Kohen Avocats Hukuk Bürosu — Ceza savunması
Paris kayıt dışı çalıştırma avukatı: yönetici ve şirket savunması
Gözlem yazısı, ceza soruşturması kapsamında çağrı, bir alt yüklenici hakkındaki iddialar: Paris kayıt dışı çalıştırma avukatı olarak hukuk büromuz olguları, bildirimleri ve hazırlanacak itiraz yollarını inceler.
Denetim bildirimi veya çağrı mı aldınız? Savunmanın düzenlenmesi için belgeyi ve tebliğ tarihini iletin.
Kayıt dışı çalıştırma · Paris
Savunmanızı hazırlayın
Paris'teki ceza hukuku büromuz, cezai boyutu sosyal güvenlik boyutundan ayırt etmek için denetimi, alınan belgeleri ve mevcut kanıtları inceler.
Paris
Ceza savunması
ve URSSAF denetimi
Kohen Avocats, Paris 16. bölge
Kayıt dışı çalıştırma iddialarına karşı savunmanız

Kayıt dışı çalıştırma · Paris 16. bölge
Paris'te kayıt dışı çalıştırma avukatınız
- Paris Barosu
- Ceza savunması
- URSSAF denetimi
- Alt yüklenicilik
Bir gözlem yazısı (lettre d'observations), ifade için çağrı veya bir alt yükleniciye yöneltilen iddialar farklı yanıtlar gerektirir. Faaliyetin gizlenmesi ve işçi çalıştırmanın gizlenmesi, Fransız İş Kanunu (Code du travail) madde L8221-3 ve madde L8221-5 ile öngörülen yükümlülüklerden kasıtlı olarak kaçınmayı gerektirir. Hukuk büromuz, isnat edilen suç vasfını tartışmak ve savunmayı hazırlamak için bildirimleri, çalışma koşullarını ve denetim belgelerini inceler.
Hukuk büromuz Paris ve Île-de-France bölgesinde işverenlere, şirket yöneticilerine, iş sahiplerine (donneurs d'ordre) ve hakkında iddiada bulunulan kişilere destek verir. Her alanda tutarlı bir yanıt hazırlamak için ceza dosyasını, URSSAF (sosyal güvenlik primleri tahsil kurumu) tarafından yapılan tahsilatı ve çalışanın olası taleplerini birbirinden ayırırız. Alınan yazıları ve tebliğ tarihlerini, sözleşmeleri, maaş bordrolarını ve mevcut bildirimleri iletin. Bu belgelerin incelenmesini planlamak için büroya +33 6 89 11 34 45 numarasından ulaşabilirsiniz.
Fransa avukatlar rehberindeki resmi profil (CNB)Büro adresi: 10 avenue du Colonel Bonnet, 75016 Paris
Cezai vasıflandırma
Kaçınıldığı iddia edilen yükümlülükleri, ilgili kişileri ve kastı ispat için ileri sürülen unsurları belirlemek.
URSSAF denetimi
Gözlem yazısını okumak, hesaplamaları yeniden incelemek ve yanıtları alınan belgelere göre düzenlemek.
Alt yüklenicilik
Sosyal güvenlik uygunluk belgelerini, gerçeklik doğrulamalarını ve fiilen yerine getirilen hizmetleri gösteren belgeleri bir araya getirmek.
Tanım ve suçun unsurları
Kayıt dışı çalıştırma nedir
Denetim, belirli bir yükümlülüğü ve kasıtlı bir gizlemeyi ortaya koymalıdır. İleri sürülen usulsüzlük, uygulanacak hükmün koşullarının incelenmesi gerekliliğini ortadan kaldırmaz (Fransız İş Kanunu madde L8221-3, Fransız İş Kanunu madde L8221-5).
Faaliyet
Gizlenen kazanç amaçlı faaliyet
Madde L8221-3 özellikle zorunlu sicil kaydının kasıtlı olarak yaptırılmamasını, sosyal güvenlik veya vergi bildirimlerinin yapılmamasını ve işçi görevlendirme (détachement) usulünün bazı kötüye kullanımlarını kapsar. Ciro veya gelirin bir kısmının bildirilmemesi de bu kapsamdadır. Bu nedenle faaliyetin, kazanç amaçlı niteliğinin, uygulanacak yükümlülüğün ve kasıtlı kaçınmanın belirlenmesi gerekir (Fransız İş Kanunu madde L8221-3).
Çalışanlar
Gizlenen istihdam veya çalışma saatleri
Gizleme; işe alım öncesi bildirimi (déclaration préalable à l'embauche), maaş bordrosunun verilmesini, bordroda gösterilen saat sayısını veya ücret ve prim bildirimlerini ilgilendirebilir. Çalışma saatleri bakımından hüküm, çalışma süresinin düzenlenmesine ilişkin bir toplu sözleşmeden kaynaklanan kayıtları istisna tutar. İnceleme, her bordro hatasını suç saymadan olgulara ve kasta odaklanır (Fransız İş Kanunu madde L8221-5).
Serbest çalışanlar
Yeniden nitelendirme ve kast: iki ayrı soru
Madde L8221-6'da sayılan kişiler bakımından, işçi olmama karinesi sürekli bir hukuki bağımlılık ilişkisinin varlığıyla çürütülebilir. İşçi çalıştırmanın gizlenmesi ise ayrıca iş sahibinin bu yolu işveren yükümlülüklerinden kasıtlı olarak kaçınmak için kullanmış olmasını gerektirir. Dolayısıyla yalnızca mikro girişimci (micro-entrepreneur) sıfatı bu iki sorudan hiçbirini çözmez (Fransız İş Kanunu madde L8221-6).
Bir şoförle ilgili prim uyuşmazlığında Yargıtay (Cour de cassation), « bağımsız girişimci (auto-entrepreneur) statüsündeki kişilerin yararlandığı bu yasal işçi olmama karinesinin çürütülebileceğini » (çevirimiz) hatırlatmıştır. Mahkeme, herhangi bir cezai mahkûmiyet kararı vermeden hizmetlerin fiilî ifa koşullarını esas almıştır (Cass. 2e civ., 28 novembre 2019, n° 18-15.333).
Kayıt dışı çalışan birinin hizmetlerinden, aracı kişi üzerinden dahi olsa, bilerek yararlanmak ayrı bir yasak oluşturur (Fransız İş Kanunu madde L8221-1). Yakın kazaları önlemek veya kurtarma çalışmalarını düzenlemek için derhal gerekli olan acil işler Fransız İş Kanunu madde L8221-2 uyarınca kapsam dışındadır.
Kastın ispatı
Esas alınan olguları incelemek
Doğrudan satış sektöründe, Ağustos 2016 öncesi hüküm metnine göre karara bağlanan bir iş uyuşmazlığında Yargıtay özellikle « işverenin maaş bordrosuna fiilen çalışılandan daha az çalışma saatini kasıtlı olarak yazdığını » (çevirimiz) tespit etmiştir (Cass. soc., 5 juin 2019, n° 17-23.228). Bu karar ne URSSAF itiraz süresini ne de ceza zamanaşımını belirler. İncelemenin çıkış noktası yürürlükteki hüküm olmaya devam eder (Fransız İş Kanunu madde L8221-5).
Gerçek kişi ve şirket
Öngörülen cezalar
Aşağıdaki tutarlar, tekerrür dışındaki yasal üst sınırlardır; mahkeme cezayı bireyselleştirir (Fransız Ceza Kanunu (Code pénal) madde 132-1). Suçu tanımlayan hükümler L8221-1, L8221-3 ve L8221-5 maddeleridir; asıl cezalar Fransız İş Kanunu madde L8224-1 ve madde L8224-2 hükümlerine tabidir.
3 yıl
hapis: basit hâli
45 000 €
para cezası: gerçek kişi, basit hâli
225 000 €
para cezası: tüzel kişi, basit hâli
Ağırlaştırıcı nedenler
Beş yıl ve 75 000 euro
Bu üst sınırlar; zorunlu eğitim çağındaki bir küçüğün kayıt dışı çalıştırılmasına, birden fazla kişiye karşı işlenen fiillere veya savunmasızlığı ya da bağımlılığı açıkça görülen ya da fail tarafından bilinen bir kişiye karşı işlenen fiillere uygulanır (Fransız İş Kanunu madde L8224-2).
Örgütlü grup
On yıl ve 100 000 euro
Ağırlaştırma, madde L8221-1'in 1° ve 3° bentlerindeki yasakların örgütlü grup (bande organisée) hâlinde ihlal edilmesini kapsar: kayıt dışı çalıştırma ve bu hizmetlerden bilerek yararlanma. Ağırlaştırma aynı maddedeki her yasağa ayrım gözetmeksizin genişletilmemelidir (Fransız İş Kanunu madde L8224-2).
Şirket
Ayrı üst sınırlar
Bir tüzel kişi, kendi hesabına organları veya temsilcileri tarafından işlenen suçlardan sorumlu tutulabilir (Fransız Ceza Kanunu madde 121-2). Para cezası beş katına çıkarılır: basit hâlde 225 000 euro, gerçek kişi için 75 000 euro ile cezalandırılan hâllerde 375 000 euro ve örgütlü grup hâlinde 500 000 euro (Fransız İş Kanunu madde L8224-5, Fransız Ceza Kanunu madde 131-38). Şirketin sorumluluğu, fiillere katılan gerçek kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Diğer yaptırımlar
Ek cezalar
Gerçek kişi bakımından hüküm, özellikle meslekten yasaklanma, kamu ihalelerinden men, müsadere ve kararın ilanı veya yayımlanması cezalarını öngörür (Fransız İş Kanunu madde L8224-3). Şirket bakımından, Fransız İş Kanunu madde L8224-5 ve Fransız Ceza Kanunu madde 131-39 koşulları çerçevesinde, özellikle faaliyet yasağı, işyerinin kapatılması, kamu ihalelerinden men ve kamu yardımlarına ilişkin yaptırımlar da eklenebilir. L8224-2 kapsamındaki ağırlaştırılmış hâllerde, mahkeme özel gerekçeli bir karar vermedikçe ilan veya yayım zorunludur.
URSSAF'a yapılan ödeme tek başına kamu davasını düşüren bir neden değildir (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu (Code de procédure pénale) madde 6). Sosyal güvenlik hesabı ile ceza savunması ayrı ayrı incelenmelidir. Bu bilgiler 13 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki hükümleri yansıtır; daha önceki fiillere ilişkin bir dosyada ayrıca zaman bakımından uygulanacak kanunun da denetlenmesi gerekir (Fransız Ceza Kanunu madde 112-1).
İş sahibi
Özen yükümlülüğü, müteselsil sorumluluk ve cezai sorumluluk
Mali müteselsil sorumluluk (solidarité financière) ile kayıt dışı çalışmadan bilerek yararlanma aynı koşullara tabi değildir (Fransız İş Kanunu madde L8222-2, Fransız İş Kanunu madde L8221-1).
Özen yükümlülüğü
Sözleşme tarafını doğrulamak
5 000 euro ve üzeri
- Eşik her işlem için ayrı değerlendirilir ve tam 5 000 euroyu da kapsar (Fransız İş Kanunu madde R8222-1).
- Madde D8222-5 çerçevesinde, sözleşmenin kurulmasında ve ardından sözleşme sona erene kadar her altı ayda bir doğrulama.
- Altı aydan eski olmayan sosyal güvenlik uygunluk belgesi (attestation de vigilance), bu belgenin gerçekliğinin kontrolü ve gerektiğinde sicil kaydı belgesi (Fransız İş Kanunu madde D8222-5).
Sorumluluk iddiası
Her hukuki dayanağı incelemek
Genel bir sorumluluk yoktur
- Müteselsil sorumluluk özellikle özen yükümlülüklerinin ihlalini ve kayıt dışı çalışmadan yararlanma nedeniyle cezai mahkûmiyeti kapsar (Fransız İş Kanunu madde L8222-2).
- Tutarlar, yasal koşullar çerçevesinde hizmetlerin değeriyle orantılı olarak belirlenir (Fransız İş Kanunu madde L8222-3).
- Hükümde belirtilen bir kişiden gelen yazılı uyarı, sözleşme tarafına durumu gecikmeksizin sona erdirmesi için derhal ihtarda bulunmayı gerektirir (Fransız İş Kanunu madde L8222-5).
Sosyal güvenlik uyuşmazlığı
Tutanak ve ekleri
Tutanağın (procès-verbal) önceden tebliğ edilmesi, müteselsil sorumluluğun uygulanmasının bir koşulu değildir. Ancak yargılamada URSSAF, « iş sahibinin bu belgenin varlığına veya içeriğine itiraz etmesi hâlinde » (çevirimiz) tutanağı sunmak zorundadır (Cass. 2e civ., 8 avril 2021, n° 19-23.728). Bu savunma, itirazın açıkça belirtilmesini gerektirir; tutanağın ilk yazıya eklenmediğini ileri sürmek yeterli değildir.
« Bu sunum, alt yüklenici hakkında düzenlenen tutanağı tamamlayan eklerin tamamını içermelidir. » (çevirimiz)
Cass. 2e civ., 25 septembre 2025, n° 23-15.899
Bu kararlar, sosyal güvenlik yargısı önünde mali müteselsil sorumluluğun ispatına ilişkindir. Bunlar cezai beraat kararı (relaxe) niteliğinde değildir.
Denetim, tahsilat ve kovuşturma
Doğru belgeye, doğru sürede yanıt vermek
Gözlem yazısı, ihtarname (mise en demeure) ve icra emri (contrainte) aynı yolla itiraz edilmez. Ceza muhakemesi ise kendi işlemlerini izler.
Gözlem yazısı
Yanıt için otuz gün
Süre, yazının alınmasından itibaren işlemeye başlar. Kayıt dışı çalıştırma tespit edildiğinde karşılıklı görüş bildirme süresinin uzatılması mümkün değildir (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu (Code de la sécurité sociale) madde R243-59, Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L243-7-1 A). Prim yükümlüsü yanıt vermezse bu süre otuz günün dolmasıyla sona erer; hüküm bunu düzeltme işleminin kabulü saymaz. Denetim görevlisi, süresi içinde gönderilen ayrıntılı görüşlere yanıt vermek zorundadır.
İhtarname
Ön itiraz başvurusu
İtiraz, kural olarak tebliğden itibaren iki ay içinde ön itiraz komisyonuna (commission de recours amiable) yapılır (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L142-4, Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R142-1). Yargısal başvuru, özel olarak belirlenmiş adli yargı ilk derece mahkemesinin (tribunal judiciaire) sosyal dairesinin görev alanındadır (Fransız Yargı Teşkilatı Kanunu (Code de l'organisation judiciaire) madde L211-16). Başvuru yolları, süreler ve tebliğ kanıtları denetlenmelidir (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R142-1-A).
İcra emrine (contrainte), tebliğinden veya resmî tebliğinden itibaren on beş gün içinde, icra emrinin bir sureti eklenerek gerekçeli itiraz edilmelidir. Bu belgeyi incelettirmek için URSSAF ile yapılan basit bir yazışmanın sonucunu beklemeyin (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R133-3).
Düzeltme işlemi
Prim matrahını ve zamları yeniden incelemek
Fiilî çalışma süresi ve ücret konusunda aksine kanıt bulunmadığında, götürü ücret matrahı, tespit tarihinde geçerli yıllık sosyal güvenlik tavanının çalışan başına %25'idir; hükümde belirtilen ev hizmeti işvereni gerçek kişiler için bu oran yarıya indirilir (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L242-1-2). 13 Ekim 2026 itibarıyla Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L243-7-7 uyarınca uygulanan zam %35'tir ve ağırlaştırıcı nedenlere göre %50 veya %60'a çıkar. Hüküm, tekrar hâli için özel oranlar ve koşullu bir indirim öngörür. Bu oranlar eski bir döneme mekanik olarak uygulanmamalıdır.
Denetim
Kayıt dışı çalıştırmayı araştıran bir denetim önceden bildirim yapılmadan gerçekleştirilebilir. Denetlenen kişi bir danışmanın yardımından yararlanabilir (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R243-59).
Tutanak
Suçu tespit eden tutanaklar aksi ispat edilene kadar geçerlidir ve doğrudan Cumhuriyet savcısına (procureur de la République) gönderilir (Fransız İş Kanunu madde L8271-8).
Ceza soruşturmasında ifade
Bu suç nedeniyle serbest ifadeye (audition libre) çağrılan şüpheliye özellikle susma hakkı ve avukat yardımından yararlanma hakkı bildirilir (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 61-1).
Kovuşturma yolu
Mahkemeye başvuru özellikle doğrudan çağrı (citation) yoluyla yapılabilir. Suçu önceden kabul üzerine yargılama usulü (CRPC), fiillerin kabul edilmesini ve ilgili hükmün koşullarının bulunmasını gerektirir; zorunlu bir aşama değildir (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 388, Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 495-7).
Dosyayı hazırlamak
Savunmayı belgelerden hareketle kurmak
Hukuk büromuz bildirimleri gerçek çalışma koşullarıyla karşılaştırır. Bir açıklamanın tarihler, yazışmalar ve iletilen belgelerle sınanabilmesi gerekir.
Nitelendirme
Kişileri ve işlemlerini ayırt etmek
Bildirimi kim yapmalıydı, talimatları kim verdi, bilgilere kim sahipti ve işlemler kimin hesabına yapıldı? Cezai sorumluluk şahsidir; bir şirketin sorumluluğu ise organlara ve temsilcilere ilişkin özel koşullara tabidir (Fransız Ceza Kanunu madde 121-1, Fransız Ceza Kanunu madde 121-2). Serbest çalışan biri söz konusu olduğunda, Fransız İş Kanunu madde L8221-6 kapsamındaki bağımlılık ilişkisini ve kastı ayrı ayrı inceleriz.
Kronoloji
Zamanaşımını denetlemek
Suçlar (délits) bakımından kamu davasının genel zamanaşımı süresi altı yıldır (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 8). Sürenin hesaplanması, kovuşturulan fiillerin ve zamanaşımını kesen işlemlerin belirlenmesini gerektirir (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 9-2). Gizli veya gizlenmiş suçlara özgü başlangıç ertelemesi, Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 9-1 koşullarının bulunmasını gerektirir: kayıt dışı çalıştırma suçunun adı bu rejimin kendiliğinden uygulanması için yeterli değildir.
Kast
Belge eksikliği, kanıt yokluğu demek değildir
Bir iş uyuşmazlığında Yargıtay, « işverenin çalışana, yaptığı çalışma saatlerini hiçbir şekilde kayda geçirmeden çok sayıda görev yaptırdığını » (çevirimiz) tespit eden hâkimlerin değerlendirmesini onamıştır (Cass. soc., 12 février 2015, n° 13-17.900). Bu sonuç, tespit edilen olgulara bağlıdır; genel bir suçluluk karinesi oluşturmaz. Fransız İş Kanunu madde L8221-5 kapsamındaki maddi ve manevi unsurların yine de incelenmesi gerekir.
İletilecek belgeler
- Gözlem yazısı, ihtarname, icra emri ve alındı kanıtları.
- Ceza soruşturması kapsamındaki çağrı, dosya numarası, mevcut tutanaklar.
- İşe alım öncesi bildirimler (DPAE), maaş bordroları, sosyal güvenlik bildirimleri, verme ve ödeme kanıtları.
- Sözleşmeler, faturalar, sosyal güvenlik uygunluk belgeleri ve gerçeklik kontrolleri.
- Çalışma planları, saat kayıtları, yazışmalar ve hizmetlerin fiilî ifa koşulları.
- Döneme ait muhasebe kayıtları, denetime verilen yanıtlar ve olayların kronolojisi.
İş ilişkisinin sona ermesi hâlinde ve hükmün koşulları bulunduğunda çalışan, altı aylık ücret tutarında götürü tazminat talep edebilir (Fransız İş Kanunu madde L8223-1). Bireysel iş uyuşmazlıkları iş mahkemesinin (conseil de prud'hommes) görev alanındadır (Fransız İş Kanunu madde L1411-1). Bu talep, URSSAF'ın prim tahsilatıyla karıştırılmamalıdır.
Sıkça sorulan sorular
Kayıt dışı çalıştırma hakkında sorularınız
Kayıt dışı çalıştırma nedeniyle URSSAF gözlem yazısı aldığımda ne yapmalıyım?
Yazıyı ve alındığına ilişkin kanıtı saklayın: yanıt süresi otuz gündür. Kayıt dışı çalıştırma tespiti bulunduğunda, Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R243-59 diğer denetimler için bu imkânı tanısa da, Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L243-7-1 A uyarınca karşılıklı görüş bildirme süresinin uzatılması mümkün değildir. İtiraz edilen olgular, belgeler ve hesaplamalar hakkında ayrıntılı bir yanıt hazırlayın.
Prim yükümlüsü yanıt vermezse karşılıklı görüş bildirme süresi otuz günün dolmasıyla sona erer; bu hükme göre sessizlik düzeltme işleminin kabulü anlamına gelmez. Denetim görevlisi, süresi içinde alınan gerekçeli görüşlere yanıt vermek zorundadır. İstenen belgeleri ve bilgi verme yükümlülüklerini incelettirin: hiçbir şey göndermeme yönünde genel bir talimat uygun olmaz. Hukuk büromuz yanıtı düzenler ve anlatılan olguların cezai sonuçlarını denetler.
URSSAF düzeltme tutarının ödenmesi cezai riski ortadan kaldırır mı?
Hayır. Talep edilen tutarların ödenmesi, Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 6 anlamında tek başına kamu davasını düşüren bir neden değildir. Ödeme, sosyal güvenlik borcunu ödenen tutar ölçüsünde kapatır; isnat edilen fiilleri ve oluşmuş bir suç için kovuşturma imkânını ortadan kaldırmaz. Basit hâlin cezaları Fransız İş Kanunu madde L8224-1 ile öngörülmüştür.
Bu nedenle borcun ödenmesini, borcun esasına itirazı ve ceza soruşturmasına verilecek yanıtı birbirinden ayırmak gerekir. Zam indirimi, Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L243-7-7 hükmünün belirli koşulları çerçevesinde değerlendirilebilir; ancak bu cezai bir muafiyet anlamına gelmez. Ödeme yapmadan veya taksit planı önermeden önce alınan belgeleri, tarihleri ve öngörülen taahhütlerin kapsamını incelettirin.
URSSAF ihtarnamesinden sonra hangi mahkemeye başvurulur?
İhtarname ile tebliğ edilen düzeltme işlemine itiraz için kural olarak önce, tebliğden itibaren iki ay içinde kurumun ön itiraz komisyonuna başvurulur (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L142-4, Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R142-1). Uyuşmazlık daha sonra özel olarak belirlenmiş adli yargı ilk derece mahkemesinin sosyal dairesinin görev alanına girer (Fransız Yargı Teşkilatı Kanunu madde L211-16). Dava açma süresi kural olarak iki aydır; bu sürenin ileri sürülebilmesi, başvuru yolları ve sürelerine ilişkin bilgilerin verilmiş olmasına bağlıdır (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R142-1-A).
Komisyonun iki ay boyunca sessiz kalması, başvurunun reddedildiği şeklinde değerlendirilebilir; belgelerin sonradan sunulması bu sürenin başlangıcını öteler (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R142-6). İcra emri alırsanız yol farklıdır: on beş gün içinde gerekçeli itiraz (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R133-3). Bu nedenle belgenin aslını, zarfı veya tebliğ kanıtıyla birlikte iletin.
Kayıt dışı çalıştırmada ceza zamanaşımı ne kadardır?
Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 8 uyarınca suçlar bakımından kamu davasının genel zamanaşımı süresi tam altı yıldır. Bu süre yalnızca denetim tarihinden itibaren hesaplanmaz. Kovuşturulan fiillerin, bunların kapsadığı dönemin ve zamanaşımını kesen işlemlerin belirlenmesi gerekir; Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 9-2 kapsamındaki her işlem, ilk süreye eşit yeni bir süre başlatır.
Gizli veya gizlenmiş bir suç için öngörülen başlangıç ertelemesi, Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu madde 9-1 hükmünün kendine özgü koşullarına ve bu hükmün suçlar için belirlediği üst sınıra tabidir. Yalnızca kayıt dışı çalıştırma adı bu soruyu çözmez. Kronoloji ve usul işlemleri olmadan güvenilir bir sona erme tarihi verilemez. Hukuk büromuz bu hesabı ceza dosyası üzerinden denetler.
Şirket yalnızca 75 000 euro para cezası riskiyle mi karşı karşıyadır?
Hayır. Tüzel kişi için öngörülen azami para cezası, gerçek kişi için öngörülenin beş katıdır (Fransız Ceza Kanunu madde 131-38, Fransız İş Kanunu madde L8224-5). Tekerrür dışında bu ceza basit hâlde 225 000 euroya, gerçek kişi için 75 000 euro ile cezalandırılan ağırlaştırılmış hâllerde 375 000 euroya ve örgütlü grup hâlinde 500 000 euroya ulaşır (Fransız İş Kanunu madde L8224-1, Fransız İş Kanunu madde L8224-2).
Şirketin sorumluluğu, suçun şirket hesabına bir organ veya temsilci tarafından işlenmiş olmasını gerektirir (Fransız Ceza Kanunu madde 121-2). Yasal koşullar çerçevesinde özellikle faaliyet yasağı, işyerinin kapatılması veya müsadere gibi ek cezalar da öngörülmüştür. Hukuk büromuz şirketin ve yöneticinin durumunu, esas alınan koşulları ve fiillere uygulanacak hüküm metnini ayrı ayrı inceler.
Çalışan olarak yeniden nitelendirilen bir bağımsız girişimcinin dosyası nasıl savunulur?
Hizmetlerin fiilî ifa koşullarının yeniden ortaya konması gerekir. Fransız İş Kanunu madde L8221-6, saydığı kişiler bakımından, sürekli bir hukuki bağımlılık ilişkisiyle çürütülebilecek bir işçi olmama karinesi öngörür. Sözleşmeler, faturalar, talimatlar, yazışmalar ve çalışmanın düzenlenme biçimi bu noktanın tartışılmasını sağlar. Hiçbir ticari belge, ilişkinin somut işleyişinden bağımsız olarak okunmamalıdır.
Yeniden nitelendirme, kasıtlı gizlemeyi kendiliğinden kanıtlamaz: aynı madde, iş sahibinin bu yolla işveren yükümlülüklerinden kasıtlı olarak kaçınmış olmasını arar. Hukuk büromuz bu nedenle iki tartışmayı birbirinden ayırır. 28 novembre 2019, n° 18-15.333 tarihli karar, bir prim uyuşmazlığında çalışma koşullarının incelenmesini örnekler; cezai bir suçun unsurlarının ispatı gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
İş sahibi, alt yüklenicinin kayıt dışı çalıştırmasından sorumlu mudur?
Sorumluluk kendiliğinden doğmaz. Mali müteselsil sorumluluk, özellikle Fransız İş Kanunu madde L8222-2 koşulları çerçevesinde, Fransız İş Kanunu madde L8222-1 ile öngörülen doğrulamaların yapılmamasından kaynaklanabilir. Eşik, işlem başına KDV hariç 5 000 eurodur ve bu tutarın kendisini de kapsar (Fransız İş Kanunu madde R8222-1). Fransız İş Kanunu madde D8222-5 kapsamındaki sözleşme tarafı için doğrulamalar sözleşmenin kurulmasında ve ardından her altı ayda bir, sosyal güvenlik uygunluk belgesinin gerçekliği de kontrol edilerek yapılır.
Olası yazılı uyarıların ve iş sahibinin bunlara tepkisinin de incelenmesi gerekir (Fransız İş Kanunu madde L8222-5). Ceza hukuku bakımından, kayıt dışı çalışan birinin hizmetlerinden bilerek yararlanma Fransız İş Kanunu madde L8221-1 hükmüne tabidir. Hukuk büromuz bu dayanakları birbirinden ayırır, yapılan doğrulamaları yeniden ortaya koyar ve müteselsil ödeme talebine dayanak belgeleri denetler.
Götürü düzeltme işlemine itiraz edilebilir mi?
Evet. Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L242-1-2, fiilî çalışma süresi ve ödenen ücret konusunda aksine kanıt bulunmadığında, tespit tarihinde yürürlükte olan yıllık sosyal güvenlik tavanının çalışan başına %25'ine eşit bir matrah esas alır. Hükümde belirtilen ev hizmeti işvereni gerçek kişiler için bu götürü tutar yarıya indirilir. Bu bir prim matrahıdır, para cezası tutarı değildir.
Bu nedenle itiraz, hem süreye hem de ücrete ilişkin kanıtları bir araya getirmelidir: sözleşmeler, çalışma planları, maaş bordroları, ödemeler ve muhasebe belgeleri. Arızi bir çalışma olduğunu ileri sürmek bu kanıtların yerini tutmaz. Hukuk büromuz ayrıca götürü usule başvurmanın dayanağını, ilişkinin niteliğini ve zamları, her düzeltme kalemini ayrı ayrı ele alarak denetler.
Avukata acilen hangi belgeleri göndermeliyim?
Önce alınan belgeyi iletin: gözlem yazısı, ihtarname, icra emri veya ceza soruşturması kapsamındaki çağrı ile alındığı tarihin kanıtı. Daha önce gönderilen yanıtları, sözleşmeleri, işe alım bildirimlerini, maaş bordrolarını, sosyal güvenlik bildirimlerini, faturaları ve ödeme belgelerini ekleyin. Alt yüklenicilik söz konusuysa sosyal güvenlik uygunluk belgelerini ve bunların gerçekliğinin doğrulandığını gösteren kayıtları da ekleyin.
Bu belgeler, isnat edilen fiilleri itiraz edilen hesaplamalardan ayırt etmeyi sağlar. Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R243-59 gözlem yazısını ve karşılıklı görüş bildirme sürecini düzenler; Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R133-3 icra emrine itiraza özgü süreyi belirler. Eksik belgeleri ve bir sonraki randevunun tarihini belirtin. Hukuk büromuz her belgenin toplanmasını beklemeden incelemeyi düzenler, ardından gereken tamamlayıcı belgeleri bildirir.
Çalışan iş mahkemesine de başvurabilir mi?
Evet. İş mahkemesi (conseil de prud'hommes), iş sözleşmesinden doğan bireysel uyuşmazlıklara bakar (Fransız İş Kanunu madde L1411-1). İş ilişkisinin sona ermesi hâlinde ve hükümde öngörülen kayıt dışı çalıştırma koşulları bulunduğunda çalışan, altı aylık ücrete eşit götürü tazminata hak kazanır (Fransız İş Kanunu madde L8223-1). Dolayısıyla iş ilişkisinin sona ermesi denetlenmesi gereken bir koşuldur; bir bordrodaki hatanın tespiti yeterli değildir.
Talep, Fransız İş Kanunu madde L8221-3 veya Fransız İş Kanunu madde L8221-5 kapsamına giren olgulara, özellikle bunların kasıt boyutuna dayanmalıdır. Hukuk büromuz çalışma saatlerini, bildirimleri, ücreti ve iş ilişkisinin sona erme koşullarını inceler. Bu bireysel dava prim tahsilatıyla karıştırılmamalıdır ve her durumda üç ayrı yargılama yürütülmesini gerektirmez.
Hastalık izni sırasında çalışmak her zaman kayıt dışı çalışma mıdır?
Hayır. Günlük hastalık ödeneklerinin koşulları ile kayıt dışı çalıştırmanın unsurları birbirinden ayrılmalıdır. Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L323-6, özellikle ödenek alan kişinin izin verilmemiş her türlü faaliyetten kaçınmasını öngörür. Bu nedenle gönüllü bir faaliyet de kendiliğinden sonuçsuz değildir. Yükümlülüklere kasten uyulmaması ödeneklerin iadesini gerektirebilir; faaliyet gelir sağlıyorsa öngörülen koşullar çerçevesinde mali bir yaptırım da uygulanabilir.
Kayıt dışı çalıştırma vasfı ise Fransız İş Kanunu madde L8221-3 veya Fransız İş Kanunu madde L8221-5 unsurlarını gerektirir. Hastalık izninin varlığı bu unsurların yerini tutmaz. Hukuk büromuz, izin sırasında bir faaliyette bulunulmuş olmasından tek başına cezai bir suç sonucuna varmadan faaliyetin niteliğini, izinleri, bildirimleri ve her kişinin rolünü inceler.
URSSAF ile pazarlık yapılabilir mi?
Taksit planı, yasal indirim ve sulh birbirinden ayrılmalıdır. Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L243-6-5 ile öngörülen sulh, kayıt dışı çalıştırma hâlinde açıkça hariç tutulmuştur. Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R243-21 uyarınca, gerekli teminatlarla ve işveren bakımından borçlu olunan çalışan primlerinin tamamının ödenmesi koşuluyla taksit planı verilebilir. Bu, kendiliğinden bir anlaşma hakkı oluşturmaz.
Kayıt dışı çalıştırma zammı olağan bir af (remise gracieuse) kapsamında değildir (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R243-19, Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde R243-20). Buna karşılık Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu madde L243-7-7, hükümde belirtilen tekrar hâli dışında yirmi puanlık bir indirim öngörür: ihtarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde tam ödeme veya bu süre içinde sunulan ve kabul edilen bir ödeme planı. İndirim, tam ödemenin tespitinden sonra bildirilir. Bu koşulların itiraz süreleriyle birlikte incelenmesi gerekir. Hiçbir ödeme düzenlemesi ceza kovuşturmasından vazgeçileceğini garanti etmez.
Kaynaklar ve ilgili sayfalar
Resmi metinler ve ilgili sayfalar
Maddeler, 13 Ekim 2026 tarihinde uygulanan metinleri üzerinden doğrulanmıştır. Kararlar resmî metinlerine bağlanmış ve ilgili hukuk alanı içinde değerlendirilmiştir.
Ceza kuralları, primler ve sosyal güvenlik başvuru yolları her zaman aynı yürürlük tarihlerine tabi değildir. Eski bir dosyada inceleme, ilgili döneme uygulanan metinler üzerinden yapılmalıdır.
İlgili konular
Sayfa 13 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
Kayıt dışı çalıştırma nedeniyle denetim veya kovuşturma mı?
Yazıları, çağrı belgelerini ve denetim belgelerini hukuk büromuza gönderin. Alındıkları tarihleri ve yaklaşan süreleri belirtin.