Kohen Avocats, Paris'te şantiye terki
Paris şantiye terki avukatı: ihtar, fesih ve başvuru yolları
Geri dönmeyen bir usta, avansları (acompte) tahsil ettikten sonra şantiyeyi bırakan bir müteahhit, yükümlülüğünü yerine getirmeyen bir müstakil konut yapımcısı (constructeur de maison individuelle): şantiye terki avukatı olarak büromuz, iş sahiplerine (maîtres de l'ouvrage) ihtardan (mise en demeure) başka bir müteahhidin işi tamamlamasına kadar eşlik eder, şantiyeyi terk etmekle suçlanan müteahhit firmaları da savunur. Her şey usulüne uygun bir ihtara ve yapılan işlerin ayrıntılı bir tespitine dayanır.
Büromuza 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. İşin tamamlanmasını başka bir müteahhide devretmeden önce, yükümlülüğünü yerine getirmeyen müteahhide ihtar çekin: acil durum dışında, bildirim yoluyla fesih önceden ihtar çekilmesini gerektirir (Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 1226) ve hasar-inşaat sigortası (assurance dommages-ouvrage), teslimden önce ortaya çıkan zararları yalnızca sonuçsuz kalan bir ihtarın ardından sözleşmenin feshedilmesi hâlinde teminat altına alır (Fransız Sigorta Kanunu (Code des assurances) madde L. 242-1).
4,9/5
Google yorumlarının ortalama puanı270 yorum
Ceza hukuku alanındaki bu avukattan çok yüksek kalitede destek aldım. Profesyonelliği, dosyaya tam hâkimiyeti ve yargılamanın her aşamasındaki sürekli ilgisi özellikle vurgulanmayı hak ediyor. İletişim açık, düzenli ve hızlıydı; durumuma uygun, net tavsiyeler aldım. Ceza hukukunda titiz ve etkili bir savunma arayan herkese bu avukatı tavsiye ederim.
Av. Kohen ceza davamı takip etti. Yaptığı işten çok memnunum ve kendisini hiç tereddüt etmeden size tavsiye ederim.
Mükemmel bir ceza avukatı; eski partnerimin kötüye kullanarak talep ettiği bir koruma kararı sürecinde beni bu durumdan kurtardı
Mahkeme önündeki savunmam için bulunan çözümden çok memnunum. Başarılar dilerim
Av. Hassan Kohen genç, deneyimli ve son derece yetkin bir avukat. Çok iyi bir dinleyici; büyük bir empati ve güçlü bir insani duyarlılığa sahip. Ulaşılabilir ve hızlı; mesleğine tamamen hâkim.
Av. Hassan Kohen ile çok iyi bir deneyim yaşadım. Beni dikkatle dinlemek ve durumumu iyice anlamak için zaman ayırdı. İyi tavsiyeler veren, özenli ve ulaşılabilir bir avukat; müvekkillerini doğru yöne yönlendirmeyi biliyor. Dinlemeyi bilen ve yetkin bir profesyonel arayanlara kendisini tereddüt etmeden tavsiye ederim.
Av. Kohen bize iyi tavsiyelerde bulundu ve süreç boyunca yanımızda oldu. Yaptığı her şey için kendisine teşekkür ederim.
Paris Barosu
Acil durumlar 7/24
Dosyanın ön incelemesi
Belgelerinizi gönderin. Analizinizi alın.
Av. Hassan Kohen
Paris Barosu (Barreau de Paris) avukatı: inşaat ve yapım sözleşmeleri, şantiye terki, yapım sözleşmelerinin feshi ve edimin yerine getirilmemesinden doğan uyuşmazlıklar.
Fransa avukatlar rehberindeki resmî profil (CNB) · Google'da 4,9/5 (270 yorum)
Sayfa 31 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
Kısa yanıt
Şantiyedeki işi haklı bir sebep olmadan durduran müteahhit, borcunu yerine getirmemiş olur. İş sahibi bu durumda borcun aynen ifasını talep edebilir, bedelde indirim elde edebilir, sözleşmenin feshini sağlayabilir ve zararının giderilmesini isteyebilir (Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 1217). İhtardan sonra işi üçüncü bir kişiye makul bir sürede ve makul bir maliyetle yaptırabilir ve maliyetini temerrüde düşen müteahhitten talep edebilir (madde 1222). Bildirim yoluyla fesih, bunu açıkça belirten bir ihtardan sonra, iş sahibinin kendi riski altında yapılır (madde 1226). Müstakil konut inşaat sözleşmesinde teslim garantörü devreye girer (Fransız İnşaat ve Konut Kanunu (Code de la construction et de l'habitation) madde L. 231-6); teslimden önce hasar-inşaat sigortası (assurance dommages-ouvrage) yalnızca sonuçsuz kalan bir ihtarın ve sözleşmenin feshinin ardından devreye girer (Fransız Sigorta Kanunu (Code des assurances) madde L. 242-1). Acil işler hâkimi (juge des référés) bilirkişi incelemesine karar verebilir (Fransız Medeni Usul Kanunu (Code de procédure civile) madde 145) ve borç ciddi biçimde tartışmalı değilse geçici ödemeye hükmedebilir (madde 835). Dava edilen müteahhit ise iş sahibinin yeterince ağır bir ifa kusurunu ileri sürebilir (Code civil madde 1219). Paris 16. bölgedeki Kohen Avocats hukuk bürosu, hem iş sahibi hem de müteahhit adına hareket eder. Büroya +33 6 89 11 34 45 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Şantiye durdu, avanslar ödendi, fesih bildirimi geldi?
Durumunuzu anlamak
Paris'te şantiye terki, adım adım
Borcu kendisine karşı yerine getirilmeyen taraf, özellikle borcun aynen ifasını talep edebilir, bedelde indirim elde edebilir, sözleşmenin feshini sağlayabilir ve zararının giderilmesini isteyebilir (Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 1217). Şantiye terkinin nasıl anlaşılıp ispatlanacağı, hangi yolun seçileceği, avansların akıbeti, hangi teminatlara başvurulacağı ve dava edilen müteahhidin kendini nasıl savunduğu.
Temel noktalar
Şantiye terkini anlamak ve ispatlamak
Bu sayfada anılan metinler şantiye terkini tanımlamaz: olguları hâkim değerlendirir. Dosyayı dört unsur oluşturur.
İfa edilmemesi: işler durmuş, işçiler ve ekipman çekilmiş, hatırlatmalar yanıtsız kalmıştır. Borcu kendisine karşı yerine getirilmeyen veya eksik yerine getirilen taraf, Code civil madde 1217 kapsamındaki yaptırımlara başvurabilir.
Mücbir sebebin bulunmaması: bunun için borçlunun denetimi dışında kalan, sözleşmenin kurulduğu sırada makul olarak öngörülemeyen ve etkileri uygun önlemlerle önlenemeyen bir olay gerekir. Geçici bir engel yalnızca ifayı askıya alır; ancak gecikme feshi haklı kılıyorsa durum farklıdır (madde 1218).
Bir ihtar: kesin ifa imkânsızlığı hâli dışında, tazminat ancak makul bir süre içinde ifa için çekilen ihtardan sonra istenebilir (madde 1231) ve bildirim yoluyla fesih, acil durum dışında, önceden ihtar çekilmesini gerektirir (madde 1226).
Şantiyenin ayrıntılı tespiti: adli görevli (commissaire de justice) tutanağı, tarihli fotoğraflar, şantiye toplantı tutanakları, yazılı yazışmalar. Bunlar nelerin yapıldığını, nelerin yapılması gerektiğini ve nelerin ödendiğini ortaya koyar.
Burada anılan metinlerin hiçbiri, işin durmasının kaç günden sonra terk sayılacağını belirlemez. Bazı sözleşmeler bunu kendileri tanımlar: Paris istinaf mahkemesince (cour d'appel de Paris) karara bağlanan bir davada, özel idari şartname, ihtardan önceki ayda gerçekleştirilen iş hacminin öngörülen hacmin yarısından az olmasını terk saymıştır. Mahkeme, müteahhidin “işleri sözleşmede öngörülen sürelerde gerçekleştirmek için şantiyede gerekli personeli görevlendirmediğini” (çevirimiz) kabul etmiş, fesih şartının gerçekleştiğini tespit etmiş ve müteahhidi KDV dahil 19 140 euro gecikme cezası ödemeye mahkûm etmiştir (CA Paris, pôle 4, ch. 6, 2 décembre 2022, n° 20/11445). Bu dosyada, art arda düzenlenen adli görevli tutanakları iki tarih arasında hiçbir ilerleme olmadığını göstermiştir.
İhtarda tanınan süre, talep edilen işler bakımından makul olmalıdır. Belirli onarım işleri için Grenoble istinaf mahkemesi (cour d'appel de Grenoble), “Talepler göz önüne alındığında tanınan 8 günlük sürenin makul göründüğüne” (çevirimiz) hükmetmiştir (CA Grenoble, chambre civile section B, 2 juin 2026, n° 24/03842). İşi bitirmeyen usta ve şantiye terkinin delili olarak fotoğraflar ve mesajlar hakkındaki yazılarımıza da bakabilirsiniz.
Başvuru yolları
İşin sürdürülmesini istemek, işi başkasına bitirtmek veya sözleşmeyi sona erdirmek
Her yolun kendi koşulları vardır ve birbiriyle bağdaşan yaptırımlar birlikte uygulanabilir (madde 1217).
Aynen ifa
İhtardan sonra iş sahibi, imkânsızlık veya iyi niyetli borçluya maliyeti ile alacaklıya yararı arasında açık bir orantısızlık bulunmadıkça, borcun aynen ifasını talep edebilir (Code civil madde 1221).
Üçüncü kişi tarafından ifa
İhtardan sonra borcu “makul bir sürede ve makul bir maliyetle” kendisi yerine getirtebilir, ardından bedelinin iadesini borçludan isteyebilir veya borçlunun gerekli tutarları avans olarak ödemesini mahkemeden talep edebilir (çevirimiz) (madde 1222).
Bedelden indirim
Eksik ifa hâlinde, ihtardan sonra bedelin tamamını henüz ödememiş olan iş sahibi, bedelde orantılı bir indirim bildirebilir; zaten ödeme yapmışsa, anlaşma olmaması durumunda indirimi hâkimden ister (madde 1223).
Fesih şartı
Sözleşmede böyle bir şart varsa, fesih sonuçsuz kalan bir ihtara bağlıdır; ancak sözleşme feshin yalnızca ifa edilmemesi olgusundan doğacağını öngörüyorsa durum farklıdır. Bu ihtar ancak şarta açıkça atıf yapıyorsa sonuç doğurur (madde 1225).
Bildirim yoluyla fesih
Alacaklı, sözleşmeyi kendi riski altında feshedebilir. Acil durum dışında, önce borçluya makul bir süre içinde ifa etmesi için ihtar çeker ve aksi hâlde sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olacağını belirtir, ardından feshi ve gerekçelerini bildirir. Borçlu bunu mahkeme önünde itiraz ederse, alacaklı ifa edilmemenin ağırlığını ispatlamak zorundadır (madde 1226).
Yargı yoluyla fesih
Fesih her zaman mahkemeden istenebilir (madde 1227). Hâkim feshi tespit edebilir veya hükme bağlayabilir, ek süre tanıyarak ifaya karar verebilir ya da yalnızca tazminata hükmedebilir (madde 1228).
Aykırılığın ağırlığı, sözleşmeye son verilmesini haklı kılabilir; ancak bunun riski kararı verene aittir. Yargıtay'a (Cour de cassation) göre “bir sözleşme tarafının davranışının ağırlığı, diğer tarafın sözleşmeyi tek taraflı olarak, kendi riski altında sona erdirmesini haklı kılabilir” (çevirimiz) (Cass. 3e civ., 25 juin 2026, n° 24-18.064). Code civil'in eski 1184. maddesi ve 1794. madde esas alınarak verilen aynı karar, iş sahibinin götürü bedelli sözleşmeyi tek taraflı feshetme yetkisinin “iş sahibini sözleşmeyi genel hukuk koşullarında feshetme imkânından yoksun bırakmadığını” (çevirimiz) ekler (Cass. 3e civ., 25 juin 2026, n° 24-18.064). Böylece karar, ileri sürülen aykırılıkları incelemeden müteahhidin yoksun kaldığı kazancı tazmin eden hükmü bozmuştur. 1 Ekim 2016'dan beri yürürlükte olan hukuka tabi sözleşmeler bakımından bildirim yoluyla fesih usulü, madde 1226'da düzenlenen usuldür.
Şekil önemlidir. Versailles istinaf mahkemesi (cour d'appel de Versailles), ispatlanmamış şikâyetlere dayanarak sözleşmeyi sona erdiren ve “devam etmekte olan şantiyeye, üstelik kanunun aradığı önceden ihtar çekme şartı da yerine getirilmeden, ani biçimde son veren” (çevirimiz) bir iş sahibinin feshini hukuka aykırı bularak müteahhide tazminat ödemeye mahkûm etmiştir (CA Versailles, chambre civile 1-4, 21 octobre 2024, n° 22/07414). Sözleşmede öngörülen gecikme cezaları diğer yaptırımlarla birlikte uygulanabilir; ancak gecikmeden doğan zarar bakımından hâkim, kararlaştırılandan ne daha yüksek ne daha düşük bir meblağa hükmedebilir. Açıkça aşırı veya komik derecede düşük bir cezayı re'sen dahi indirmesi ya da artırması, yahut kısmi ifanın yararı oranında indirmesi hariçtir; kesin ifa imkânsızlığı hâli dışında ceza ancak ihtardan sonra doğar (madde 1231-5).
Şantiyedeki para
Avanslar, işin üçüncü kişiye tamamlatılması ve tazminat
Geri alınabilecek tutar, sözleşmenin sona erdiği gün nelerin yapıldığına, ödendiğine ve ispatlandığına bağlıdır.
Fesih sözleşmeyi sona erdirir; bu tarih fesih şartında öngörülen tarih, bildirimin ulaştığı tarih, hâkimin belirlediği tarih veya bunların bulunmaması hâlinde dava dilekçesinin tebliğ edildiği gündür (Code civil madde 1229).
Edimler, ifa edildikçe yararlı olmuşsa, karşılığını görmemiş son edimden önceki dönem için iade söz konusu olmaz: bu durumda feshe “résiliation” (yalnızca geleceğe etkili fesih) denir (madde 1229).
Bir hizmet edimin iadesi, hizmetin sunulduğu tarihteki değer esas alınarak bedel üzerinden yapılır (madde 1352-8). Yapılan işlerin değerini aşan avanslar geri istenebilir.
İşin başka bir müteahhide tamamlatılmasının maliyeti, yükümlülüğünü yerine getirmeyen müteahhitten talep edilir (madde 1222); ifa edilmemesi veya gecikmeden doğan tazminat da buna eklenir (madde 1231-1).
Acil işler hâkimi (juge des référés), borcun varlığı ciddi biçimde tartışmalı değilse geçici ödemeye hükmedebilir (Fransız Medeni Usul Kanunu (Code de procédure civile) madde 835).
Şantiyeyi terk eden müteahhit, yaptığı işlerin bedelini alma hakkını korur. Haklı bir sebep olmadan çekip giden müteahhit aleyhine feshi onaylayan Rennes istinaf mahkemesi (cour d'appel de Rennes), müteahhidin “gerçekleştirilen işlerin ödenmesini talep etmekte haklı olduğuna, ancak bunların kapsamını ispatlaması gerektiğine” (çevirimiz) hükmetmiştir (CA Rennes, 4e ch., 17 septembre 2026, n° 25/02248). Buna karşılık ek maliyeti talep eden iş sahibi, sözleşmenin sona erdiği günkü şantiye durumunu tam olarak ortaya koyabilmelidir: sözleşmenin genel şartlarında öngörüldüğü hâlde yapılan işleri karşılıklı olarak tespit ettirmeyen bir müteahhit-geliştirici (promoteur), “işin müteahhit hesabına tamamlanmasından doğan ek maliyeti ispatlamakta başarısız olmuş” (çevirimiz) ve terkin müteahhide yüklenebilir olmasına rağmen ödeme talepleri reddedilmiştir (CA Paris, pôle 4, ch. 5, 6 novembre 2024, n° 21/17165).
Şantiyenin tamamı bitmemiş olsa da tamamlanmış bir bölümün teslim alınması mümkündür. Teslim alma, en çok özen gösteren tarafın talebi üzerine, dostane yolla veya yargı yoluyla gerçekleşir (madde 1792-6) ve Yargıtay (Cour de cassation) “yapının tamamının bitmesinin, bir bölümün zilyetliğinin alınması ve teslim alınması için şart olmadığına” (çevirimiz) hükmeder (Cass. 3e civ., 30 janvier 2019, n° 18-10.197). Sonradan ortaya çıkan kusurlar tam tamamlama teminatı ve on yıllık teminat kapsamına (garantie décennale), diğerleri ise sözleşmeden doğan sorumluluk kapsamına girer (madde 1792-4-3); bu konular inşaat hukuku avukatı sayfamızda ele alınmaktadır.
Teslim alınmadan önce, müteahhide karşı açılacak sözleşme sorumluluğu davası beş yıllık zamanaşımına tabidir (madde 2224). Yargıtay (Cour de cassation) bunu, “zamanaşımını ancak borcun alacaklısının girişiminin kesebileceğini” (çevirimiz) hatırlatarak karara bağlamıştır: başkaları tarafından açılan bir acele hâl davası iş sahibine yarar sağlamamış ve iş sahibinin talepleri kabul edilemez bulunmuştur (Cass. 3e civ., 19 mars 2020, n° 19-13.459). Teslim alındıktan sonra, yapımcılara karşı sorumluluk davaları, 1792-3, 1792-4-1 ve 1792-4-2. maddelerin düzenlediği davalar dışında, teslim tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir (madde 1792-4-3). Ayrıca şantiyeyi terk eden ustaya ödenen avans hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Güvenceler
Teslim garantisi, hasar-inşaat sigortası, toplu icra usulleri
Müteahhit ödemeyecekse, başka kimin sorumlu olduğunu ve hangi koşullarda sorumlu olduğunu bilmek gerekir.
Müstakil konut
Kuralları kamu düzenine ilişkin olan müstakil konut inşaat sözleşmesinde (Fransız İnşaat ve Konut Kanunu (Code de la construction et de l'habitation) madde L. 230-1), teslim garantisi (garantie de livraison), şantiyenin açıldığı andan itibaren iş sahibini, öngörülen işlerin kararlaştırılan bedel ve sürelerde yerine getirilmemesine veya kötü yerine getirilmesine karşı korur (madde L. 231-6).
Garantörün ödedikleri
Yapımcının yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde garantör; tamamlamak için gereken bedel aşımlarını (kararlaştırılan bedelin en fazla %5'i oranında bir muafiyetle), erken ödemenin veya ek bedelin sonuçlarını ve otuz günü aşan gecikmeler için götürü gecikme cezalarını üstlenir (madde L. 231-6, I). Bu cezalar, gecikilen gün başına bedelin 1/3 000'inden az olamaz (madde R. 231-14).
İşleyiş
Teslim süresine uyulmadığında garantör, bunu kendisi tespit eder veya iş sahibinden öğrenirse, yapımcıya inşaatı teslim etmesi veya işleri yerine getirmesi için ihtar çeker; sonuçsuz kalan ihtardan on beş gün sonra yapıyı tamamlayacak kişiyi belirler. Yapı çatısı ve duvarlarıyla yağmurdan korunur hâle gelmişse (hors d'eau), iş sahibine tamamlama sözleşmelerini kendisinin yapmasını önerebilir (madde L. 231-6, II ve III).
Hasar-inşaat sigortası
Teslim alınmadan önce hasar-inşaat sigortası (assurance dommages-ouvrage), sonuçsuz kalan bir ihtardan sonra müteahhitle yapılan sözleşme yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle feshedildiğinde, gerekli onarımların ödenmesini güvence altına alır (Fransız Sigorta Kanunu (Code des assurances) madde L. 242-1).
Koruma ve yeniden yapılandırma usulleri
Usulün açılması sözleşmeyi feshetmez. Yalnızca yönetici (administrateur) sözleşmenin ifasını isteyebilir; tavır almaya çağıran ve bir aydan uzun süre yanıtsız kalan bir ihtardan sonra sözleşme kendiliğinden sona erer (Fransız Ticaret Kanunu (Code de commerce) madde L. 622-13; yeniden yapılandırma bakımından madde L. 631-14 uyarınca uygulanır).
Tasfiye
Yalnızca tasfiye memuru (liquidateur), devam eden sözleşmenin ifasını isteyebilir; tavır almaya çağıran ve bir aydan uzun süre yanıtsız kalan bir ihtardan sonra sözleşme kendiliğinden sona erer (madde L. 641-11-1). İade veya tazminat alacağı, açılış kararının BODACC'ta yayımlanmasından itibaren iki ay içinde alacaklılar temsilcisine (mandataire judiciaire), tasfiyede ise tasfiye memuruna bildirilir; bu süre, Fransa anakarasında ikamet etmeyen alacaklı için iki ay uzatılır (madde L. 622-24, L. 641-3, R. 622-24 ve R. 641-25).
Teslim garantisi, şartnamenin dışında kalsa bile evin tamamlanması için gerekli olanı kapsar: Yargıtay (Cour de cassation), “bu işlerin yapının tamamlanması için gerekli olduğu” (çevirimiz) sonucu çıkmasına rağmen, vazgeçilmez bir garaj rampasının garantöre yüklenmesini reddeden kararı bozmuştur (Cass. 3e civ., 27 juin 2019, n° 17-25.949). Ancak her şeyi kapsamaz: garanti sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa “garantör, yapımcının, yapının tamamlanma maliyetinden ayrı zararların giderilmesi için ödemesi gereken tazminatı üstlenmek zorunda değildir” (çevirimiz); bu da taşınma masraflarını ve yerine geçici konut kiralama giderlerini dışarıda bırakır (Cass. 3e civ., 13 avril 2023, n° 21-21.106). Mahkeme 2019 tarihli kararında ayrıca, sözleşmede ve tanıtım föyünde yer almayan diğer yapıların garantöre yüklenmesinin reddini de onaylamıştır.
Teslimden önceki hasar-inşaat sigortası, terk edilmiş bir şantiyenin tamamlanmasını finanse etmez: yapımcıların on yıllık teminat (garantie décennale) kapsamında sorumlu olduğu nitelikteki zararları hedefler ve önce ihtar çekilmesini, ardından sözleşmenin feshini şart koşar. Bu ihtar iş sahibinden veya vekilinden gelmelidir ve Yargıtay (Cour de cassation) “İş sahibi bu formaliteden ancak imkânsız veya yararsız olduğunda kaçınabilir” (çevirimiz) diyerek, örneğin sözleşmenin sona ermesine yol açan bir tasfiye kararı hâlinde, ihtar çekmeden fesheden iş sahibine karşı ileri sürülen teminat reddini onamıştır (Cass. 3e civ., 7 septembre 2022, n° 21-21.382). Müstakil konut inşaat sözleşmesinde teslim garantisi, geciken veya şantiyeyi terk eden yapımcı ve hasar-inşaat sigortası olmadan yapılan işler hakkındaki yazılarımıza bakabilirsiniz.
İki taraf
İş sahibisiniz veya terk ile suçlanan müteahhitsiniz
Şantiyenin durması her zaman kusurlu bir terk değildir: her şey tarafların neyi yerine getirdiğine bağlıdır.
İş sahibisiniz
- Makul bir süre tanıyarak ve sözleşmeyi sona erdirmeyi düşünüyorsanız feshi açıkça belirterek yazılı ihtar çekin.
- Başka bir müteahhit devreye girmeden önce, mümkünse karşılıklı olarak şantiyenin durumunu tespit ettirin.
- Kendi ödemelerinizin güncel olduğunu doğrulayın, ardından ek maliyeti, gecikmeyi ve zararı belge belge hesaplayın.
Dava edilen müteahhitsiniz
- İş sahibinin aykırılıklarını ortaya koyun: ödenmeyen avans, ödenmeyen hakediş, bulunmayan ödeme teminatı, engellenen erişim.
- Şantiyeyi sessizce terk etmek yerine, işin durdurulduğunu ve gerekçelerini yazılı olarak bildirin.
- Yapılan işlerin ödenmesini talep edin ve ihtar çekilmeden yapılan feshe itiraz edin.
Müteahhit, iş sahibi kendi borcunu yerine getirmiyorsa ve bu ifa eksikliği yeterince ağırsa borcunu yerine getirmeyi reddedebilir (Code civil madde 1219) veya iş sahibinin borcunu yerine getirmeyeceği açıkça anlaşılıyorsa ve sonuçlar yeterince ağırsa, bunu en kısa sürede bildirmek koşuluyla ifayı askıya alabilir (madde 1220). Özel inşaat sözleşmesinde iş sahibi, kararnameyle belirlenen eşiği aşan borçların ödenmesini güvence altına almak zorundadır; hiçbir teminat verilmediği sürece, yapılan işlerin bedelini alamayan müteahhit, on beş günlük sürenin sonunda etkisiz kalan bir ihtardan sonra ifayı erteleyebilir (madde 1799-1). Metin, iş sahibi kendi hesabına ve sözleşmeyle ilgili mesleki olmayan ihtiyaçlar için sözleşme yaptığında bu kuralların bir kısmını dışarıda bırakır: gerçek kişi karşısında müteahhit öncelikle 1219 ve 1220. maddelere dayanır. Yargıtay (Cour de cassation), iş sahibi hakkında toplu icra usulünün açılmasının, bu açılıştan önce işlerin ertelendiğini usulüne uygun bildirmiş olan bir müteahhidi, Code civil'in 1799-1. maddesinin öngördüğü mali teminatı almadan işlere yeniden başlamaya zorlama sonucunu doğuramayacağına hükmetmiştir (çevirimiz) (Cass. com., 10 octobre 2018, n° 17-18.547).
Acele hâl yargılamasında istenen geçici ödeme otomatik değildir. Yargıtay (Cour de cassation) “acil işler hâkiminin alacaklıya ancak borç ciddi biçimde tartışmalı değilse geçici ödeme verebileceğini” (çevirimiz) hatırlatır (Cass. 3e civ., 22 octobre 2026, n° 24-13.737). Bir müteahhidi geçici ödeme olarak 50 000 euroyu aşan bir avansı iade etmeye mahkûm eden kararı, iş sahibinin işlerin başlangıcında öngörülen ikinci avansı ödeyip ödemediği, kendisinden istendiği hâlde araştırılmadığı için bozmuştur. Bu savunmanın sınırları vardır: iş sahibi geçerli bir banka teminatı vermişse, Paris istinaf mahkemesi (cour d'appel de Paris) “müteahhidin, işlerin ifasını askıya almak için verilen teminatın usulsüzlüğünü ileri sürmeye hakkı olmadığına” (çevirimiz) hükmetmiştir (CA Paris, pôle 4, ch. 5, 6 novembre 2024, n° 21/17165).
İş sahibinin sözleşmeyi sona erdirmesi de tartışılabilir. Götürü bedelli sözleşmede iş sahibi yalnızca kendi iradesiyle fesih yapabilir; ancak müteahhidin masraflarını, işlerini ve kazanabileceği kârı tazmin etmek zorundadır (madde 1794); ancak sözleşmenin götürü bedelli niteliği ortaya konmamışsa, Yargıtay (Cour de cassation), bu maddeyi bunu tespit etmeden uygulayan bir kararı bozarak “bir tarafın feshedilmiş bir sözleşmenin ifasını talep edemeyeceğini, yalnızca kusurlu fesihten doğan zararı karşılayan tazminat isteyebileceğini” (çevirimiz) hatırlatır (Cass. 3e civ., 26 juin 2025, n° 23-23.942). Terk suçlaması çevrimiçi dolaşıyorsa, yorumlarda şantiyeyi terk etmekle suçlanan inşaat firması hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Büronun her dosyada, iki taraf için de incelediği savunma unsurları:
SSS
Sıkça sorulan sorular
Yürürlükteki metinlere ve doğrulanmış kararlara dayanan on dört ayrıntılı yanıt.
Şantiye terkinden ne zaman söz edilir?
Bu sayfada anılan metinlerin hiçbiri bir süre belirlemez. Terk, bir dizi olgudan çıkarılır: açıklama yapılmadan durdurulan işler, çekilen işçiler ve ekipman, yanıtsız kalan hatırlatmalar, geçen bitiş tarihi. Hukuken bu, sözleşmenin ifa edilmemesidir; iş sahibine Code civil madde 1217'deki yaptırımları sağlar: borcun aynen ifası, bedelde indirim, fesih, tazminat.
Durma, mücbir sebepten, yani müteahhidin denetimi dışında kalan, sözleşmenin kurulduğu sırada öngörülemeyen ve etkileri önlenemeyen bir olaydan kaynaklanıyorsa, müteahhit sorumluluktan kurtulabilir. Yalnızca geçici bir engel ifayı askıya alır; ancak gecikme feshi haklı kılıyorsa durum farklıdır (madde 1218). Müteahhit ayrıca iş sahibinin yeterince ağır ifa kusurunu, örneğin ödenmeyen bir avansı ileri sürebilir; bu aykırılığın yeterince ağır olması şarttır (madde 1219).
Sözleşme önemlidir. Bazı sözleşmeler terki tanımlar. Paris istinaf mahkemesince (cour d'appel de Paris) karara bağlanan bir davada, özel idari şartname, ihtardan önceki ayda öngörülenin yarısından az bir iş hacmini esas almıştır. Mahkeme, “işleri sözleşmede öngörülen sürelerde gerçekleştirmek için şantiyede gerekli personeli görevlendirmeyen” (çevirimiz) müteahhit aleyhine fesih şartının gerçekleştiğini tespit etmiştir (CA Paris, pôle 4, ch. 6, 2 décembre 2022, n° 20/11445). Büro, durumu nitelendirmeden önce önce teklifi veya sözleşmeyi, ardından kararlaştırılan takvimi yeniden inceler.
Usta şantiyeye geri dönmüyor: önce ne yapmalı?
Sırasıyla üç adım. Önce şantiyenin durumunu tespit edin: tarihli fotoğraflar, yazılı yazışmalar ve tercihen yapılanları ve eksikleri tarif eden bir adli görevli (commissaire de justice) tutanağı. Ardından, işlerin makul bir sürede yeniden başlamasını isteyen yazılı bir ihtar gönderin: kesin ifa imkânsızlığı hâli dışında, tazminat ancak ifa için çekilen ihtardan sonra istenebilir (Code civil madde 1231). Son olarak, yapılmış hiçbir işe karşılık gelmeyen ödemeleri durdurun; müteahhidin yeterince ağır ifa kusuru buna imkân verir (madde 1219).
Tanınan süre, talep edilenle orantılı olmalıdır. Grenoble istinaf mahkemesi (cour d'appel de Grenoble), belirli onarım işleri için “Talepler göz önüne alındığında tanınan 8 günlük sürenin makul göründüğünü” (çevirimiz) kabul etmiş, ardından şikâyetlere hiç yanıt vermemiş müteahhidin tek başına kusurlu olduğu fesih kararını onamıştır (CA Grenoble, chambre civile section B, 2 juin 2026, n° 24/03842).
Bu süre dolmadan başka bir müteahhidi devreye sokmayın: Versailles istinaf mahkemesi (cour d'appel de Versailles), bir iş sahibinin ispatlanmamış şikâyetlere dayanarak ve üstelik önceden ihtar çekmeden verdiği fesih kararını hukuka aykırı bulmuş ve tazminatla yaptırıma bağlamıştır (CA Versailles, chambre civile 1-4, 21 octobre 2024, n° 22/07414). Büro ihtarı kaleme alır, tespiti organize eder ve sonraki adımı sizinle birlikte belirler: işin sürdürülmesi, üçüncü kişi tarafından tamamlanması veya fesih. Şantiyeyi terk eden usta hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Sözleşmeyi feshedebilmek için ihtarda neler bulunmalıdır?
Mahkemeye gitmeden sözleşmeyi sona erdirmeyi düşünüyorsanız, ihtar bu sonucu önceden bildirmelidir. Code civil madde 1226, alacaklının sözleşmeyi bildirim yoluyla, kendi riski altında feshetmesine imkân verir; acil durum dışında, önce borçluya makul bir süre içinde yükümlülüğünü yerine getirmesi için ihtar çekmelidir ve bu ihtar, aksi hâlde alacaklının sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olacağını açıkça belirtir. İfa edilmemesi sürerse alacaklı feshi ve gerekçelerini bildirir. Müteahhit bunu mahkeme önünde itiraz edebilir ve bu durumda iş sahibi ifa edilmemenin ağırlığını ispatlamak zorundadır.
Sözleşmede bir fesih şartı varsa, fesih sonuçsuz kalan bir ihtara bağlıdır; ancak sözleşme feshin yalnızca ifa edilmemesi olgusundan doğacağını öngörüyorsa durum farklıdır. Bu ihtarın sonuç doğurması için şarta açıkça atıf yapması gerekir (madde 1225). İhtar ayrıca doğru kişiden gelmelidir: teslimden önce hasar-inşaat sigortasına (assurance dommages-ouvrage) başvurabilmek için Yargıtay (Cour de cassation), müteahhide gönderilen ihtarın “iş sahibinden veya vekilinden gelmesi gerektiği” (çevirimiz) ve açık yetkisi bulunmayan proje müdüründen (maître d'œuvre) gelmemesi gerektiği yönündeki istinaf mahkemesi değerlendirmesini onamıştır (Cass. 3e civ., 7 septembre 2022, n° 21-21.382).
Büro; aykırılıkları sıralayan, süreyi belirleyen, şarta veya madde 1226'ya atıf yapan ve ulaştığının ispatını hazırlayan bir ihtar kaleme alır.
İşleri başka bir müteahhide bitirtebilir miyiz?
Evet. İhtardan sonra alacaklı, “makul bir sürede ve makul bir maliyetle” (çevirimiz) borcu kendisi yerine getirtebilir ve harcanan tutarların iadesini borçludan isteyebilir; ayrıca borçlunun gerekli tutarları avans olarak ödemesini mahkemeden de talep edebilir (Code civil madde 1222). Hâkimin önceden izni, yalnızca borca aykırı olarak yapılanın yıkılması için gerekir. İş sahibi önce sözleşmeyi, ihtardan sonra bildirim yoluyla (madde 1226) veya hâkim aracılığıyla (madde 1227) feshedip ardından yeni bir müteahhitle sözleşme de imzalayabilir.
Ek maliyetin ispatı, yerine geçecek müteahhit gelmeden önce hazırlanır. Paris istinaf mahkemesi (cour d'appel de Paris), terk müteahhide yüklenebilir olduğu hâlde, fesih gününde yapılan işleri tespit ettirmediği için “işin müteahhit hesabına tamamlanmasından doğan ek maliyeti ispatlamakta başarısız olan” (çevirimiz) bir iş sahibinin taleplerini reddetmiştir (CA Paris, pôle 4, ch. 5, 6 novembre 2024, n° 21/17165). Bu davada sözleşmenin genel şartları, fesih hâlinde işlerin karşılıklı olarak teslim alınmasını veya tespit edilmesini öngörüyordu.
Büro feshin usulüne uygun olduğunu doğrular, şantiyenin durum tespitini yaptırır ve ilk bedel, yapılan işler ve tamamlama bedeli arasındaki farkı hesaplar. Ödenen avans ve işlerin tamamlanması hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Müteahhide ödenen avansları nasıl geri alabiliriz?
Ödenenle yapılan işlerin değerini karşılaştırarak. Fesih sözleşmeyi sona erdirir ve iadeleri doğurur (Code civil madde 1229). Edimler, ifa edildikçe yararlı olmuşsa, karşılığını görmemiş son edimden önceki dönem için iade söz konusu olmaz; hizmet edimi, hizmetin sunulduğu tarihteki değer esas alınarak bedel üzerinden iade edilir (madde 1352-8).
İki taraf da ispat etmek zorundadır. Rennes istinaf mahkemesi (cour d'appel de Rennes), şantiyeyi terk eden müteahhidin kusuruyla feshe hükmetmiş, ancak aynı zamanda adli görevlinin tespit tutanağının bu işleri ortaya koyduğunu belirterek müteahhidin “gerçekleştirilen işlerin ödenmesini talep etmekte haklı olduğuna, ancak bunların kapsamını ispatlaması gerektiğine” (çevirimiz) karar vermiştir (CA Rennes, 4e ch., 17 septembre 2026, n° 25/02248).
Fazla ödeme açıksa, acil işler hâkimi (juge des référés), borç ciddi biçimde tartışmalı değilse geçici ödemeye hükmedebilir (Code de procédure civile madde 835). Müteahhit hakkında toplu icra usulü uygulanıyorsa, alacak, açılış kararının BODACC'ta yayımlanmasından itibaren iki ay içinde alacaklılar temsilcisine (mandataire judiciaire), tasfiyede ise tasfiye memuruna bildirilir (Fransız Ticaret Kanunu (Code de commerce) madde L. 622-24, R. 622-24 ve R. 641-25). Yükümlülüğünü yerine getirmeyen yapımcının tahsil ettiği avans ve ceza yolu hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Şantiye terkinden sonra hangi tazminatlar alınabilir?
Borçlu, mücbir sebep hâli dışında, gerekirse ifa edilmemesi veya gecikme nedeniyle tazminat ödemeye mahkûm edilir (Code civil madde 1231-1). İşin başka bir müteahhide tamamlatılmasının maliyeti de yükümlülüğünü yerine getirmeyen müteahhitten talep edilir (madde 1222).
Sözleşme gecikme cezaları öngörüyorsa, bunlar cezai şart olarak uygulanır: hâkim, açıkça aşırı veya komik derecede düşük olan cezayı re'sen dahi indirebilir veya artırabilir, kısmi ifanın sağladığı yarar oranında da azaltabilir. Kesin ifa imkânsızlığı hâli dışında ceza ancak ihtardan sonra doğar (madde 1231-5). Paris istinaf mahkemesi (cour d'appel de Paris), sözleşmeyle sözleşme bedelinin %5'i ile sınırlandırılmış sözleşmesel gecikme cezalarının fesihten bağımsız olarak muaccel olduğuna hükmederek bir müteahhidi KDV dahil 19 140 euro ödemeye mahkûm etmiştir (CA Paris, pôle 4, ch. 6, 2 décembre 2022, n° 20/11445).
Her kalem ispatlanmalıdır. Aynı mahkeme başka bir dosyada, iş sahibinin cezalarını uygulama takvimini sunmadığı için, ek maliyetini ise fesih günü işlerin karşılıklı tespiti bulunmadığı için, terk müteahhide yüklenebilir olduğu hâlde reddetmiştir (CA Paris, pôle 4, ch. 5, 6 novembre 2024, n° 21/17165). Büro talebi kalem kalem, bunu haklı kılan faturalar, teklifler ve tespit tutanaklarıyla hesaplar.
Müstakil konut yapımcımız şantiyeyi terk etti: teslim garantisi neyi kapsar?
Müstakil konut inşaat sözleşmesinde teslim garantisi (garantie de livraison), şantiyenin açıldığı andan itibaren iş sahibini, sözleşmede öngörülen işlerin kararlaştırılan bedel ve sürelerde yerine getirilmemesine veya kötü yerine getirilmesine karşı korur (Fransız İnşaat ve Konut Kanunu (Code de la construction et de l'habitation) madde L. 231-6). Yapımcının yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde garantör; tamamlamak için gereken bedel aşımlarını (en fazla %5 oranında bir muafiyetle), erken ödemenin veya ek bedelin sonuçlarını ve otuz günü aşan götürü gecikme cezalarını üstlenir; bu cezalar günlük olarak bedelin 1/3 000'inden az olamaz (madde R. 231-14).
Teslim süresine uyulmadığında garantör, bunu kendisi tespit eder veya iş sahibinden öğrenirse, yapımcıya ihtar çeker; sonuçsuz kalan ihtardan on beş gün sonra işleri bitirecek kişiyi belirler. Şartnamede yer almasa bile tamamlamak için gerekli olanı kapsar: Yargıtay (Cour de cassation), “bu işlerin yapının tamamlanması için gerekli olduğu” (çevirimiz) hâlde vazgeçilmez bir garaj rampasının garantöre yüklenmesinin reddedilmesini bozmuştur (Cass. 3e civ., 27 juin 2019, n° 17-25.949). Buna karşılık, aksine bir hüküm yoksa tamamlama maliyetinden ayrı zararları, örneğin taşınma ve başka bir konutun kiralanmasını tazmin etmez (Cass. 3e civ., 13 avril 2023, n° 21-21.106). Bu masraflar yapımcıdan talep edilir.
Büro garantöre başvurur, tamamlayacak müteahhidin belirlenmesini izler ve cezaları hesaplar. Teslim garantörünün yükümlülükleri hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Hasar-inşaat sigortası terk edilmiş bir şantiyeyi kapsar mı?
Tamamlamanın kendisini değil. Hasar-inşaat sigortası, yapımcıların on yıllık teminat (garantie décennale) kapsamında sorumlu olduğu nitelikteki zararların onarım işlerinin ödenmesini güvence altına alır ve normalde tam tamamlama teminatının sona ermesinden sonra yürürlüğe girer (Code des assurances madde L. 242-1). Aynı metin bir istisna öngörür: teslimden önce, sonuçsuz kalan bir ihtardan sonra müteahhitle yapılan sözleşme yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle feshedildiğinde, gerekli onarımların ödenmesini güvence altına alır.
Koşul sıkı biçimde uygulanır. 7 Eylül 2022 tarihli bir kararında Yargıtay (Cour de cassation), teslimden önce teminatın ancak bu ihtar feshten önce çekilmişse söz konusu olduğuna hükmeder ve “İş sahibi bu formaliteden ancak imkânsız veya yararsız olduğunda kaçınabilir” (çevirimiz) diye ekler; özellikle faaliyetin sona ermesi veya sözleşmenin sona ermesine yol açan bir tasfiye kararı bu kapsamdadır; müteahhidin tasfiyesinden aylar önce ihtar çekmeden fesheden iş sahibi teminatı kaybetmiştir (Cass. 3e civ., 7 septembre 2022, n° 21-21.382).
Sigortacı, teminatın esasına ilişkin tutumunu hasar bildiriminden itibaren altmış gün içinde bildirmelidir (madde L. 242-1). Büro poliçeyi, ihtar ve fesih kronolojisini inceler, ardından bildirimi hazırlar. Teslimden sonra ortaya çıkan kusurlar inşaat hukuku avukatı sayfamızın konusudur.
Müteahhit yeniden yapılandırma veya tasfiye usulünde: şantiyenin akıbeti ne olur?
Usulün açılması, tek başına sözleşmeyi feshetmez. Koruma ve yeniden yapılandırma usullerinde devam eden sözleşmelerin ifasını yalnızca yönetici (administrateur) isteyebilir; tavır almaya çağıran ve bir aydan uzun süre yanıtsız kalan bir ihtardan sonra sözleşme kendiliğinden sona erer (Code de commerce madde L. 622-13; yeniden yapılandırma bakımından madde L. 631-14 uyarınca uygulanır). Tasfiyede bu yetki yalnızca tasfiye memurundadır (liquidateur) ve aynı bir aylık ihtar mekanizması işler (madde L. 641-11-1). Komiser hâkim (juge-commissaire) bu süreyi kısaltabilir veya en çok iki aya kadar uzatabilir.
Karardan önce doğan alacaklar, örneğin bir avansın iadesi, açılış kararının BODACC'ta yayımlanmasından itibaren iki ay içinde alacaklılar temsilcisine (mandataire judiciaire) bildirilir (madde L. 622-24 ve R. 622-24); tasfiyede aynı süre içinde tasfiye memuruna bildirilir (madde L. 641-3 ve R. 641-25). Müstakil konut bakımından, koruma veya yeniden yapılandırma usulünde teslim garantörü yöneticiyi sözleşmenin sürdürülüp sürdürülmeyeceğine karar vermeye çağıran bir ihtar çekebilir ve bir ay içinde yanıt gelmezse yükümlülüklerini yerine getirir (Code de la construction et de l'habitation madde L. 231-6).
Tasfiye, teslimden önce hasar-inşaat sigortası için aranan ihtardan da muaf kılabilir: Yargıtay'a (Cour de cassation) göre iş sahibi bundan ancak “imkânsız veya yararsız olduğunda” (çevirimiz), özellikle sözleşmenin sona ermesine yol açan bir tasfiye kararı hâlinde kaçınabilir (Cass. 3e civ., 7 septembre 2022, n° 21-21.382). Büro ihtarı yetkili organa gönderir, alacağı bildirir ve teminatlara başvurur.
Acele hâl yargılaması mı, esas hakkında dava mı: hangi yol seçilmeli?
İkisi birlikte kullanılabilir. Acele hâl yargılaması (référé) öncelikle delil elde etmeye imkân verir; bilirkişi incelemesi için aciliyet şartı aranmaz: davadan önce, uyuşmazlığın çözümünün bağlı olduğu olguların ispatını ortaya koymak için meşru bir sebep varsa bilirkişi incelemesine karar verilebilir ve bu inceleme bir gayrimenkule ilişkinse yalnızca gayrimenkulün bulunduğu yerin mahkemesi yetkilidir (Code de procédure civile madde 145). Adli yargı ilk derece mahkemesi başkanı (tribunal judiciaire) ayrıca yakın bir zararı önlemek için gerekli koruma tedbirlerini emredebilir, borç ciddi biçimde tartışmalı değilse geçici ödemeye hükmedebilir veya bir yapma borcunun ifasına karar verebilir (madde 834 ve 835).
Bu son koşul geçici ödeme talebini sınırlar. Yargıtay (Cour de cassation), iş sahibinin sözleşmede öngörülen ikinci avansı kendisinin ödeyip ödemediğini araştırmadan bir müteahhidi geçici olarak avansı iade etmeye mahkûm eden kararı bozmuş ve “acil işler hâkiminin alacaklıya ancak borç ciddi biçimde tartışmalı değilse geçici ödeme verebileceğini” (çevirimiz) hatırlatmıştır (Cass. 3e civ., 22 octobre 2026, n° 24-13.737).
Esas hakkındaki dava fesih, iadeler ve tazminat konusunda karar verir. Bilirkişi incelemesi ikisine de hizmet eder: bilirkişi işin ilerleyişini, kusurları ve tamamlama maliyetini tarif eder. Büro, delilin kaybolma riski bulunduğunda veya borç tartışılamaz olduğunda acele hâl yargılamasını, diğer durumlarda esas hakkındaki davayı açar. Yapım kusurlarının bilirkişi incelemesi ve ispatı hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Şantiyeyi terk eden müteahhide karşı hangi süre içinde harekete geçilmelidir?
Yapı teslim alınmadığı sürece, iş sahibinin müteahhide karşı açacağı sözleşme sorumluluğu davası, harekete geçmesine imkân veren olguları öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği günden itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir (Code civil madde 2224). Yargıtay (Cour de cassation) bunu teslim yokluğunda ortaya çıkan kusurlar için karara bağlamış ve “zamanaşımını ancak borcun alacaklısının girişiminin kesebileceğini” (çevirimiz) eklemiştir: başkaları tarafından açılan acele hâl bilirkişi davası iş sahibi lehine süreyi kesmemiş ve iş sahibinin talepleri kabul edilemez bulunmuştur (Cass. 3e civ., 19 mars 2020, n° 19-13.459).
Teslim alındıktan sonra, yapımcılara karşı sorumluluk davaları, kendi süreleri olan 1792-3, 1792-4-1 ve 1792-4-2. maddelerin düzenlediği davalar dışında, teslim tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir (madde 1792-4-3). Teslim alma ayrıca yarım kalmış bir şantiyenin yalnızca bir bölümü için de yapılabilir: Yargıtay (Cour de cassation) “yapının tamamının bitmesinin, bir bölümün zilyetliğinin alınması ve teslim alınması için şart olmadığına” (çevirimiz) hükmeder (Cass. 3e civ., 30 janvier 2019, n° 18-10.197). Teslim alma, en çok özen gösteren tarafın talebi üzerine dostane yolla, bu mümkün olmazsa yargı yoluyla gerçekleşir (madde 1792-6).
Büro her olgunun tarihini belirler, zımni dahi olsa teslim alma bulunup bulunmadığını doğrular ve süre gerektirdiğinde, başkasının davasına güvenmek yerine kendisi dava açar.
Biz şantiyeyi terk etmekle suçlanan müteahhitiz: kendimizi nasıl savunabiliriz?
Durmanın kusurlu olmadığını göstererek. Müteahhit, iş sahibi borcunu yerine getirmiyorsa ve bu ifa eksikliği yeterince ağırsa ifayı reddedebilir (Code civil madde 1219) veya iş sahibinin borcunu yerine getirmeyeceği açıkça anlaşılıyorsa ve sonuçlar yeterince ağırsa, bunu en kısa sürede bildirerek ifayı askıya alabilir (madde 1220). Özel inşaat sözleşmesinde, iş sahibi kararnameyle belirlenen eşiği aşan tutarlar için gereken ödeme teminatını vermedikçe, bedelini alamayan müteahhit on beş günlük sürenin sonunda etkisiz kalan bir ihtardan sonra ifayı erteleyebilir; metin, mesleki olmayan ihtiyaçları için sözleşme yapan gerçek kişi bakımından bu kuralı kısmen dışarıda bırakır (madde 1799-1). Yargıtay (Cour de cassation), iş sahibi hakkında toplu icra usulünün açılmasının, bu açılıştan önce işlerin ertelendiğini usulüne uygun bildirmiş olan bir müteahhidi, Code civil'in 1799-1. maddesinin öngördüğü mali teminatı almadan işlere yeniden başlamaya zorlama sonucunu doğuramayacağına hükmetmiştir (çevirimiz) (Cass. com., 10 octobre 2018, n° 17-18.547).
Bu savunmanın sınırları vardır: verilen teminat geçerliyse, Paris istinaf mahkemesi (cour d'appel de Paris) “müteahhidin, işlerin ifasını askıya almak için verilen teminatın usulsüzlüğünü ileri sürmeye hakkı olmadığına” (çevirimiz) hükmetmiştir (CA Paris, pôle 4, ch. 5, 6 novembre 2024, n° 21/17165). Rennes istinaf mahkemesince (cour d'appel de Rennes) karara bağlanan bir davada, iş sahibinin işin yürütülmesine ilişkin basit soruları yeterince ağır bir güven kaybı sayılmamış ve mahkeme, müteahhide yapılan işlerin ödenmesini de hükmederek “istinaf eden tarafın girişimiyle sözleşmenin sona erdirilmesinin haklı olmadığına” (çevirimiz) karar vermiştir (CA Rennes, 4e ch., 17 septembre 2026, n° 25/02248).
Büro ödemelerin ve yazışmaların kronolojisini yeniden oluşturur, iş sahibinin kendisi ödeme yapmadıysa acele hâl yargılamasında istenen geçici ödemeye itiraz eder (Cass. 3e civ., 22 octobre 2026, n° 24-13.737) ve yapılan işlerin bedelini talep eder.
İş sahibi, müteahhidin kusuru olmadan sözleşmeyi sona erdirebilir mi?
Götürü bedelli sözleşme için evet. İş sahibi, başlamış olsa bile götürü bedelli sözleşmeyi yalnızca kendi iradesiyle feshedebilir; ancak müteahhidin tüm masraflarını, tüm işlerini ve bu işten kazanabileceği her şeyi tazmin eder (Code civil madde 1794). Bu çerçevenin dışında, müteahhidin ağır bir kusuru olmaksızın sözleşmeyi sona erdirmek sorumluluk doğurur. Yargıtay (Cour de cassation), “bir tarafın feshedilmiş bir sözleşmenin ifasını talep edemeyeceğini, yalnızca kusurlu fesihten doğan zararı karşılayan tazminat isteyebileceğini” (çevirimiz) belirtir ve sözleşmenin götürü bedelli niteliğini tespit etmeden madde 1794'ü uygulayan kararı bozar (Cass. 3e civ., 26 juin 2025, n° 23-23.942).
Madde 1794, buna rağmen iş sahibinin müteahhidin kusuruna dayanmasını engellemez. Yargıtay (Cour de cassation), iş sahibinin götürü bedelli sözleşmeyi tek taraflı feshetme yetkisinin, müteahhidin aykırılıklarının ağırlığına dayanarak “iş sahibini sözleşmeyi genel hukuk koşullarında feshetme imkânından yoksun bırakmadığına” (çevirimiz) hükmeder ve bu iddiaları incelemeden iş sahibini yoksun kalınan kazancı tazmin etmeye mahkûm eden kararı bozmuştur (Cass. 3e civ., 25 juin 2026, n° 24-18.064). Usul önemlidir: Versailles istinaf mahkemesi (cour d'appel de Versailles), ispatlanmamış şikâyetlere dayanarak “devam etmekte olan şantiyeye, üstelik kanunun aradığı önceden ihtar çekme şartı da yerine getirilmeden, ani biçimde son veren” (çevirimiz) iş sahibinin feshini hukuka aykırı bularak müteahhide tazminat ödemeye mahkûm etmiştir (CA Versailles, chambre civile 1-4, 21 octobre 2024, n° 22/07414).
Büro; sözleşmenin niteliğini, ileri sürülen aykırılıkların gerçekliğini ve ağırlığını, ardından ihtarın ve bildirimin usulüne uygunluğunu (madde 1226) inceler; ancak ondan sonra feshi tavsiye eder veya feshe itiraz eder.
Şantiye terki avukatının ücreti nedir?
Acil durum, mücbir sebep veya tam adli yardım hâli dışında, ücretler 31 Aralık 1971 tarihli Kanun'un (loi du 31 décembre 1971) 10. maddesi uyarınca yazılı bir sözleşmeye bağlanır: taahhüt altına girmeden önce görevin neyi kapsadığını ve maliyetini bilirsiniz. Sözleşme, öngörülebilir işlemleri karşılayan ücretin tutarını veya belirlenme yöntemini, ayrıca öngörülen masrafları ve giderleri belirtir. Ücretler, teamüllere göre özellikle davanın güçlüğünü, yapılan masrafları ve gerçekleştirilen işlemleri dikkate alır; yalnızca yargı sonucuna göre belirlenen bir ücret yasaktır, ancak elde edilen sonuca bağlı ek bir ücret hizmetlerin karşılığına eklenebilir (aynı madde).
Büro, aşamaya göre götürü ücreti tercih eder: sözleşmenin incelenmesi ve ihtar, tespitin organize edilmesi, garantöre veya sigortacıya başvuru, alacağın bildirilmesi, acele hâl bilirkişi veya geçici ödeme başvurusu, esas hakkındaki dava, istinaf. Adli görevli (commissaire de justice) ve bilirkişi masrafları ücretlere eklenir. Her yeni görev için ek protokol düzenlenir; beklenmedik fatura çıkarılmaz.
Belgeler üzerinden ilk görüş için, bu sayfadaki form aracılığıyla KDV dahil 80 € karşılığında yapılan dosyanın ön incelemesi, 24 iş saati içinde ilk yazılı analizle sonuçlanır. İlk görüşme için: +33 6 89 11 34 45.
Kaynaklar
Resmî metinler ve ilgili sayfalar
Bu sayfanın 31 Ekim 2026 tarihinde doğrulanan kaynakları ve hukuk bürosunun ilgili uzmanlık alanları.
Resmî metinler
- Code civil madde 1217, 1218 ve 1231: ifa edilmemenin yaptırımları, mücbir sebep, ihtar
- Madde 1219 ve 1220: ifa etmeme defi ve askıya alma
- Madde 1221, 1222 ve 1223: aynen ifa, üçüncü kişi tarafından ifa, bedelde indirim
- Madde 1225, 1226, 1227, 1228 ve 1229: sözleşmenin feshi ve sonuçları
- Madde 1231-1, 1231-5 ve 1352-8: tazminat, cezai şart, bedel üzerinden iade
- Madde 1792-6, 1792-4-3, 1794 ve 1799-1: teslim alma, teslimden sonra zamanaşımı, götürü bedelli sözleşmenin feshi, ödeme teminatı
- Madde 2224: beş yıllık zamanaşımı
- Code de procédure civile madde 145, 834 ve 835: dava öncesi bilirkişi incelemesi, acele hâl yargılaması, geçici ödeme
- Code des assurances madde L. 242-1: hasar-inşaat sigortası, teslimden önceki teminat
- Code de la construction et de l'habitation madde L. 230-1, L. 231-6 ve R. 231-14: müstakil konut inşaat sözleşmesi, teslim garantisi, cezalar
- Code de commerce madde L. 622-13, L. 631-14 ve L. 641-11-1: koruma, yeniden yapılandırma ve tasfiyede devam eden sözleşmeler
- Madde L. 622-24, L. 641-3, R. 622-24 ve R. 641-25: alacakların bildirilmesi
- 31 Aralık 1971 tarihli ve 71-1130 sayılı Kanun madde 10: avukatlık ücret sözleşmesi
Anılan kararlar
- Cass. 3e civ., 25 juin 2026, n° 24-18.064: aykırılıkların ağırlığı ve götürü bedelli sözleşmenin feshi
- Cass. 3e civ., 26 juin 2025, n° 23-23.942: kusurlu fesih ve madde 1794
- Cass. 3e civ., 7 septembre 2022, n° 21-21.382: teslimden önce hasar-inşaat sigortası, önceden ihtar
- Cass. 3e civ., 19 mars 2020, n° 19-13.459: teslim alma bulunmadığında beş yıllık zamanaşımı
- Cass. 3e civ., 30 janvier 2019, n° 18-10.197: tamamlanmamış yapıda bir bölümün teslim alınması
- Cass. 3e civ., 27 juin 2019, n° 17-25.949: teslim garantörü ve tamamlama için gerekli işler
- Cass. 3e civ., 13 avril 2023, n° 21-21.106: teslim garantörü ve ayrı zararlar
- Cass. 3e civ., 22 octobre 2026, n° 24-13.737: acele hâl yargılamasında geçici ödeme ve iş sahibinin ödemediği avans
- Cass. com., 10 octobre 2018, n° 17-18.547: ödeme teminatı bulunmadığında müteahhidin işi ertelemesi
- CA Paris, pôle 4, ch. 6, 2 décembre 2022, n° 20/11445: fesih şartı ve terk nedeniyle cezalar
- CA Paris, pôle 4, ch. 5, 6 novembre 2024, n° 21/17165: haksız askıya alma, ek maliyetin ispatı
- CA Versailles, chambre civile 1-4, 21 octobre 2024, n° 22/07414: hukuka aykırı fesih, ispatlanmamış şikâyetler ve ihtar çekilmemesi
- CA Grenoble, chambre civile section B, 2 juin 2026, n° 24/03842: ihtarda makul süre
- CA Rennes, 4e ch., 17 septembre 2026, n° 25/02248: haksız terk ve yapılan işlerin ödenmesi
Şantiye durdu, avanslar ödendi, fesih tartışmalı?
Büromuza 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Teklifi veya sözleşmeyi, faturaları ve ödeme belgelerini, müteahhitle yazışmalarınızı ve şantiye fotoğraflarını iletin: Av. Hassan Kohen işlerin ilerleyişini, süreleri ve teminatları inceler, ardından size uygun yolu bildirir: ihtar, tespit, fesih, işin üçüncü kişi tarafından tamamlanması, garantöre veya sigortacıya başvuru, acele hâl yargılaması veya esas hakkında dava ya da dava edilen müteahhidin savunulması.