına ne de pay devrine imkân verir.
Dolayısıyla tek ortaklı şirket; bir ortak veya yatırımcı düşünüldüğü, bir malvarlığının ayrı bir kişide toplanması gerektiği ya da faaliyetin devri hazırlandığı anda anlam kazanır. Hukuk bürosu seçenekleri gerçek proje üzerinden karşılaştırır, ardından örnek esas sözleşme yerine projeye uygun bir esas sözleşme hazırlar. İşletme kurmak için istifa eden çalışanlar işlemlerin sırası konulu yazımıza başvurabilir.
SAS veya SARL için ne kadar sermaye öngörülmeli?
Kanun SARL için de SAS için de asgari bir tutar öngörmez: “Şirketin sermaye tutarı esas sözleşmeyle belirlenir.” (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 223-2); madde L. 227-1 ise SAS'a uygulanan anonim şirket kuralları arasından, anonim şirketin sermayesini en az 37 000 euro olarak belirleyen madde L. 224-2'yi açıkça uygulama dışı bırakır.
Yine de tutar önemsiz değildir. Her ortağın sermayedeki hakları sermaye katkılarıyla orantılıdır (Fransız Medeni Kanunu madde 1843-2); kârdaki payı ve zarara katılımı da aksine hüküm bulunmadıkça sermayedeki payını izler (madde 1844-1). Dolayısıyla sermaye, ortaklar arasında yetkinin ve sonucun dağılımını belirler. Sermaye gerçekten ödenir: taahhüt ettiği meblağı ödemeyen ortak kendiliğinden faiz borçlusu olur ve yasal süre içinde sermaye çağrısı yapılmazsa, her ilgili ivedi yargılama (référé) yoluyla bunun yapılmasını sağlayabilir (madde 1843-3).
Çok düşük bir sermaye, şirketi bir banka, kiraya veren veya tedarikçiyle ilişkilerinde zor durumda bırakabilir; bunlar bu durumda ortaklardan kişisel teminat ister. Yüksek bir sermaye ise yasal süre içinde ödenmesi gereken fonları bağlar. Hukuk bürosu, başlangıç ihtiyaçlarıyla, olası aynî sermaye katkılarıyla ve ortakların ileride katılımıyla tutarlı bir tutar belirlenmesine yardımcı olur.
Nakdî sermaye nasıl ödenir ve depo edilir?
Kurallar şirket türüne göre değişir. SARL'de “Nakdî sermaye katkılarını temsil eden paylar, tutarlarının en az beşte biri oranında ödenmelidir.” Kalan kısım, müdürün kararıyla, bir veya birkaç seferde, tescilden itibaren beş yıl içinde ödenir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 223-7). SAS'ta ise madde L. 227-1'in atfı gereği anonim şirket kuralları uygulanır: “Nakdî paylar, taahhüt sırasında itibari değerlerinin en az yarısı oranında ödenir.”; kalan kısım aynı beş yıllık süre içinde ödenir (madde L. 225-3).
SARL bakımından fonlar, alındıkları tarihten itibaren sekiz gün içinde, kuruluş aşamasındaki şirket hesabına Caisse des dépôts et consignations kurumuna, bir noterde veya bir kredi kuruluşunda depo edilir; esas sözleşme ödemeyi ve depoyu belirtir (madde R. 223-3). Fonlar tescilden önce vekil tarafından çekilemez. Şirket ilk depodan itibaren altı ay içinde kurulmaz veya tescil edilmezse, sermaye katkısında bulunanlar katkılarını çekmek için mahkemeden izin isteyebilir; tüm katkı sahiplerini temsil eden bir vekil de bunları doğrudan depo eden kurumdan çekebilir (madde L. 223-8).
Ödenmemiş kısım şirkete borç olarak kalır. Gecikmedeki ortak kendiliğinden faiz borçlusu olur ve ivedi yargılama hâkimi, yöneticilere yasal süre içinde yapılmamış sermaye çağrılarını yapmalarını emredebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1843-3). Hukuk bürosu, esas sözleşmenin bu çağrıları düzenlediğini ve ödeme takviminin her ortak için uygulanabilir olduğunu kontrol eder.
Aynî sermaye katkısı: aynî sermaye değerleme denetçisi gerekli mi?
Kural olarak evet. Esas sözleşme, gelecekteki ortakların oybirliğiyle ya da bu sağlanamazsa mahkemece atanan bir aynî sermaye değerleme denetçisi (commissaire aux apports) tarafından kendi sorumluluğu altında hazırlanıp esas sözleşmeye eklenen rapor dikkate alınarak, her aynî sermaye katkısının değerlemesini içermelidir (SARL için Fransız Ticaret Kanunu madde L. 223-9; SAS için madde L. 227-1 ile uygulanır kılınan madde L. 225-8, L. 225-12 ve L. 225-14). SARL'de denetçi, kayıtlı denetçiler veya adli bilirkişi listesine kayıtlı bilirkişiler arasından seçilir (madde R. 223-6). Tek kişi tarafından kurulan SAS'ta, EURL'de olduğu gibi, denetçiyi tek ortak atar (madde L. 227-1 ve L. 223-9).
Hiçbir aynî sermaye katkısı kararnameyle belirlenen tutarı aşmıyorsa ve değerlemesi yapılmamış katkıların toplam değeri sermayenin yarısını geçmiyorsa, ortaklar oybirliğiyle denetçi atanmamasına karar verebilir; daha önce kendi adına faaliyet gösteren ve son bilançosundaki unsurları sermaye olarak koyan gerçek kişi tek ortak da bu yükümlülükten muaftır (madde L. 223-9 ve L. 227-1). Bu muafiyetin bir bedeli vardır: denetçi atanmamışsa veya kabul edilen değer denetçinin önerdiğinden farklıysa, “ortaklar, şirketin kuruluşunda aynî sermaye katkılarına biçilen değerden üçüncü kişilere karşı beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur”. Yargıtay, SAS bakımından bu kuralın 11 Aralık 2016'dan itibaren imzalanan esas sözleşmelere uygulandığını belirtmektedir (Cass. com., 12 mai 2021, n° 20-12.670).
Ayrıca mülkiyeti sermaye olarak koyan ortak, konulan maldan satıcının alıcıya karşı sorumlu olduğu gibi, kullanım hakkını sermaye olarak koyan ortak da kiraya verenin kiracıya karşı sorumlu olduğu gibi sorumludur (Fransız Medeni Kanunu madde 1843-3). Hukuk bürosu, sermaye olarak konulan malı ayrıntılı biçimde tanımlar, denetçinin atanmasını organize eder ve sermaye katkısı sözleşmesini hazırlar.
Bir şirketin esas sözleşmesi neleri içermelidir?
“Esas sözleşme yazılı olarak düzenlenmelidir.” Esas sözleşme, her ortağın sermaye katkısının yanı sıra şirketin türünü, konusunu, unvanını, merkezini, sermayesini, süresini ve işleyiş usullerini belirler; ayrıca bir varlık amacı (raison d'être) da belirtebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1835). Tür, doksan dokuz yılı aşamayacak olan süre, unvan, merkez, konu ve sermaye tutarı esas sözleşmeyle belirlenir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 210-2).
Bu unsurların ötesinde esas sözleşme; yönetimi ve yetkilerini, kolektif kararları ve bunların çoğunluklarını, kârın dağıtımını, ortakların şirkete girişini ve çıkışını düzenler. İki kural ortakların iradesine boyun eğmez. “Her ortak kolektif kararlara katılma hakkına sahiptir.” (madde 1844). Ve bir ortağa kârın tamamını veren veya onu zararların tamamından muaf tutan hüküm ya da bir ortağı bunlardan tamamen dışlayan hüküm yazılmamış sayılır (madde 1844-1).
Bu son yasak dar yorumlanır: Yargıtay'a göre “Bu hükümle yalnızca, öngördüğü şekliyle ortaklık sözleşmesini ihlal eden şart yasaklanmıştır.” (çevirimiz); bu nedenle ayrılma halinde taahhüt bedeli üzerinden devir vaadi aslan payı şartı sayılmamıştır (Cass. com., 21 juin 2023, n° 21-21.875). Kötü hazırlanmış bir esas sözleşmenin bedeli sonradan ödenir: eksik ve çelişkili bir esas sözleşme, onu hazırlayanın mahkûmiyetine yol açmıştır (CA Aix-en-Provence, ch. 1-1, 20 mai 2025, n° 21/05000). Hukuk bürosu, esas sözleşmeyi ortaklarla birlikte madde madde hazırlar.
Tescilden önce kira veya kredi sözleşmesi imzalanabilir mi?
Evet, ancak imzalayan kişi kişisel olarak bağlanır. Ticaret şirketleri tescil tarihinden itibaren tüzel kişiliğe sahip olur ve kuruluş aşamasındaki bir şirket adına hareket eden kişiler, tescil edilen şirket üstlenilen taahhütleri devralmadıkça, “bu şekilde yapılan işlemlerden müteselsilen ve sınırsız olarak sorumludur” (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 210-6). Medeni şirket (société civile) bakımından yükümlülük aynıdır, ancak müteselsil değildir (Fransız Medeni Kanunu madde 1843).
29 Kasım 2023'ten bu yana, kötü hazırlanmış işlem kendiliğinden batıl değildir: hâkim, “işlemin hem kendisine içkin hem de dışındaki tüm koşulları inceleyerek, tarafların ortak iradesinin işlemin kuruluş aşamasındaki şirket adına veya hesabına yapılması olup olmadığını” (çevirimiz) takdir eder (Cass. com., 29 novembre 2023, n° 22-18.295). Yargıtay bu kuralı 2025'te kuruluş aşamasında olduğu belirtilen bir şirket tarafından imzalanan bir kira sözleşmesine uygulamış ve tescil sırasında farklı bir unvan kullanılmasının, hile veya muvazaa dışında, işlemi geçersiz kılmaya yetmediğini belirtmiştir (Cass. com., 28 mai 2025, n° 24-13.370).
Şirket işlemi üstlenmezse kişisel risk olduğu gibi kalır. Paris İstinaf Mahkemesi, hiç tescil edilmemiş bir şirket için yapılan kira sözleşmesini imzalayan kişiyi, “kuruluş aşamasındaki bir şirket için işlem imzalayan kişinin üstlendiği taahhütlerle bağlı olduğu” (çevirimiz) gerekçesiyle ivedi yargılamada mahkûm etmiştir (CA Paris, pôle 1, ch. 3, 28 juin 2023, n° 23/00180). Hukuk bürosu bu döneme ait işlemleri kuruluş aşamasındaki şirket adına ve hesabına hazırlar, ardından bunların üstlenilmesini organize eder. Ticari kira sözleşmesi sayfamıza bakınız.
Şirket, kuruluşu sırasında yapılan işlemleri nasıl üstlenir?
Kanunun düzenlediği üç yolla. Kuruluş aşamasındaki şirket için yapılan işlemlerin ve bunlardan şirket için doğan taahhüdün listesi, SARL'de esas sözleşme imzalanmadan önce ortaklara sunulur, sermayesi paylara bölünmüş şirketlerde ise pay sahiplerinin incelemesine hazır tutulur: “Bu liste esas sözleşmeye eklenir; şirket Ticaret ve Şirketler Siciline tescil edildiğinde esas sözleşmenin imzalanması taahhütlerin şirketçe üstlenilmesi sonucunu doğurur.” Ortaklar ayrıca aralarından birine veya müdüre, tescil ile birlikte üstlenilecek belirli taahhütlere girme yetkisi verebilir (SARL için Fransız Ticaret Kanunu (Code de commerce) madde R. 210-5; sermayesi paylara bölünmüş şirketler için madde R. 210-6). Son olarak tescil edilen şirket, işlemi üstlenmeye karar verebilir (madde L. 210-6).
Örtülü bir üstlenme yeterli değildir. Chambéry İstinaf Mahkemesi, ekli liste, yetki belgesi veya ortaklar kararı bulunmadığından bir kredi sözleşmesinin üstlenilmediğine karar vermiştir: “Şirketin tescilinden sonra bazı taksitleri ödemiş olması üstlenme anlamına gelmez; üstlenme örtülü olamaz.” (çevirimiz) İmzacı ortaklar ödemeye müteselsilen mahkûm edilmiştir (CA Chambéry, 2e ch., 24 septembre 2026, n° 24/01023). Versailles İstinaf Mahkemesi de aynı şekilde üstlenmenin “sabit olduğu varsayılsa bile, tarafların taahhüdü üstlenen kişinin yerine şirketi geçirme yönündeki salt anlaşmasından veya salt iradesinden doğamayacağını” (çevirimiz) hatırlatmış, bununla birlikte esas sözleşmenin bizzat kapsamına aldığı bir kira sözleşmesinin üstlenildiğini kabul etmiştir (CA Versailles, ch. civ. 1-6, 27 novembre 2025, n° 24/07042).
Son olarak Yargıtay, bir kurucunun kendi hesabına veya yerine geçirme hakkını saklı tuttuğu herhangi bir üçüncü kişi hesabına imzaladığı bir protokolün üstlenildiğini kabul etmemiştir (Cass. com., 12 février 2025, n° 23-22.414). Hukuk bürosu işlemler listesini, yetki belgelerini ve gerekirse üstlenme kararını hazırlar.
Şirket hangi tarihten itibaren var olur?
Tescil tarihinden itibaren. Adi ortaklıklar (sociétés en participation) ve bazı serbest ortaklık şirketleri (sociétés de libre partenariat) dışındaki şirketler “tescil tarihlerinden itibaren tüzel kişiliğe sahip olur”; o zamana kadar ortaklar arasındaki ilişkiler şirket sözleşmesine ve sözleşmelere ilişkin genel hükümlere tabidir (Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 1842). Ticaret şirketleri bakımından Fransız Ticaret Kanunu madde L. 210-6, Ticaret ve Şirketler Siciline ilişkin olarak aynı kuralı koyar.
Önemli olan Insee tarafından bir numara verilmesi değildir. Yargıtay, şirketin idareler nezdinde tanınmasına yarayan Siren numarasının verilmesinin “tüzel kişiliğin kazanılmasının koşulu olmadığına” (çevirimiz) karar vermektedir (Cass. com., 29 novembre 2023, n° 22-16.463). Şirketin kendi adına sözleşme yapabileceği tarihi ve sermayenin ödenmesi için tanınan beş yıl gibi çeşitli sürelerin başlangıcını belirleyen tesciltir (madde L. 223-7 ve L. 225-3).
Tescil, eksiksiz bir dosya gerektirir. Her işletme kuruluşunu, “bu amaçla belirlenen tek bir kuruma elektronik ortamda” sunulan tek bir dosyayla bildirir; dosya her alıcı bakımından usulüne uygun ve eksiksiz olduğu sürece bu başvuru o alıcıya yapılmış beyan yerine geçer (madde L. 123-33). Sicil, merkezi Fransa'da bulunan ve tüzel kişiliğe sahip şirketleri kendi beyanları üzerine kaydeder (madde L. 123-1). Hukuk bürosu bu dosyayı hazırlar ve olası düzeltme taleplerini takip eder.
Esas sözleşme imzalandıktan sonra hangi formaliteler yerine getirilir?
İmzayı üç grup işlem izler. Birincisi kuruluşun ilanıdır: ilan özellikle unvanı, türü, sermayeyi, merkezi, özetle konuyu, süreyi, yöneticilerin ve şirketi genel olarak temsil yetkisine sahip kişilerin kimliğini ve şirketin tescil edileceği ticaret sicili kalemini belirtir (Fransız Ticaret Kanunu madde R. 210-4). Gerçek kişi tek ortağın yönetimi üstlendiği SASU ve EURL, kararnameyle belirlenen hafifletilmiş ilan formalitelerine tabidir; bu kararname, Bulletin officiel des annonces civiles et commerciales (BODACC) resmî ilan bülteninde yayımdan muafiyet koşullarını düzenler (madde L. 227-1 ve L. 223-1).
İkincisi, kuruluş dosyasının tek kuruma tek bir elektronik dosya olarak sunulmasıdır (madde L. 123-33); bu başvuru Ticaret ve Şirketler Siciline tescille sonuçlanır (madde L. 123-1). Üçüncüsü gerçek faydalanıcıların bildirilmesidir: şirket, aynı kurum aracılığıyla sicile, kendisini kontrol eden kişilerin kimliğini ve adresini ve bu kontrolün kullanılma biçimini bildirir (Fransız Para ve Finans Kanunu (Code monétaire et financier) madde L. 561-46, yürürlükteki haliyle; ertelenmiş yürürlükten kaldırılma tarihi 1 Ocak 2029 olarak belirlenmiştir).
Ardından faaliyete başlama işlemleri gelir: kuruluş dönemindeki taahhütlerin üstlenilmesi, ödenmemiş sermayenin talep edilmesi, karar defterlerinin açılması. Hukuk bürosu bu işlemlerin listesini ortaklarla birlikte çıkarır ve onlar adına yerine getirir. İlk yılın muhasebe yükümlülükleri hesapların sicile sunulması sayfamızda açıklanmıştır.
SCI kurmak: ortakların sorumluluğu nedir?
SCI bir medeni şirkettir (société civile): kanunun türleri, nitelikleri veya konuları nedeniyle başka bir nitelik tanımadığı bütün şirketler bu niteliktedir (Fransız Medeni Kanunu madde 1845). Her şirket gibi SCI de ortakların malları veya emeklerini ortak bir girişime özgülemeyi kararlaştırmasını gerektirir ve “Ortaklar zararlara katlanmayı taahhüt eder.” (madde 1832).
SCI'nin özelliği ortakların sorumluluğundadır. Üçüncü kişilere karşı “ortaklar, şirket borçlarından sermayedeki paylarıyla orantılı olarak sınırsız sorumludur”; bu pay, borcun muaccel olduğu tarihe veya ödemelerin durduğu güne göre belirlenir (madde 1857); ancak “Alacaklılar şirket borçlarının ödenmesi için bir ortağa karşı, ancak önce tüzel kişiyi takip edip sonuç alamadıktan sonra başvurabilir.” (madde 1858). Orléans İstinaf Mahkemesi, “ortağın madde 1858 uyarınca şirket borçlarından sorumluluğunun ikincil bir yükümlülük olduğunun kesinleşmiş olduğunu” (çevirimiz) hatırlatmaktadır; SCI'ye karşı yapılan takip sonuçsuz kaldığından, bir ortak alacaklıya 62 000 eurodan fazla ödemeye mahkûm edilmiştir (CA Orléans, ch. com., 23 janvier 2025, n° 22/00082).
Tescilden önce yapılan işlemler de onları imzalayanları bağlar; medeni şirket bakımından bu sorumluluk müteselsil değildir (madde 1843). Bu nedenle SCI esas sözleşmesi; konuyu, müdürün yetkilerini, yeni ortakların onaylanmasını ve ölüm halinde payların akıbetini özenle düzenler. Bir aile SCI'sinin sona ermesi aile SCI'sinin feshi konulu yazımızda açıklanmıştır.
Yetki ve kâr ortaklar arasında nasıl paylaştırılır?
Sermayeyi, oyu, yönetimi ve sonucu birbirinden ayırarak. Her ortağın sermayedeki hakları sermaye katkılarıyla orantılıdır; emek katkıları sermayenin oluşumuna katılmaz, ancak kâr ve net aktif paylaşımına hak veren paylar elde etmeyi sağlar (Fransız Medeni Kanunu madde 1843-2). Aksine hüküm bulunmadıkça her ortağın kârdaki payı ve zarara katılımı sermayedeki payını izler (madde 1844-1).
Esas sözleşme bu kuralları iki sınır içinde değiştirebilir. Bir ortağa kârın tamamını veremez, onu zararların tamamından muaf tutamaz ve bir ortağı kârdan tamamen dışlayamaz (madde 1844-1); Yargıtay bu yasağı yalnızca ortaklık sözleşmesini ihlal eden hükümlere uygular (Cass. com., 21 juin 2023, n° 21-21.875). Esas sözleşme ayrıca bir ortağı kolektif kararlara katılma hakkından da yoksun bırakamaz (madde 1844). SAS'ta yönetim esas sözleşmede serbestçe düzenlenir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 227-5), ancak kolektif bir karar ancak kullanılan oyların en az çoğunluğuyla alınabilir (Cass. ass. plén., 15 novembre 2024, n° 23-16.670).
Hukuk bürosu bu dengeyi imzadan önce ortaklarla birlikte kurar: kim yönetir, kim neye karar verir, hangi çoğunlukla, kâr payları nasıl paylaşılır, ortaklardan biri ayrıldığında ne olur. Esas sözleşmeyi ortaklar arasında tamamlayan hükümler ortaklar sözleşmesine veya pay sahipleri sözleşmesine, sonraki anlaşmazlıklar ise ortaklar arası uyuşmazlık sayfamıza ilişkindir.
Şirket kuruluşu avukatının ücreti ne kadardır?
Avukatlık ücretleri, 31 Aralık 1971 tarihli Kanun'un 10. maddesine uygun olarak yazılı bir sözleşmeye bağlanır: taahhütte bulunmadan önce görevin neleri kapsadığını ve maliyetini bilirsiniz.
Hukuk bürosu aşama başına götürü ücreti tercih eder: şirket türünün seçimi ve esas sözleşmenin hazırlanması, aynî sermaye katkıları ve aynî sermaye değerleme denetçisinin atanması, kuruluş dönemi işlemlerinin listesi ve yetki belgeleri, tescil dosyasının sunulması, ortaklar sözleşmesi, ihtarname veya cevabı, esasa ilişkin yargılama, istinaf. Tescil ve ilan masrafları ile gerektiğinde aynî sermaye değerleme denetçisinin ücreti avukatlık ücretine eklenir. Her yeni görev bir ek sözleşmeye bağlanır; öngörülmemiş bir faturalandırma yapılmaz.
Kapsam projeye göre belirlenir: ortak sayısı, sermaye katkılarının niteliği, tescilden önce imzalanmış veya imzalanacak işlemler, bir yatırımcının bulunup bulunmadığı, bir ortaklar sözleşmesine ihtiyaç olup olmadığı. Nakdî sermaye katkısıyla tek ortaklı bir şirket kurmak, sermaye olarak bir ticari işletme (fonds de commerce) alan ve bir kira sözleşmesini devralan çok ortaklı bir şirketle aynı emeği gerektirmez.
Belgeler üzerinden ilk görüş için, bu sayfadaki form aracılığıyla KDV dahil 80 € karşılığında yapılan dosyanın ön incelemesi, 24 iş saati içinde ilk yazılı analizle sonuçlanır. İlk görüşme için: +33 6 89 11 34 45.
Kaynaklar
Resmî metinler ve ilgili sayfalar
Bu sayfanın 1 Kasım 2026'da doğrulanan kaynakları ve hukuk bürosunun komşu uzmanlık alanları.
Resmî metinler
- Fransız Medeni Kanunu madde 1832, 1835, 1842 ve 1843: şirket sözleşmesi, yazılı esas sözleşme, tüzel kişilik, kuruluş aşamasındaki şirketin işlemleri
- Madde 1843-2, 1843-3, 1844 ve 1844-1: sermaye katkıları, ödeme, oy hakkı, kâr ve zararların dağılımı
- Madde 1845, 1857 ve 1858: medeni şirketler, şirket borçları, önce şirketin takibi
- Fransız Ticaret Kanunu madde L. 210-1, L. 210-2 ve L. 210-6: türü nedeniyle ticari nitelik, esas sözleşmenin unsurları, tüzel kişilik ve kuruluş aşamasındaki şirket
- Madde R. 210-4, R. 210-5 ve R. 210-6: kuruluş ilanı, kuruluş dönemindeki işlemlerin üstlenilmesi
- Madde L. 123-1 ve L. 123-33: Ticaret ve Şirketler Sicili, tek elektronik dosya
- Madde L. 223-1, L. 223-2, L. 223-7, L. 223-8, L. 223-9 ve L. 223-18: SARL ve EURL, sermaye, fonların ödenmesi ve depo edilmesi, aynî sermaye katkıları, müdürlük
- Madde R. 223-3 ve R. 223-6: fonların depo edilmesi, aynî sermaye değerleme denetçisinin seçimi
- Madde L. 227-1, L. 227-5, L. 227-6 ve L. 227-9: SAS ve SASU, yönetim, başkan, kolektif kararlar
- Madde L. 224-2, L. 225-3, L. 225-8, L. 225-12 ve L. 225-14: anonim şirketin asgari sermayesi, payların ödenmesi, aynî sermaye değerleme denetçisinin atanması, halka arz olmaksızın kuruluş, aynî sermaye katkılarının değerlemesi
- Madde L. 526-22: bireysel girişimci ve mesleki malvarlığı
- Fransız Para ve Finans Kanunu madde L. 561-46: gerçek faydalanıcıların bildirilmesi
- 31 Aralık 1971 tarihli ve 71-1130 sayılı Kanun madde 10: avukatlık ücret sözleşmesi
Anılan kararlar
- Cass. com., 29 novembre 2023, n° 22-18.295: kuruluş aşamasındaki şirketin işlemleri, ortak iradenin takdiri
- Cass. com., 28 mai 2025, n° 24-13.370: kuruluş sürecindeki bir şirketin kira sözleşmesi, farklı unvan
- Cass. com., 12 février 2025, n° 23-22.414: kişisel hesaba imzalanan işlem, üstlenmenin reddi
- Cass. com., 29 novembre 2023, n° 22-16.463: Siren numarası tüzel kişiliği doğurmaz
- Cass. com., 12 mai 2021, n° 20-12.670: SAS ortaklarının sermaye katkılarının değerinden sorumluluğu, zaman bakımından uygulama
- Cass. com., 21 juin 2023, n° 21-21.875: aslan payı şartı yasağının kapsamı
- Cass. ass. plén., 15 novembre 2024, n° 23-16.670: SAS'ta kullanılan oyların çoğunluğu
- Cass. 1re civ., 10 novembre 2021, n° 20-12.235: işlemi hazırlayan avukatın aydınlatma yükümlülüğü
- CA Chambéry, 2e ch., 24 septembre 2026, n° 24/01023: üstlenilmeyen kredi, imzacı ortakların mahkûmiyeti
- CA Paris, pôle 1, ch. 3, 28 juin 2023, n° 23/00180: hiç tescil edilmemiş bir şirket için imzalanan kira sözleşmesi
- CA Versailles, ch. civ. 1-6, 27 novembre 2025, n° 24/07042: esas sözleşme dikkate alınarak kira sözleşmesinin üstlenildiğinin kabulü
- CA Aix-en-Provence, ch. 1-1, 20 mai 2025, n° 21/05000: SAS esas sözleşmesini hazırlayanın sorumluluğu
- CA Orléans, ch. com., 23 janvier 2025, n° 22/00082: SCI borçları, önce şirketin takip edilip sonuç alınamaması
İlgili konular
Kurulacak bir şirket, hazırlanacak bir esas sözleşme, tescilden önce imzalanacak bir işlem mi var?
Hukuk bürosuna 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Projenizi, hazırlanmakta olan esas sözleşmeyi, sermaye katkılarının listesini veya görüşülmekte olan kira ve kredi sözleşmesini iletin: Av. Hassan Kohen öngörülen şirket türünü, sermaye katkılarını ve kuruluş dönemindeki taahhütleri inceler, ardından size uygun yolu belirtir: hazırlık, işlemlerin üstlenilmesi, formaliteler veya bir uyuşmazlık doğmuşsa savunma.