Kohen Avocats hukuk bürosu, Paris'te hizmet sözleşmesi avukatlığı
Paris hizmet sözleşmesi avukatı: sözleşmeyi hazırlama, yürütme ve sona erdirme
Fiyat ve ödeme süreleri, özen veya sonuç borcu, edimler ve mülkiyet, sorumluluğun sınırlandırılması, alt yüklenicilik, ödenmeyen fatura, ifa edilmeyen sözleşme, fesih ve uzun süreli bir ilişkinin sona erdirilmesi: hukuk bürosu hizmet sözleşmesini (contrat de prestation de services) hazırlar ve müzakere eder, ifa sırasında sorun çıktığında ise hizmet sağlayıcıyı da müşteriyi de savunur. Her şey, ayrıntılı biçimde tanımlanmış bir görevle ve doğrulanabilir bir fiyatla başlar.
Hukuk bürosuna 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Tacirler arasında, aksi kararlaştırılmadıkça fatura, hizmetin ifasından en geç otuz gün sonra ödenir ve gecikme cezaları herhangi bir hatırlatma yapılmaksızın muaccel olur (Fransız Ticaret Kanunu (Code de commerce) madde L. 441-10); ihtarname (mise en demeure) diğer yaptırımların çoğunun, özellikle tazminatın, bedel indiriminin ve bildirimle feshin ön koşuludur; ödeme davası, tacirler arasında ilke olarak beş yıllık, tüketici müşteriye karşı ise iki yıllık zamanaşımına tabidir.
4,9/5
Google yorumlarının ortalama puanı270 yorum
Ceza hukuku alanındaki bu avukattan çok yüksek kalitede destek aldım. Profesyonelliği, dosyaya tam hâkimiyeti ve yargılamanın her aşamasındaki sürekli ilgisi özellikle vurgulanmayı hak ediyor. İletişim açık, düzenli ve hızlıydı; durumuma uygun, net tavsiyeler aldım. Ceza hukukunda titiz ve etkili bir savunma arayan herkese bu avukatı tavsiye ederim.
Av. Kohen ceza davamı takip etti. Yaptığı işten çok memnunum ve kendisini hiç tereddüt etmeden size tavsiye ederim.
Mükemmel bir ceza avukatı; eski partnerimin kötüye kullanarak talep ettiği bir koruma kararı sürecinde beni bu durumdan kurtardı
Mahkeme önündeki savunmam için bulunan çözümden çok memnunum. Başarılar dilerim
Av. Hassan Kohen genç, deneyimli ve son derece yetkin bir avukat. Çok iyi bir dinleyici; büyük bir empati ve güçlü bir insani duyarlılığa sahip. Ulaşılabilir ve hızlı; mesleğine tamamen hâkim.
Av. Hassan Kohen ile çok iyi bir deneyim yaşadım. Beni dikkatle dinlemek ve durumumu iyice anlamak için zaman ayırdı. İyi tavsiyeler veren, özenli ve ulaşılabilir bir avukat; müvekkillerini doğru yöne yönlendirmeyi biliyor. Dinlemeyi bilen ve yetkin bir profesyonel arayanlara kendisini tereddüt etmeden tavsiye ederim.
Av. Kohen bize iyi tavsiyelerde bulundu ve süreç boyunca yanımızda oldu. Yaptığı her şey için kendisine teşekkür ederim.
Paris Barosu
Acil durumlar 7/24
Dosyanın ön incelemesi
Belgelerinizi gönderin. Analizinizi alın.
Av. Hassan Kohen
Paris Barosu (Barreau de Paris) avukatı: hizmet sözleşmeleri, ticari sözleşmeler, alacak tahsili ve ifa edilmeyen sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar.
Fransa avukatlar rehberindeki resmî profil (CNB) · Google'da 4,9/5 (270 yorum)
Sayfa 1 Kasım 2026 tarihinde güncellendi.
Kısa yanıt
Fransız Medeni Kanunu (Code civil) bakımından hizmet sözleşmesi bir iş görme sözleşmesidir (louage d'ouvrage): taraflardan biri, kendi aralarında kararlaştırılan bir bedel karşılığında diğeri için bir şey yapmayı üstlenir (madde 1710). İfadan önce bedel konusunda anlaşılmamışsa hizmet sağlayıcı bedeli belirleyebilir; itiraz hâlinde bunu gerekçelendirmekle yükümlüdür (madde 1165). Sözleşme taraflar için kanun hükmündedir ve iyi niyetle ifa edilir (madde 1103 ve 1104). Tacirler arasında Ticaret Kanunu faturayı, ödeme sürelerini ve cezaları düzenler (madde L. 441-9 ve L. 441-10); önemli dengesizliği ve yerleşik bir ticari ilişkinin ani biçimde sona erdirilmesini yaptırıma bağlar (madde L. 442-1). İfa edilmemesi hâlinde alacaklı kendi edimini askıya alabilir, cebri icra, bedel indirimi, fesih veya tazminat isteyebilir (madde 1217). Sicile kayıtlı hizmet sağlayıcının müşterisinin işçisi olmadığı varsayılır; ancak sürekli bir hukuki bağımlılık ilişkisi varsa bu varsayım geçerli olmaz (Fransız İş Kanunu (Code du travail) madde L. 8221-6). Paris 16. bölgedeki Kohen Avocats, hizmet sağlayıcı adına da müşteri adına da çalışır. İletişim: +33 6 89 11 34 45.
Hazırlanacak bir sözleşme, ödenmeyen bir fatura, ihbarsız sona erdirilen bir görev mi var?
Durumunuzu anlamak
Hizmet sözleşmesi açıklaması
İş görme sözleşmesi (louage d'ouvrage), taraflardan birinin bir bedel karşılığında diğeri için bir şey yapmayı üstlendiği sözleşmedir (Fransız Medeni Kanunu madde 1710). Nelerin yazılı hâle getirilmesi gerektiği, kanunun tacirler arasında neyi zorunlu kıldığı, karşı taraf ifa etmediğinde her tarafın neyi talep edebileceği ve sözleşmenin nasıl sona erdiği.
Temel noktalar
Eser sözleşmesi: başlamadan önce belirlenmesi gereken dört nokta
Hâkimin sözleşmeyi nitelendirirken neye baktığı ve bir uyuşmazlığın sonucunu neyin belirleyeceği.
Gerçekleştirilecek bir eser veya hizmet: iş görme sözleşmesi, taraflardan birinin “kendi aralarında kararlaştırılan bir bedel karşılığında diğeri için bir şey yapmayı” üstlendiği sözleşmedir (madde 1710). Hizmet sağlayıcı yalnızca emeğini veya malzemeyi de sağlayabilir (madde 1787).
Bir bedel veya bedelin belirlenme yöntemi: hizmet sözleşmelerinde, ifadan önce anlaşma sağlanmamışsa bedeli alacaklı belirleyebilir; itiraz hâlinde tutarı gerekçelendirmekle yükümlüdür. Kötüye kullanım tazminat ve gerektiğinde fesih hakkı doğurur (madde 1165).
Özen veya sonuç borcu: borçlu, mücbir sebep hâli dışında, ifa edilmemesi veya gecikme nedeniyle tazminat ödemeye mahkûm edilir (madde 1231-1); borçlunun tam olarak neyi borçlandığı yazılı taahhütlere bağlıdır; bu nedenle beklenen sonucu ve kabul edilen belirsizlikleri tanımlamak önemlidir.
Yazılı delil: kararnameyle belirlenen sınırı aşan bir tutara ilişkin işlem yazılı olarak ispatlanmalıdır (madde 1359); ancak tacirlere karşı ticari işlemler her türlü delille ispatlanabilir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 110-3). İmzalı teklif, sipariş formu ve e-postalar çoğu zaman sözleşme yerine geçer.
Nitelendirme, uygulanacak rejimi belirler. Yargıtay (Cour de cassation), hâkim “belirli ihtiyaçları karşılamaya yönelik özel bir işin siparişini” saptadığında iş görme sözleşmesini kabul eder ve bundan tüketici müşteri aleyhine bir sonuç çıkarır: o tarihte uygulanan, sonradan yeniden düzenlenen Fransız Tüketici Kanunu (Code de la consommation) madde L. 211-1 ve devamı uyarınca kanuni uygunluk garantisi uygulanmaz; çünkü iş sahibi yüklenici, imal edilecek veya üretilecek bir taşınır malın tedariki dışında, temin ettiği ve işlediği malzemeler bakımından bu garantiyle bağlı değildir (Cass. 3e civ., 12 octobre 2022, n° 20-17.335) (çevirimiz). Satış sözleşmesi standart bir mala, eser sözleşmesi ise belirli bir müşteri için yapılan işe ilişkindir.
Borcun yoğunluğu sözleşmeden anlaşılır. 2016 öncesi metinler uyarınca Yargıtay, bir şebeke işletmecisine sonuç borcu yükleyen bir istinaf mahkemesinin kararını bozmuştur; çünkü sözleşme hükümleri müşterinin ihtiyaçlarını dağıtımın belirsizlikleriyle bağdaştırmayı amaçlamaktaydı ve bu nedenle işletmeci şirket “her türlü belirsizlikten arınmış kesintisiz bir elektrik dağıtımından sorumlu tutulamazdı” (çevirimiz); Yargıtay ayrıca sorumsuzluk kayıtlarının “bir özen borcunun kararlaştırılmasını dışlamadığını” belirtir (çevirimiz) (Cass. com., 14 octobre 2026, n° 25-12.862). Bu nedenle, garanti edilmiş bir sonuç isteyen müşteri bunu yazılı hâle getirmelidir.
Birbirine yakın iki nitelendirme her şeyi değiştirir. Alt yüklenicilik, bir yüklenicinin kendi sorumluluğu altında, iş sahibiyle yaptığı eser sözleşmesinin tamamının veya bir kısmının ifasını bir alt yükleniciye bırakmasıdır (31 Aralık 1975 tarihli 75-1334 sayılı Kanun madde 1); alt yüklenicilik kendi kabul kurallarına tabidir (sonraki panel). Sonra iş sözleşmesi: hizmet sağlayıcı müşterisinin yetkisi altında çalışıyorsa sözleşme yeniden nitelendirilebilir (panel 3). Fransız sözleşmeler hukuku sayfamıza, dijital hizmetler için ise bilişim sözleşmeleri sayfamıza da bakabilirsiniz.
Hazırlama
Hizmet sözleşmesine değerini veren hükümler
Bir sözleşme, ifanın sorunlu gittiği gün sınanır: her hüküm olduğu gibi uygulanabilir olmalıdır.
Konu ve edimler: kapsama dâhil olan ve olmayan işler, biçim, takvim, müşterinin ön koşulları, kabul usulü. Tacirler arasında kabul veya doğrulama usulü, hizmetin gerçekleştirilmesinden itibaren otuz günü aşamaz; ancak açıkça aksi kararlaştırılabilir ve bu durum haksız bir hüküm veya uygulama oluşturmamalıdır (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 441-10, III).
Fiyat ve fatura: götürü bedel, saat/gün esaslı çalışma veya karma formül. Fatura hizmetin gerçekleştirilmesiyle birlikte düzenlenir; özellikle ödeme tarihini, gecikme cezası oranını ve tahsilat giderleri için sabit tazminatı içerir (madde L. 441-9).
Ödeme süreleri: sözleşmede hüküm yoksa ifadan sonra otuz gün; kararlaştırılan süre fatura düzenlenmesinden sonra altmış günü veya, açıkça kararlaştırılmış ve açık bir kötüye kullanım oluşturmuyorsa, ay sonundan itibaren kırk beş günü aşamaz; yinelenen hizmetlerde sık görülen dönemsel faturalarda süre, düzenlenmesinden sonra kırk beş günü aşamaz (madde L. 441-10).
Cezalar: en az yasal faiz oranının üç katı bir oran, bulunmazsa Avrupa Merkez Bankası’nın yeniden finansman oranına on puan eklenmiş oranı ve 40 avro tutarında sabit tahsilat tazminatı (madde L. 441-10 ve madde D. 441-5). İfada gecikme için kararlaştırılan cezalar cezai şart (clause pénale) niteliğindedir; hâkim açıkça aşırı bulursa bunu indirebilir (madde 1231-5).
Sorumluluk: üst sınır, bazı zararların dışlanması, sigorta. Asli borcu içeriğinden yoksun bırakan hüküm yazılmamış sayılır (madde 1170); tazminat, ağır kusur veya kasıt bulunmadığı sürece yalnızca öngörülebilir zararlarla sınırlıdır (madde 1231-3).
Korunan edimler: eser sahibinin yaptığı iş görme sözleşmesi, onun telif hakkından sapma anlamına gelmez (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu (Code de la propriété intellectuelle) madde L. 111-1); devir yazılı olarak belgelenmelidir, Nanterre adli yargı ilk derece mahkemesi bu şartı bir ispat kuralı olarak ele almıştır; devredilen her hakkın kapsamı, amacı, yeri ve süresi belirlenir (madde L. 131-2 ve madde L. 131-3).
Alt yüklenicilik: bunu kullanan yüklenici, her alt yüklenicinin ve ödeme koşullarının iş sahibince kabul edilmesini ve onaylanmasını sağlamalıdır (31 Aralık 1975 tarihli Kanun madde 3).
Yetkili mahkeme: yer yönünden yetki sözleşmesi yalnızca tacirler arasında ve çok belirgin biçimde belirtilmişse geçerlidir (Fransız Medeni Usul Kanunu (Code de procédure civile) madde 48).
İyi hazırlanmış bir sorumluluğu sınırlama hükmü geçerliliğini korur. Versailles istinaf mahkemesi, bir gümrük temsilcisinin genel şartlarında öngörülen 5 000 avroluk üst sınırı, temsilci sorumlu olmasına rağmen uygulamıştır; hükmün asli borcun ifasını sorgulatmadığını ve “asli borcu içeriğinden yoksun bırakmadığını” belirtmiştir (çevirimiz); ayrıca talep edilen itibar zararı reddedilmiştir (CA Versailles, ch. com. 3-1, 3 juin 2026, n° 24/00237). Müşteri üst sınırı ancak ağır kusur veya kasıt ispatlayarak (madde 1231-3), ya da hükmün asli borcu içeriğinden yoksun bıraktığını (madde 1170) veya önemli bir dengesizlik yarattığını göstererek bertaraf edebilir. Ağır kusuru Yargıtay, 1231-3. maddede yeniden alınan eski 1150. maddeye dayanarak, kasta yaklaşan son derece ciddi bir davranış olarak tanımlar; bu davranış “sözleşmeden doğan bir borca, asli olsa bile, aykırılıktan tek başına çıkarılamaz” (çevirimiz) (hizmet sözleşmesiyle ilgisi olmayan bir ticari kira uyuşmazlığı: Cass. 3e civ., 10 avril 2025, n° 23-14.099).
Önemli dengesizliğin iki ayrı alanı vardır. Fransız Medeni Kanunu madde 1171, katılma sözleşmesinde, önemli dengesizlik yaratan ve pazarlık konusu olamayan hükmü yazılmamış sayar. Ancak Yargıtay, bu maddenin “bu nedenle üretim, dağıtım veya hizmet faaliyeti yürüten bir kişinin yaptığı sözleşmelere uygulanmadığına” hükmeder (çevirimiz); Ticaret Kanunu madde L. 442-6, I, 2° (sonradan L. 442-1, I, 2° olmuştur) başka bir hükümle dışlanmadığı sürece bu böyledir: Yargıtay, bir temizlik sözleşmesinin fesih hükmünü madde 1171’e dayanarak yazılmamış sayan kararı bozmuş, müşterinin yaptığı feshin kusurlu niteliğine ise dokunmamıştır (Cass. com., 23 septembre 2026, n° 24-20.775). Üretim, dağıtım veya hizmet faaliyeti yürüten bir kişinin madde L. 442-1 kapsamına giren sözleşmelerinde hüküm bu nedenle Ticaret Kanunu zemininde ve uzman mahkemeler önünde tartışılır.
Bir eserin bedelini ödemek, onun sahibi olmaya yetmez. Nanterre adli yargı ilk derece mahkemesi, ilk derecede, sipariş edilip faturalandırılan logolar üzerinde bir grafik tasarımcının haklarının zımnen devredildiğini kabul etmemiştir: devri ileri süren yayımcı yazılı bir belge ortaya koymak zorundaydı; devir “yalnızca açık” olabilir (çevirimiz). Tasarımcı yine de esasta kaybetmiştir; logolarının özgünlüğü ortaya konulamamıştır (TJ Nanterre, 1re ch., 26 novembre 2025, n° 23/00001). Sorumluluğu sınırlama hükmü ve ağır kusur, ticari sözleşmelerde önemli dengesizlik ve telif hakkı devir sözleşmesi yazılarımıza da bakabilirsiniz.
İki taraf
Hizmet sağlayıcı da olsanız müşteri de olsanız
Aynı sözleşme, bulunduğunuz tarafa göre farklı okunur.
Hizmet sağlayıcısınız
- Kapsamı tanımlayın; kapsam dışı talepleri ek protokol veya imzalı teklifle fiyatlandırın.
- Asli borcu içeriğinden yoksun bırakmadan sorumluluğu sınırlandırın ve kabul usulünü öngörün.
- İş tamamlanır tamamlanmaz fatura düzenleyin; cezaları ve 40 avroluk tazminatı belirtin, ardından ihtarnameyle takip edin.
- Yöntemlerinizin ve organizasyonunuzun denetimini elinizde tutun; böylece işçilik ilişkisine kaymazsınız.
Müşterisiniz
- Özen borcundan fazlasını istiyorsanız beklenen sonucu ve kabul ölçütlerini yazın.
- Edimler üzerindeki hakların yazılı devrini, kaynak kodlara ve dosyalara erişimi sağlayın.
- Hizmet sağlayıcının sicil kaydını ve vigilans belgesini (attestation de vigilance) doğrulayın, ardından altı ayda bir yineleyin.
- Görevi sona erdirmeden önce öngörülen ihbar süresine, yoksa makul bir süreye uyun.
Sicile kayıtlı hizmet sağlayıcının, işi verenle bir iş sözleşmesiyle bağlı olmadığı varsayılır; ancak sürekli bir hukuki bağımlılık ilişkisi içinde çalışıyorsa böyle bir sözleşmenin varlığı ortaya konulabilir (Fransız İş Kanunu madde L. 8221-6); ayrıca “çalışma koşulları yalnızca kendisi tarafından veya bunları iş verenle birlikte belirleyen sözleşmeyle tanımlanan kişi” de bağımsız çalışan sayılır (madde L. 8221-6-1) (çevirimiz). Yargıtay’a göre “Bağımlılık ilişkisi, emir ve talimat verme, bunların yerine getirilişini denetleme ve astının aykırılıklarını yaptırıma bağlama yetkisine sahip bir işverenin yetkisi altında iş görülmesiyle belirginleşir.” (çevirimiz) Yargıtay, bir kuryenin davasını reddeden ve “kuryenin faaliyetini fiilen hangi koşullarda yürüttüğünü somut olarak incelemeden” verilen kararı bozmuştur (çevirimiz) (Cass. soc., 27 septembre 2023, n° 20-22.465). Sözleşmenin başlığı bu nedenle müşteriyi korumaz; önemli olan fiilî ifa koşullarıdır.
İş veren müşteri ayrıca, konusu mevzuatta öngörülen asgari tutara ulaşan bir sözleşmenin yapılması sırasında ve sonrasında düzenli aralıklarla, hizmet sağlayıcısının bildirim yükümlülüklerini yerine getirdiğini doğrulamalıdır (madde L. 8222-1); sözleşme yapılırken ve altı ayda bir, sosyal bildirimlerin verildiğine ve primlerin ödendiğine dair bir belge ile sicil kaydını gösteren bir belge alır (madde D. 8222-5). Bunu yapmazsa, kayıt dışı çalıştırmadan tutanak düzenlenen hizmet sağlayıcının borçlu olduğu vergilerden, primlerden, cezalardan ve ücretlerden müteselsilen sorumlu olur (madde L. 8222-2). Savunma imkânları saklıdır: Yargıtay, “işi verenin, mali müteselsil sorumluluğa itirazını desteklemek üzere, sözleşme ortağı aleyhine yapılan tarhiyattaki usulsüzlükleri ileri sürebileceğine” hükmeder (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 24 septembre 2026, n° 24-13.124).
Hukuk bürosunun her dosyada incelediği noktalar:
URSSAF’ın talep ettiği müteselsil sorumluluk için URSSAF mali müteselsil sorumluluğu sayfamıza, işletmenin kendisine yönelik tarhiyat için kayıt dışı çalıştırma nedeniyle URSSAF tarhiyatı sayfamıza bakın. İşçi statüsünü talep eden çalışan için serbest çalışan sözleşmesinin yeniden nitelendirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Uyuşmazlık
İfa edilmeme, gecikme, ödenmeyen fatura: başvuru yolları ve sırası
Fransız Medeni Kanunu birkaç yaptırım öngörür; bağdaşmadıkları sürece bunlar birlikte kullanılabilir. Yine de doğru sırayla uygulanmaları gerekir.
İhtarname
Borçlu, bir ihtar veya yeterli ölçüde talep içeren bir işlemle ya da sözleşmede öngörülmüşse yalnızca borcun muaccel olmasıyla temerrüde düşürülür (madde 1344). Kesin ifa edilmeme hâli dışında, tazminat ancak makul bir süre içinde ifa etmesi için yapılan ihtardan sonra istenebilir (madde 1231).
Askıya almak
Bir taraf, diğeri kendi borcunu ifa etmiyorsa ve bu ifa edilmeme yeterince ağırsa kendi borcunu ifa etmeyi reddedebilir (madde 1219); diğerinin ifa etmeyeceği açıkça anlaşılıyorsa, en kısa sürede bildirmek koşuluyla, vade gelmeden de ifayı askıya alabilir (madde 1220).
İfayı sağlamak
İhtardan sonra alacaklı, borcun ifasını makul bir sürede ve makul bir maliyetle kendisi yaptırabilir ve bedelin borçludan geri ödenmesini isteyebilir (madde 1222).
Bedeli indirmek
Eksik ifa hâlinde, henüz ödeme yapmamış müşteri, ihtardan sonra bedeli oranlı olarak indirme kararını bildirebilir; zaten ödeme yapmışsa, anlaşma olmadığında indirimi hâkimden ister (madde 1223).
Sözleşmeyi feshetmek
Fesih şartı, yeterince ağır bir ifa edilmeme hâlinde bildirim veya hâkim yoluyla yapılır (madde 1224, madde 1225 ve madde 1227). Tek taraflı fesih alacaklının kendi risk ve sorumluluğundadır; aciliyet hâli dışında, ifa edilmediği takdirde feshi açıkça bildiren bir ihtardan sonra yapılır ve borçlu itiraz ederse alacaklı ifa edilmemenin ağırlığını ispatlamak zorundadır (madde 1226). Ardından iadeler gelir (madde 1229).
Zararı gidermek
Tazminat, uğranılan zararı ve yoksun kalınan kazancı kapsar (madde 1231-2); ağır kusur veya kasıt bulunmadığı sürece sözleşmenin kurulduğu sırada öngörülebilir olanla sınırlıdır (madde 1231-3).
Tahsil etmek
Cezai şart dâhil, miktarı belli sözleşmesel bir alacak, ödeme emri usulüyle (injonction de payer) tahsil edilebilir (Fransız Medeni Usul Kanunu madde 1405).
Süre
Tacirler arasında veya tacirler ile tacir olmayanlar arasında ticari faaliyetleri nedeniyle doğan borçlar, daha kısa özel bir zamanaşımı bulunmadıkça beş yılda zamanaşımına uğrar (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 110-4); kişisel davalar ise hak sahibinin olayları öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği günden itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar (madde 2224). Tüketici müşteri karşısında süre daha kısadır: “Profesyonellerin tüketicilere sağladıkları mal veya hizmetlere ilişkin davası iki yılda zamanaşımına uğrar” (çevirimiz) (Fransız Tüketici Kanunu madde L. 218-2).
Haksız bir tek taraflı fesih bedelini öder. Bir müşteri, bir hizmet sağlayıcının görev mektubuna ihbarsız ve ihtarsız son vermiş; istinaf mahkemesi ağır bir ifa edilmeme bulunmadığını kabul etmiş, ancak yalnızca feshin ani oluşunu 5 000 avro ile tazmin etmiştir. Yargıtay kararı bozmuştur: buradan “feshin yalnızca ani değil, haksız da olduğu” sonucu çıkar (çevirimiz) (Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-17.795). Kusurun paylaşılması iadeleri de ortadan kaldırmaz. Kusurların paylaşılmasıyla feshedilen bir bilişim sözleşmesinde Yargıtay, “kusurların paylaşılmasının kabulünün iadelere engel olmadığına” hükmetmiş (çevirimiz), kendi bilişim birimi olan müşteriye karşı danışmanlık yükümlülüğünün ihlal edilmediği tespitini de onaylamıştır (Cass. com., 15 mai 2024, n° 23-13.990).
Hizmet sağlayıcı açısından, yapılan işin ispatı çoğu zaman alacağı temellendirmeye yeter. Görev mektubu bulunmayan bir mali müşavir ücreti bakımından Yargıtay, bu meslek için yazılı sözleşme şartı getiren özel hüküm karşısında uygulanamayacağı gerekçesiyle madde 1165’i bir kenara bırakmış, ancak faturanın miktarını belirlemeyi reddeden mahkemeyi bozmuştur: hâkim, “esas bakımından varlığını saptadığı bir alacağı değerlendirmekle yükümlüdür” (çevirimiz) (Cass. com., 20 septembre 2023, n° 21-25.386).
Herhangi bir usule başvurmadan önce hukuk bürosu sözleşmeyi, teklifleri, kabul tutanaklarını, yazışmaları ve faturaları bir araya getirir; ardından ihtarname, ödeme emri ve esasa ilişkin dava arasında seçim yapar. ihtardan hâkime ödenmeyen fatura ve ticari alacakların basitleştirilmiş tahsili yazılarımıza ve Paris’te ticari uyuşmazlıklar sayfamıza bakabilirsiniz.
Sözleşmenin sona ermesi
Süre, fesih, yerleşik bir ilişkinin sona erdirilmesi
Bir hizmet sözleşmesinden çıkmak, çerçevesi belirlenmiş bir haktır: kararlaştırılan süre ve ilişkinin kıdemi, herkesin neyi borçlu olduğunu belirler.
Belirsiz süre
Her taraf, sözleşmesel ihbar süresine veya yoksa makul bir süreye uymak koşuluyla sözleşmeye her zaman son verebilir (madde 1211); sürekli taahhütler yasaktır (madde 1210).
Belirli süre
Her taraf, sözleşmeyi süresinin sonuna kadar ifa etmelidir ve hiç kimse yenilenmesini talep edemez (madde 1212). Taraflar süre sonundan sonra da ifaya devam ederse örtülü uzatma söz konusudur ve yenilemenin sonuçlarını doğurur (madde 1215).
Tüketici
Örtülü olarak yenilenebilen belirli süreli bir sözleşmede hizmet sağlayıcı, son tarihten üç ay ile bir ay öncesi arasında, tüketiciye yenilememe imkânını yazılı olarak bildirir; bildirmezse tüketici, yenilemeden sonra her zaman herhangi bir masraf ödemeksizin sözleşmeye son verebilir (Fransız Tüketici Kanunu madde L. 215-1).
Götürü bedelli sözleşme
İş sahibi, başlamış olsa bile götürü bedelli sözleşmeyi (marché à forfait) yalnızca kendi iradesiyle feshedebilir; bunun için yükleniciyi giderleri, çalışmaları ve elde edebileceği kazanç bakımından tazmin eder (madde 1794).
Yerleşik ilişki
Tacirler arasında, yerleşik bir ticari ilişkiyi kısmen de olsa ani biçimde sona erdiren taraf, “özellikle ticari ilişkinin süresini dikkate alan yazılı bir ihbar bulunmaksızın” sorumlu olur (çevirimiz); on sekiz aylık ihbar süresinin ötesinde yetersiz süre nedeniyle sorumluluk doğmaz; ifa edilmemesi veya mücbir sebep hâlinde ihbarsız fesih mümkün kalır (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, II).
Mahkeme
Bu uyuşmazlıklar, merkezi ve yargı çevresi kararnameyle belirlenen mahkemelere verilmiştir (madde L. 442-4); “Bu mahkemelerin kararlarını incelemeye yetkili istinaf mahkemesi Paris istinaf mahkemesidir” (çevirimiz) (madde D. 442-2).
Öngörülemezlik
Bu riski üstlenmemiş bir taraf için ifayı aşırı külfetli hâle getiren öngörülemez bir koşul değişikliği yeniden müzakere hakkı doğurur; bu süre boyunca taraf ifaya devam eder, anlaşma sağlanamazsa hâkim sözleşmeyi uyarlar veya sona erdirir (madde 1195).
Belirli süreli bir sözleşmenin erken feshi, bedelin kalanı üzerinde hak doğurmaz. Yargıtay’a göre “bedel yalnızca kararlaştırılan hizmetin ifa edilmesi hâlinde borçlanılır” (çevirimiz) ve zararı değerlendirmek hâkime aittir: müşterinin ağır ihlali nedeniyle sözleşmeyi kendisi feshetmiş olan hizmet sağlayıcı, tamamlama giderlerine katlanmak zorunda kalmadığı için, fırsat kaybı adı altında işin bakiyesinin %90’ını elde edemezdi; Yargıtay bu noktada kararı bozmuştur (Cass. com., 3 décembre 2025, n° 24-17.537). Uygulamada tazminat, ciroya değil, kaybedilen kâr marjına yaklaşır.
Aynı mantık ani sona erdirmeye de hâkimdir. Bir mağazada yaklaşık otuz yıl temizlik hizmeti verildikten sonra yalnızca yirmi günlük ihbar süresi tanınması üzerine Paris istinaf mahkemesi, ilişkinin kıdemini, sektörü ve müşterinin hizmet sağlayıcının cirosundaki küçük payını dikkate alarak dört aylık bir ihbar süresi verilmesi gerektiğine hükmetmiştir; zarar “beklenen brüt marja göre değerlendirilir” (çevirimiz) ve 18 203,90 avro olarak belirlenmiş, manevi zarar talebi reddedilmiştir (CA Paris, pôle 5, ch. 4, 20 novembre 2024, n° 23/04523).
Sözleşmeyi sona erdirmeden önce müşteri ilişkinin süresini ve öngörülen ihbar süresini değerlendirir; dava açmadan önce hizmet sağlayıcı değişken maliyetler üzerindeki marjını hesaplar. yerleşik bir ticari ilişkinin sona erdirilmesinde yeterli ihbar süresi, uzman mahkemelerin münhasır yetkisi ve ticari sözleşmelerde öngörülemezlik yazılarımıza bakabilirsiniz.
SSS
Sıkça sorulan sorular
Yürürlükteki metinlere ve doğrulanmış kararlara dayanan on dört ayrıntılı yanıt.
Hizmet sözleşmesi nedir?
Bir kişinin, yani hizmet sağlayıcının, bir bedel karşılığında başka bir kişi, yani müşteri için bir iş veya hizmet gerçekleştirmeyi üstlendiği sözleşmedir. Fransız Medeni Kanunu bunu iş görme sözleşmesi (louage d'ouvrage) olarak adlandırır: “taraflardan birinin, kendi aralarında kararlaştırılan bir bedel karşılığında diğeri için bir şey yapmayı üstlendiği sözleşme” (çevirimiz) (Fransız Medeni Kanunu madde 1710). Kanun, türleri arasında mimarların, eser yüklenicilerinin ve teknisyenlerin hizmet akdini sayar (madde 1779); hizmet sağlayıcı yalnızca emeğini veya malzemeyi de sağlayabilir (madde 1787). Buna eser sözleşmesi (contrat d'entreprise) de denir.
Konusu bakımından satıştan ayrılır: satış bir malı devreder, eser sözleşmesi ise belirli bir müşterinin ihtiyaçları için yapılan işe ilişkindir. Yargıtay, “belirli ihtiyaçları karşılamaya yönelik özel bir işin siparişi” saptandığında iş görme sözleşmesini kabul eder; örneğin her odaya göre uyarlanmış parke döşemesi bunun bir örneğidir; tüketici müşteri bu durumda satışa özgü kanuni uygunluk garantisinden yararlanamaz (Fransız Tüketici Kanunu’nun eski madde L. 211-1 ve devamı döneminde verilmiş karar: Cass. 3e civ., 12 octobre 2022, n° 20-17.335) (çevirimiz).
Ana sözleşmenin bir kısmının üçüncü bir kişiye bırakılmasını gerektiren alt yüklenicilikten (31 Aralık 1975 tarihli Kanun madde 1) ve bağımlılık ilişkisini gerektiren iş sözleşmesinden de ayrılır. Hukuk bürosu, uygulanacak rejim buna bağlı olduğundan, herhangi bir danışmanlıktan önce sözleşmeyi nitelendirir.
Hizmet sözleşmesi neleri içermelidir ve yazılı olması gerekir mi?
“Sözleşmeler ilke olarak rızaîdir” (çevirimiz) (Fransız Medeni Kanunu madde 1172): kabul edilmiş bir teklif veya e-posta yazışması hizmet sözleşmesinin kurulması için yeterli olabilir. Buna karşılık ispat çoğu zaman yazılı belge gerektirir. Kararnameyle belirlenen tutarı aşan bir işlem yazılı olarak ispatlanmalıdır (Fransız Medeni Kanunu madde 1359); tacirlere karşı ise ticari işlemler her türlü delille ispatlanabilir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 110-3). Bazı hükümler tek başına yazılı şekil gerektirir: edimler üzerindeki telif haklarının devri yazılı olarak belgelenmelidir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu madde L. 131-2); Nanterre adli yargı ilk derece mahkemesi bu şartı bir ispat kuralı olarak uygulamıştır (TJ Nanterre, 1re ch., 26 novembre 2025, n° 23/00001).
Yararlı bir sözleşme görevi, edimleri ve kabul ölçütlerini, takvimi ve müşterinin ön koşullarını, fiyatı ve revize edilme usulünü, ödeme sürelerini ve cezaları, sorumluluğu ve üst sınırını, edimlerin mülkiyetini, gizliliği, alt yüklenicilik ilişkisini, süreyi ve sözleşmeden çıkışı, son olarak yetkili mahkemeyi tanımlar. Tacirler arasında fatura özellikle ödeme tarihini, ceza oranını ve tahsilat giderleri için sabit tazminatı göstermelidir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 441-9).
Sözleşme yazımını iki sınır çerçeveler: asli borcu içeriğinden yoksun bırakan hüküm yazılmamış sayılır (madde 1170); yer yönünden yetki hükmü yalnızca tacirler arasında ve çok belirgin biçimde belirtilmişse geçerlidir (Fransız Medeni Usul Kanunu madde 48). Hukuk bürosu sözleşmeyi hazırlar veya karşı tarafın genel şartlarını imzadan önce inceler; uyuşmazlık hâlinde işe yarayacak hükümlere özellikle dikkat eder.
Hizmet sağlayıcı özen borcu mu, sonuç borcu mu altındadır?
Bu, neyi vaat ettiğine bağlıdır. Borçlu, ifanın mücbir sebeple engellendiğini ispatlayamazsa, ifa edilmemesi veya gecikme nedeniyle tazminata mahkûm edilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1231-1). Ancak borcun içeriği, taraflar için kanun hükmünde olan sözleşmeden anlaşılır (madde 1103). Sonuç borcu, sonuca ulaşılmadığı anda hizmet sağlayıcıyı bağlar; özen borcunda ise müşteri, ifa biçiminde bir kusuru ispatlamak zorundadır.
Yargıtay sözleşme hükümlerine bakar. 2016 öncesi metinler uyarınca, bir şebeke işletmecisine sonuç borcu yükleyen kararı bozmuştur; çünkü sözleşme müşterinin ihtiyaçlarını dağıtımın belirsizlikleriyle bağdaştırmayı amaçlıyordu ve bu nedenle işletmeci şirket “her türlü belirsizlikten arınmış kesintisiz bir elektrik dağıtımından sorumlu tutulamazdı” (çevirimiz); ayrıca sorumsuzluk kayıtlarının “bir özen borcunun kararlaştırılmasını dışlamadığını” belirtmiştir (çevirimiz) (Cass. com., 14 octobre 2026, n° 25-12.862).
Danışmanlık yükümlülüğü müşteriye göre değişir. Bir bilişim sözleşmesinde Yargıtay, müşterinin teknik ön koşulları değerlendirebilecek yetkin bir bilişim birimi bulunduğu gerekçesiyle danışmanlık yükümlülüğünün ihlal edilmediğini kabul eden istinaf mahkemesini onaylamıştır (Cass. com., 15 mai 2024, n° 23-13.990). Garanti edilmiş bir sonuç bekleyen müşteri bu nedenle bunu ölçülebilir ölçütlerle yazmalıdır; bunu garanti edemeyen hizmet sağlayıcı da bunu söylemelidir.
Fiyat, hizmetten önce belirlenmemişse neyi faturalandırmak mümkündür?
Hizmet sağlayıcı fiyatı belirli sınırlar içinde kendisi belirleyebilir. Fransız Medeni Kanunu madde 1165’e göre, “Hizmet sözleşmelerinde, ifadan önce tarafların anlaşması bulunmuyorsa, bedel alacaklı tarafından belirlenebilir; itiraz hâlinde tutarı gerekçelendirmek ona düşer” (çevirimiz) (madde 1165). Kötüye kullanım hâlinde müşteri, hâkimden tazminat ve gerektiğinde sözleşmenin feshini isteyebilir. Çerçeve sözleşmede, bir hüküm bedelin belirlenmesini taraflardan birine bırakabilir; aynı gerekçelendirme yükümlülüğü geçerlidir (madde 1164).
Bu hüküm, bazı mesleklere özgü kurallar karşısında geri çekilir. Müşterisiyle yazılı sözleşme yapmakla yükümlü bir mali müşavir bakımından Yargıtay, madde 1165’in uygulanamayacağına hükmetmiştir. Buna rağmen, saat ücreti ve zaman çizelgesi bulunmadığı için faturayı reddeden kararı bozmuştur: hâkim, delillerin yetersizliği nedeniyle karar vermekten kaçınamaz ve “esas bakımından varlığını saptadığı bir alacağı değerlendirmekle yükümlüdür” (çevirimiz) (Cass. com., 20 septembre 2023, n° 21-25.386).
Uygulamada hizmet sağlayıcı, faturasını harcanan zamanla, uyguladığı ücretlerle ve görevden önceki yazışmalarla gerekçelendirir; itiraz eden müşteri bu gerekçeyi ister ve piyasa fiyatlarıyla karşılaştırır. Hukuk bürosu bu gerekçeyi, uyuşmazlık hâkimin önüne gelmeden önce hazırlar veya tartışır.
Tacirler arasında hangi ödeme süreleri ve gecikme cezaları uygulanır?
Satış koşullarında veya taraflarca kararlaştırılan aksi hükümler saklı kalmak üzere, “borçlanılan tutarların ödeme süresi, malların teslim alınmasından veya istenen hizmetin ifasından itibaren otuz günü aşamaz” (çevirimiz) (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 441-10). Kararlaştırılan süre fatura düzenlenmesinden sonra altmış günü aşamaz; ay sonundan itibaren kırk beş günlük bir süre, açıkça kararlaştırılmış ve alacaklı bakımından açık bir kötüye kullanım oluşturmuyorsa kabul edilebilir.
Gecikme cezaları, faturada yazılı ödeme tarihini izleyen gün muaccel olur ve bunun için hatırlatma yapılması gerekmez. Oranları yasal faiz oranının üç katından az olamaz; hüküm bulunmuyorsa oran, Avrupa Merkez Bankası’nın yeniden finansman oranına on puan eklenerek bulunur. Geciken tacir ayrıca, kendiliğinden, tahsilat giderleri için 40 avro tutarında sabit bir tazminat öder (madde D. 441-5); alacaklı, daha yüksek giderleri belgelemesi hâlinde daha fazlasını isteyebilir. Toplu bir usulün açılması ödemeyi vadesinde yapmayı yasaklıyorsa bu tazminatlar borçlanılmaz.
Kabul usulü öngörülmüşse, süresi hizmetin gerçekleştirilmesinden itibaren otuz günü aşamaz; ancak açıkça aksi kararlaştırılabilir ve bu durum haksız bir hüküm veya uygulama oluşturmamalıdır. Hizmetin gerçekleştirilmesiyle birlikte düzenlenen fatura bu koşulları göstermelidir (madde L. 441-9). Bu iki maddenin yeni metni 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girer; bu süreleri değiştirmez.
Müşteri ödemiyor: ödenmeyen fatura nasıl tahsil edilir?
Aşamalı olarak. Önce ihtarname: bir ihtar veya yeterli ölçüde talep içeren bir işlemle ya da sözleşmede öngörülmüşse yalnızca borcun muaccel olmasıyla (Fransız Medeni Kanunu madde 1344); kesin ifa edilmeme hâli dışında tazminatın da ön koşuludur (madde 1231). Bu arada hizmet sağlayıcı, ödenmeme yeterince ağırsa hizmetlerini askıya alabilir (madde 1219) ve bunu bildirir; önceden askıya alma en kısa sürede bildirilmelidir (madde 1220).
Ardından uygun yargı yolu. Cezai şart dâhil, miktarı belli sözleşmesel bir alacak ödeme emri usulüne (injonction de payer) tabidir (Fransız Medeni Usul Kanunu madde 1405); müşteri hizmetin kalitesine veya kapsamına itiraz ederse esasa ilişkin dava çoğu zaman daha güvenlidir. Yapılan işin ispatı sözleşme kadar önemlidir: alacağın varlığını saptayan hâkim, miktarını da belirlemelidir (Cass. com., 20 septembre 2023, n° 21-25.386).
Son olarak süre. Tacirler arasında veya tacirler ile tacir olmayanlar arasında ticari faaliyetleri nedeniyle doğan borçlar, daha kısa özel bir zamanaşımı bulunmadıkça beş yılda zamanaşımına uğrar (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 110-4); kişisel davalar ise hak sahibinin olayları öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği günden itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar (madde 2224). Tüketici müşteriye karşı, hizmet sağlayıcının hizmet bedelinin ödenmesi davası iki yılda zamanaşımına uğrar (Fransız Tüketici Kanunu madde L. 218-2). Hukuk bürosu, cezalar ve 40 avroluk tazminat dâhil alacağı hesaplar ve öngörülebilir itirazı gözeterek en hızlı yolu seçer. ödenmeyen fatura yazımıza bakabilirsiniz.
Hizmet sağlayıcı kötü veya geç ifa ediyor: müşterinin başvuru yolları nelerdir?
Fransız Medeni Kanunu beş yol sunar: kendi borcunu ifa etmeyi reddetmek veya askıya almak, aynen cebri icra istemek, bedelde indirim elde etmek, sözleşmenin feshini sağlamak, tazminat istemek; bağdaşan yaptırımlar birlikte kullanılabilir ve tazminat her zaman bunlara eklenebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1217). İhtardan sonra müşteri ayrıca hizmetin üçüncü bir kişiye, makul bir sürede ve makul bir maliyetle, temerrüde düşen hizmet sağlayıcının hesabına yaptırılmasını sağlayabilir (madde 1222).
Bedel indirimi çoğu zaman en basit yoldur: henüz ödeme yapmamış müşteri, ihtardan sonra bedeli oranlı olarak indirme kararını bildirebilir; zaten ödeme yapmışsa indirimi hâkimden ister (madde 1223). Tek taraflı fesih daha risklidir. Alacaklının kendi risk ve sorumluluğundadır; aciliyet hâli dışında, ifa edilmediği takdirde alacaklının sözleşmeyi feshetme hakkı doğacağını açıkça belirten bir ihtardan sonra yapılır ve borçlu itiraz ederse alacaklı ifa edilmemenin ağırlığını ispatlamak zorundadır (madde 1226). Ağır bir ifa edilmeme olmaksızın sözleşmeyi sona erdiren müşteri tazminat ödeme riskiyle karşı karşıyadır; Yargıtay böyle bir feshi “yalnızca ani değil, haksız” bulmuştur (Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-17.795) (çevirimiz).
Sözleşme feshedilirse iadeler gelir: edimler yalnızca tam ifa hâlinde yarar sağlıyorsa her taraf aldığının tamamını iade eder; edimler ifa edildikçe yarar sağlamışsa, yinelenen bir hizmette olduğu gibi, karşılıksız kalan son edimden önceki dönem için hiçbir şey iade edilmez ve fesih, ileriye etkili sona erdirme (résiliation) olarak nitelendirilir (madde 1229); kusurların paylaşılması buna engel değildir (Cass. com., 15 mai 2024, n° 23-13.990). Hukuk bürosu önce ihlallerin ispatını oluşturur: şartname, tutanaklar, yazışmalar, tespitler.
Hizmet sağlayıcının sorumluluğunu sınırlayan bir hüküm geçerli midir?
İlke olarak evet; üç sınırla. Önce, “Borçlunun asli borcunu içeriğinden yoksun bırakan her hüküm yazılmamış sayılır” (çevirimiz) (Fransız Medeni Kanunu madde 1170). Sonra, borçlu ağır kusur veya kasıt bulunmadığı sürece yalnızca sözleşmenin kurulduğu sırada öngörülebilir zararlardan sorumludur (madde 1231-3); Yargıtay, eski madde 1150’ye dayanarak, kasta eşdeğer ağır kusurun borçlunun tazminatı öngörülebilir zararlarla sınırlamasını ve bir başvurmama hükmüyle bundan kurtulmasını engellediğine hükmeder. Son olarak hüküm, önemli dengesizlik nedeniyle tartışılabilir.
Hâkimler makul üst sınırları uygular. Versailles istinaf mahkemesi, hüküm asli borcun ifasını sorgulatmadığı ve içeriğinden yoksun bırakmadığı için bir gümrük temsilcisinin 5 000 avroluk üst sınırını korumuş ve ayrıca itibar zararının tazminini reddetmiştir (CA Versailles, ch. com. 3-1, 3 juin 2026, n° 24/00237). Ağır kusur ise dar yorumlanır: “sözleşmeden doğan bir borca, asli olsa bile, aykırılıktan tek başına çıkarılamaz” (çevirimiz) ve borçlunun davranışının ağırlığından çıkarılmalıdır (ticari kira konusunda verilmiş karar: Cass. 3e civ., 10 avril 2025, n° 23-14.099).
Önemli dengesizlik bakımından uygulanacak zemin taraflara bağlıdır. Fransız Medeni Kanunu madde 1171 katılma sözleşmelerini ilgilendirir; ancak Yargıtay’a göre bu madde, Ticaret Kanunu madde L. 442-1, I, 2° kapsamına giren, üretim, dağıtım veya hizmet faaliyeti yürüten bir kişinin yaptığı sözleşmelere, başka bir hükümle dışlanmadığı sürece uygulanmaz (Cass. com., 23 septembre 2026, n° 24-20.775). Tüketici karşısında ise haksız şartlara ilişkin Fransız Tüketici Kanunu madde L. 212-1 geçerlidir (madde L. 212-1). sorumluluğu sınırlama hükmü yazımıza bakabilirsiniz.
Bir hizmet sözleşmesi süresi dolmadan feshedilebilir mi?
Her şey süresine bağlıdır. Belirsiz süreli sözleşme, sözleşmesel ihbar süresi veya yoksa makul bir süre saklı kalmak üzere, her taraf tarafından her zaman feshedilebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1211). Belirli süreli sözleşme ise aksine süresinin sonuna kadar ifa edilmelidir (madde 1212); süre sonundan sonra da ifa edilmeye devam ederse örtülü uzatma söz konusudur (madde 1215). Götürü bedelli sözleşmede iş sahibi, işler başlamış olsa bile, yalnızca kendi iradesiyle sözleşmeyi feshedebilir; bunun için yükleniciyi giderleri, çalışmaları ve elde edebileceği kazanç bakımından tazmin eder (madde 1794).
Fesih hükmü veya diğer tarafın ağır ifa edilmemesi bulunmuyorsa, belirli süreli bir sözleşmenin erken sona erdirilmesi, bunu yapanın sorumluluğunu doğurur (madde 1231-1). Sona erdirmede kusurlu olan taraf kim olursa olsun, hizmet sağlayıcı bedelin kalanını elde edemez: Yargıtay, “belirli süreli bir sözleşmenin erken feshi hâlinde bedelin yalnızca kararlaştırılan hizmetin ifa edilmesi durumunda borçlanıldığına” hükmeder (çevirimiz). Somut olayda feshi müşterinin ağır ihlali nedeniyle yapan hizmet sağlayıcıydı; Yargıtay, ona işin bakiyesinin %90’ını, katlanmak zorunda kalmadığı giderleri hesaba katmadan veren kararı bozmuştur (Cass. com., 3 décembre 2025, n° 24-17.537). Önceden kararlaştırılan bir fesih tazminatı ise, açıkça aşırı bir cezai şart niteliğindeyse hâkim tarafından indirilebilir (madde 1231-5).
Tüketici ile ilişkide hizmet sağlayıcı, örtülü olarak yenilenebilen bir sözleşmeyi yenilememe imkânı konusunda tüketiciyi bilgilendirmelidir (Fransız Tüketici Kanunu madde L. 215-1). Hukuk bürosu, herhangi bir bildirimden önce süre ve çıkış hükümlerini inceler. cezai şartın yargısal indirimi yazımıza bakabilirsiniz.
Uzun süreli bir hizmet ilişkisini sona erdirmek için hangi ihbar süresi gerekir?
Sözleşmesel ihbar süresinin ötesinde, Fransız Ticaret Kanunu kıdemle orantılı bir ihbar süresi öngörür. Yerleşik bir ticari ilişkiyi kısmen de olsa ani biçimde sona erdiren kişi, ticari örflere veya meslekler arası anlaşmalara atıfla, “özellikle ticari ilişkinin süresini dikkate alan yazılı bir ihbar bulunmaksızın” sorumlu olur (çevirimiz) (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, II). On sekiz aylık ihbar süresine uyulmuşsa yetersiz süre nedeniyle sorumluluk doğmaz; diğer tarafın ifa etmemesi veya mücbir sebep hâlinde ihbarsız fesih mümkün kalır.
İhbar süresi somut olarak değerlendirilir. Yaklaşık otuz yıl sonra yirmi gün ihbarla ilişkisi sona erdirilen bir temizlik hizmeti sağlayıcısı bakımından Paris istinaf mahkemesi, kıdemi, faaliyet alanını, müşterinin cirodaki küçük payını ve yeni bir iş verici bulmak için gereken süreyi dikkate alarak gereken ihbar süresini dört ay olarak belirlemiştir; zarar “beklenen brüt marja göre değerlendirilir” (çevirimiz) ve manevi zarar reddedilmiştir (CA Paris, pôle 5, ch. 4, 20 novembre 2024, n° 23/04523).
Bu uyuşmazlıklar kararnameyle belirlenen mahkemelerin yetkisindedir (madde L. 442-4); istinaf ise Paris istinaf mahkemesine aittir (madde D. 442-2). Hukuk bürosu müşteri için bildirimden önce tanınacak ihbar süresini, hizmet sağlayıcı için talep edilecek kayıp marjı hesaplar. yeterli ihbar süresi yazımıza bakabilirsiniz.
Serbest çalışan, müşterisinin işçisi olarak yeniden nitelendirilebilir mi?
Evet; fiilî ifa koşulları onu müşterinin yetkisi altına yerleştiriyorsa. Sicile kayıtlı gerçek kişilerin, işi verenle bir iş sözleşmesiyle bağlı olmadığı varsayılır; ancak hizmetleri, onları sürekli bir hukuki bağımlılık ilişkisine sokan koşullarda sunuyorlarsa böyle bir sözleşmenin varlığı ortaya konulabilir (Fransız İş Kanunu madde L. 8221-6). Çalışma koşulları yalnızca kendisi tarafından veya işi verenle yaptığı sözleşmeyle tanımlanan kişi de bağımsız sayılır (madde L. 8221-6-1).
Ölçüt süreklidir: “Bağımlılık ilişkisi, emir ve talimat verme, bunların yerine getirilişini denetleme ve astının aykırılıklarını yaptırıma bağlama yetkisine sahip bir işverenin yetkisi altında iş görülmesiyle belirginleşir.” (çevirimiz) Yargıtay, kendi müşteri çevresinin bulunmadığını, kendisine banka kartı verildiğini, sabit saat ücretini, feshi yaptırımı olan zorunlu kıyafeti ve reddedilemeyen siparişleri ileri süren bir kuryenin talebini, faaliyetinin fiilî koşullarını incelemeden reddeden kararı bozmuştur (Cass. soc., 27 septembre 2023, n° 20-22.465).
Yeniden nitelendirme, ilişkiyi müşteri bakımından yükümlülükleri olan iş sözleşmesinin kapsamına sokar; işi veren işveren yükümlülüklerinden kasten kaçınmışsa işçi çalıştırmanın gizlenmesi de gerçekleşir (aynı madde L. 8221-6, II). Hukuk bürosu imzadan önce ifa koşullarını denetler ve konu gündeme geldiğinde müşteriyi veya hizmet sağlayıcıyı savunur. serbest çalışan sözleşmesinin yeniden nitelendirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Bir hizmet sağlayıcıya görev vermeden önce hangi doğrulamalar yapılmalıdır?
Kanun bir gözetim yükümlülüğü getirir. Herkes, asgari tutardaki bir hizmet sözleşmesi yapılırken, ardından ifanın sonuna kadar düzenli aralıklarla, sözleşme ortağının sicil ve bildirim formalitelerini yerine getirdiğini doğrular (Fransız İş Kanunu madde L. 8222-1). İş veren müşteri, sözleşme yapılırken ve altı ayda bir, altı aydan eski olmayan, sosyal bildirimlerin verildiğine ve primlerin ödendiğine dair bir belge (aslına uygunluğunu doğrular) ve duruma göre bir K veya K bis özeti ya da eşdeğer bir belge alırsa bu doğrulamaları yapmış sayılır (madde D. 8222-5).
Yaptırım ağırdır: bunu yapmayan müşteri, kayıt dışı çalıştırmadan tutanak düzenlenen hizmet sağlayıcıyla birlikte vergilerden, primlerden, cezalardan ve zamlardan ve borçlanılan ücretlerden müteselsilen sorumludur (madde L. 8222-2). Yine de itiraz edebilir: Yargıtay, “işi verenin, mali müteselsil sorumluluğa itirazını desteklemek üzere, sözleşme ortağı aleyhine yapılan tarhiyattaki usulsüzlükleri ileri sürebileceğine” hükmeder (çevirimiz) ve o tarihte uygulanan Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu (Code de la sécurité sociale) madde R. 133-8 uyarınca, kurum müdürünün imzalamadığı bir belgeyle bildirilen tarhiyatı usulsüz bulan istinaf mahkemesini onaylamıştır (Cass. 2e civ., 24 septembre 2026, n° 24-13.124).
Hizmet sağlayıcı alt yükleniciye başvuruyorsa, her alt yüklenicinin ve ödeme koşullarının iş sahibince kabul edilmesini ve onaylanmasını sağlamalıdır (31 Aralık 1975 tarihli Kanun madde 3). Hukuk bürosu bu doğrulamaları sözleşmede düzenler. URSSAF mali müteselsil sorumluluğu sayfamıza bakın.
Hizmet sağlayıcının ürettiği edimlerin sahibi kimdir?
Logo, metin, grafik kimlik veya kod gibi telif hakkıyla korunan edimlerde, eser sahibi olan hizmet sağlayıcı, haklar devredilmedikçe bunların sahibi olmaya devam eder. Eser sahibi, eserin yaratılması olgusuyla eser üzerinde maddi olmayan bir mülkiyet hakkına sahip olur ve bir iş görme veya hizmet sözleşmesinin yapılması buna aykırı değildir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu madde L. 111-1). Faturanın ödenmesi bu nedenle devir anlamına gelmez.
Devir sıkı bir şekil şartına tabidir. Telif haklarının devredildiği sözleşmeler yazılı olarak belgelenmelidir (madde L. 131-2); devredilen her hak ayrı ayrı belirtilmeli, kullanım alanı kapsamı ve amacı, yeri ve süresi bakımından sınırlandırılmalıdır (madde L. 131-3). Nanterre adli yargı ilk derece mahkemesi, ilk derecede, bir grafik tasarımcının yalnızca faturalarından zımni bir devir çıkarmayı reddetmiştir: devir “yalnızca açık” olabilir (çevirimiz). Ancak tasarımcının davası, logolarının özgünlüğünü ortaya koyamadığı için reddedilmiştir (TJ Nanterre, 1re ch., 26 novembre 2025, n° 23/00001).
Sözleşme bu nedenle edimlerin mülkiyetini, hizmet sağlayıcının bir müşteriden diğerine yeniden kullandığı araçlar üzerindeki lisansı, dosyaların ve kaynak kodların teslimini düzenler. telif hakkı devir sözleşmesi ve kaynak kodu elinde tutan hizmet sağlayıcı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Paris'te hizmet sözleşmesi avukatının ücretleri nelerdir?
Avukatlık ücreti, 31 Aralık 1971 tarihli Kanun'un 10. maddesine uygun olarak yazılı bir sözleşmeye bağlanır: bağlanmadan önce görevin neleri kapsadığını ve maliyetini bilirsiniz. Sözleşme özellikle öngörülebilir işlemleri karşılayan ücretin tutarını veya belirlenme yöntemini ve öngörülen masraf ve giderleri belirtir. Aynı metin yalnızca davanın sonucuna göre belirlenen ücreti yasaklar: “Yalnızca yargısal sonuca göre yapılacak her türlü ücret belirlemesi yasaktır” (çevirimiz).
Hukuk bürosu aşama başına götürü ücreti tercih eder: hizmet sözleşmesinin veya genel şartların hazırlanması, karşı tarafın önerdiği sözleşmenin incelenmesi ve müzakeresi, ihtarname veya cevap, ödeme emri, ödenmeme, ifa edilmeme veya sona erdirme nedeniyle esasa ilişkin dava, istinaf. Yargılama giderleri ve icra görevlisi (commissaire de justice) ücretleri avukatlık ücretine eklenir. Her yeni görev için bir ek protokol yapılır; öngörülmemiş bir faturalandırma yapılmaz.
Belgeler üzerinden ilk görüş için, bu sayfadaki form aracılığıyla KDV dahil 80 € karşılığında yapılan dosyanın ön incelemesi, 24 iş saati içinde ilk yazılı analizle sonuçlanır. İlk görüşme için: +33 6 89 11 34 45.
Kaynaklar
Resmî metinler ve ilgili sayfalar
Bu sayfanın 1 Kasım 2026'da doğrulanan kaynakları ve hukuk bürosunun komşu uzmanlık alanları.
Resmî metinler
- Fransız Medeni Kanunu madde 1101, 1103, 1104, 1112-1 ve 1172: sözleşme, bağlayıcılık, iyi niyet, bilgilendirme yükümlülüğü, rızailik
- Fransız Medeni Kanunu madde 1710, 1779, 1787 ve 1794: iş görme sözleşmesi, eser sözleşmesi, götürü bedelli sözleşme
- Fransız Medeni Kanunu madde 1164 ve 1165: çerçeve sözleşmede ve hizmet sözleşmesinde bedelin belirlenmesi
- Fransız Medeni Kanunu madde 1170, 1171, 1231-3 ve 1231-5: asli borç, önemli dengesizlik, öngörülebilir zarar, cezai şart
- Fransız Medeni Kanunu madde 1195, 1210, 1211, 1212 ve 1215: öngörülemezlik, süre, fesih, örtülü uzatma
- Fransız Medeni Kanunu madde 1217, 1219, 1220, 1222 ve 1223: ifa edilmemenin yaptırımları, ifa etmeme defi, bedel indirimi
- Fransız Medeni Kanunu madde 1224, 1225, 1226, 1227 ve 1229: fesih ve iadeler
- Fransız Medeni Kanunu madde 1231, 1231-1, 1231-2, 1344, 1359 ve 2224: ihtarname, tazminat, ispat, zamanaşımı
- Fransız Ticaret Kanunu madde L. 110-3, L. 110-4, L. 441-9, L. 441-10 ve D. 441-5: ispat, zamanaşımı, fatura, ödeme süreleri, cezalar
- Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, L. 442-4 ve D. 442-2: önemli dengesizlik, ani sona erdirme, uzman mahkemeler
- Fransız İş Kanunu madde L. 8221-6, L. 8221-6-1, L. 8222-1, L. 8222-2 ve D. 8222-5: işçi olmama karinesi, gözetim yükümlülüğü, mali müteselsil sorumluluk
- Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu madde L. 111-1, L. 131-2 ve L. 131-3: telif hakkı ve edimler üzerindeki hakların devri
- Fransız Tüketici Kanunu madde L. 212-1 ve L. 215-1: haksız şartlar, örtülü uzatma hakkında bilgilendirme
- Fransız Medeni Usul Kanunu madde 48 ve 1405: yetki hükmü, ödeme emri
- Madde 1 ve madde 3, 31 Aralık 1975 tarihli 75-1334 sayılı Kanun: alt yüklenicilik, alt yüklenicinin kabulü
- 31 Aralık 1971 tarihli ve 71-1130 sayılı Kanun madde 10: avukatlık ücret sözleşmesi
Anılan kararlar
- Cass. 3e civ., 12 octobre 2022, n° 20-17.335: satış değil, eser sözleşmesi
- Cass. com., 14 octobre 2026, n° 25-12.862: özen borcu ve sorumsuzluk kayıtları
- Cass. com., 20 septembre 2023, n° 21-25.386: bedel kararlaştırılmamış, hâkim alacağın miktarını belirlemelidir
- Cass. com., 23 septembre 2026, n° 24-20.775: madde 1171 ve hizmet sağlayıcılar
- Cass. 3e civ., 10 avril 2025, n° 23-14.099: ağır kusurun tanımı
- Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-17.795: haksız tek taraflı fesih
- Cass. com., 3 décembre 2025, n° 24-17.537: belirli süreli sözleşmenin erken feshi
- Cass. com., 15 mai 2024, n° 23-13.990: kusurların paylaşılması, iadeler, danışmanlık yükümlülüğü
- Cass. soc., 27 septembre 2023, n° 20-22.465: yeniden nitelendirme, bağımlılık ilişkisi
- Cass. 2e civ., 24 septembre 2026, n° 24-13.124: işi verenin mali müteselsil sorumluluğu
- CA Versailles, ch. com. 3-1, 3 juin 2026, n° 24/00237: sorumluluğu sınırlama hükmünün uygulanması
- CA Paris, pôle 5, ch. 4, 20 novembre 2024, n° 23/04523: bir temizlik hizmeti sağlayıcısının ani sona erdirilmesi
- TJ Nanterre, 1re ch., 26 novembre 2025, n° 23/00001: logolar üzerindeki hakların devri
İlgili konular
İmzalanacak bir sözleşme, ödenmeyen bir fatura, ihbarsız sona erdirilen bir görev mi var?
Hukuk bürosuna 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Sözleşmeyi veya teklifi, genel şartları, faturaları, yazışmaları ve elinizdeki belgeleri iletin: Av. Hassan Kohen nitelendirmeyi, hükümleri ve süreleri inceler, ardından size uygun yolu bildirir: hazırlama veya müzakere, ihtarname, ödeme emri, mahkeme önünde dava veya savunma.