Kohen Avocats hukuk bürosu, Paris’te ticari ortaklık sözleşmesi
Paris’te ortaklık sözleşmesi avukatı: müzakere, kaleme alma ve sözleşmeden çıkış
İki şirket arasındaki iş birliği anlaşması, sözleşmeye dayalı ortak girişim (joint-venture), iş getirme, dağıtım veya ortak markalama: hukuk bürosu ortaklığı nitelendirir; münhasırlık, gizlilik, sonuçların mülkiyeti, süre ve çıkış hükümlerini kaleme alır ve müzakere eder; ardından sözleşmeyi sona erdiren şirketi de, feshe maruz kalan şirketi de savunur. Her şey, tarafların neyi getirdiğini, neyi aldığını ve sonunda neler yapabileceğini açıkça yazan bir sözleşmeyle başlar.
Büro 7/24 kesintisiz ulaşılabilir. Ticari temsilci olarak yeniden nitelendirilen ortak, sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde haklarını ileri sürmek istediğini bildirmemişse tazminat hakkını kaybeder (Fransız Ticaret Kanunu (Code de commerce) madde L. 134-12); ani fesih (rupture brutale) yalnızca kararnameyle belirlenen mahkemeler önünde görülebilir (madde L. 442-4 ve D. 442-2).
4,9/5
Google yorumlarının ortalama puanı270 yorum
Ceza hukuku alanındaki bu avukattan çok yüksek kalitede destek aldım. Profesyonelliği, dosyaya tam hâkimiyeti ve yargılamanın her aşamasındaki sürekli ilgisi özellikle vurgulanmayı hak ediyor. İletişim açık, düzenli ve hızlıydı; durumuma uygun, net tavsiyeler aldım. Ceza hukukunda titiz ve etkili bir savunma arayan herkese bu avukatı tavsiye ederim.
Av. Kohen ceza davamı takip etti. Yaptığı işten çok memnunum ve kendisini hiç tereddüt etmeden size tavsiye ederim.
Mükemmel bir ceza avukatı; eski partnerimin kötüye kullanarak talep ettiği bir koruma kararı sürecinde beni bu durumdan kurtardı
Mahkeme önündeki savunmam için bulunan çözümden çok memnunum. Başarılar dilerim
Av. Hassan Kohen genç, deneyimli ve son derece yetkin bir avukat. Çok iyi bir dinleyici; büyük bir empati ve güçlü bir insani duyarlılığa sahip. Ulaşılabilir ve hızlı; mesleğine tamamen hâkim.
Av. Hassan Kohen ile çok iyi bir deneyim yaşadım. Beni dikkatle dinlemek ve durumumu iyice anlamak için zaman ayırdı. İyi tavsiyeler veren, özenli ve ulaşılabilir bir avukat; müvekkillerini doğru yöne yönlendirmeyi biliyor. Dinlemeyi bilen ve yetkin bir profesyonel arayanlara kendisini tereddüt etmeden tavsiye ederim.
Av. Kohen bize iyi tavsiyelerde bulundu ve süreç boyunca yanımızda oldu. Yaptığı her şey için kendisine teşekkür ederim.
Paris Barosu
Acil durumlar 7/24
Dosyanın ön incelemesi
Belgelerinizi gönderin. Analizinizi alın.
Av. Hassan Kohen
Paris Barosu (Barreau de Paris) avukatı: ticari sözleşmeler, şirketler arası ortaklıklar, ticari ilişkilerin sona ermesi.
Fransa avukatlar rehberindeki resmî profil (CNB) · Google'da 4,9/5 (270 yorum)
Sayfa 1 Kasım 2026 tarihinde güncellendi.
Kısa yanıt
Ticari ortaklık sözleşmesinin kendine özgü bir rejimi yoktur: bu sözleşme, yükümlülük doğurmaya yönelik bir irade uyuşmasıdır; tarafların içeriğini ve şeklini kanunun çizdiği sınırlar içinde serbestçe belirlediği bir anlaşmadır (Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 1101 ve 1102). Hâkim, seçilen ada bakmaksızın sözleşmeye doğru hukuki niteliğini verir (Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu (Code de procédure civile) madde 12): bir ortak ticari temsilci, fiilen kurulmuş bir şirketin ortağı veya zorunlu sözleşme öncesi bilgilendirmeden yararlanan taraf olarak ortaya çıkabilir. Müzakereler serbesttir, ancak iyi niyet kurallarına tabidir (madde 1112). Çıkış, sürenin türüne bağlıdır: belirsiz süreli sözleşmede sözleşmedeki veya makul bir ihbar süresi, belirli süreli sözleşmede ise vadesine kadar ifa geçerlidir (madde 1211 ve 1212). Yerleşmiş bir ticari ilişki söz konusuysa, yeterli yazılı ihbar süresi tanımadan, kısmen de olsa ani biçimde sona erdirmek, bunu yapanın sorumluluğunu doğurur (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, II). Paris 16. bölgedeki Kohen Avocats hukuk bürosu, tarafların her biri adına görev yapar. İletişim: +33 6 89 11 34 45.
İmzalanacak bir ortaklık, gözden geçirilecek bir madde, alınmış bir fesih bildirimi mi var?
Durumunuzu anlamak
Ticari ortaklık sözleşmesi, açıklamalı
Hukuka uygun kurulmuş sözleşmeler, kuranlar bakımından kanun hükmündedir (Fransız Medeni Kanunu madde 1103). Bir ortaklığın neleri kapsadığı, müzakere edilecek hükümler, her tarafın konumu, sözleşmenin sona ermesi ve dengesiz bir ortaklığı düzeltmeye imkân veren kurallar.
Nitelendirme
Serbestçe seçilen ad, sözleşmenin düzenlediği içeriğin belirlediği rejim
Hukuk bürosu, kaleme almadan önce belgenin başlığı ne olursa olsun hangi kuralın uygulanacağını kontrol eder.
Sözleşme serbestisine dayanan isimsiz sözleşme (contrat innommé): herkes muhatabını seçmekte, sözleşmenin içeriğini ve şeklini kanunun çizdiği sınırlar içinde, kamu düzenini ilgilendiren kurallardan sapmadan belirlemekte serbesttir (Fransız Medeni Kanunu madde 1102). Sözleşmeler iyi niyetle müzakere edilmeli, kurulmalı ve ifa edilmelidir; bu hüküm kamu düzenine ilişkindir (madde 1104).
Diğer tarafın adına ve hesabına müzakere eden aracı: bir işletme adına ve hesabına, sürekli olarak sözleşmeleri müzakere etmekle ve gerektiğinde akdetmekle görevli bağımsız vekil, ticari temsilcidir (agent commercial) (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 134-1); sözleşmenin sonunda tazminat hakkı da vardır (madde L. 134-12).
Birleştirilen sermaye katkıları, paylaşılan kâr ve zararlar: bu bir şirkettir (société) (Fransız Medeni Kanunu madde 1832). Ortaklar şirketi tescil ettirmemeyi kararlaştırabilir; buna adi ortaklık (société en participation) denir, tüzel kişiliği yoktur ve her türlü delille ispat edilebilir (madde 1871); kuralları fiilen kurulmuş şirketlere de uygulanır (sociétés créées de fait) (madde 1873).
Ticaret unvanı, marka veya işletme adının, diğer taraftan münhasırlık veya yarı münhasırlık taahhüdü istenerek kullanıma sunulması: ortak yarar için akdedilen bir sözleşmede, sözleşme öncesi bilgilendirme belgesi ile sözleşme taslağı, imzadan veya önceden istenen bir bedelin ödenmesinden en az yirmi gün önce verilmelidir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 330-3).
Başlık koruma sağlamaz. Hâkim, “uyuşmazlık konusu olay ve işlemlere, tarafların önerdiği ada bakmaksızın kesin hukuki niteliklerini vermek veya yeniden vermek” zorundadır (çevirimiz) (Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 12). Yargıtay (Cour de cassation) bu doğrultuda, başkası adına sürekli olarak müzakere etmekle görevli vekilin, “bu ürün veya hizmetlerin fiyatlarını değiştirme yetkisi olmasa da” ticari temsilci olduğuna hükmetmiştir (çevirimiz) (Cass. com., 2 décembre 2020, n° 18-20.231). Paris istinaf mahkemesi (cour d’appel de Paris), bu ilkeyi Partenaire Call başlıklı bir sözleşmeye uygulayarak, teklifleri, sabit fiyatları ve siparişlerin operatör tarafından onaylanmasını dayatan hükümlerin “satış için bu tanıtımla görevli vekilin bağımsızlığına hiçbir şekilde aykırı olmadığına” karar vermiş (çevirimiz) ve 1 565 858 euro telafi edici tazminata hükmetmiştir (CA Paris, pôle 5, ch. 11, 3 juillet 2026, n° 23/02450).
Buna karşılık, çok entegre bir ortaklık şirketler hukukuna kayabilir. Orléans istinaf mahkemesi (cour d’appel d’Orléans), fiilen kurulmuş şirketin “sermaye katkılarının varlığını, ortak bir projenin gerçekleştirilmesinde eşitlik temelinde iş birliği yapma niyetini ve bundan doğabilecek kâr veya tasarruflara ve olası zararlara katılma niyetini gerektirdiğini” hatırlatır (çevirimiz); koruyucu ekipmanı birlikte finanse eden, satın alan ve yeniden satan iki şirket arasında bunu kabul etmiş ve şirketin feshine hükmetmiştir (CA Orléans, ch. com., 12 mars 2026, n° 24/00507). Son olarak iş getirme (apport d’affaires) de yerleşmiş bir ticari ilişki doğurabilir: Yargıtay, bir bankayla iş getiren bir komisyoncu arasında, elde edilen cironun istikrarı ve sürekliliği dikkate alınarak, istinaf mahkemesinin böyle bir ilişkiyi kabul edebileceğine hükmetmiştir (Cass. com., 14 mai 2025, n° 24-10.835).
Ortak markalama bir lisansa dayanır: bir markaya bağlı haklar, korunan toprakların ve ürün veya hizmetlerin tamamı veya bir kısmı için, münhasır ya da münhasır olmayan lisans konusu yapılabilir; hak sahibi bu hakları lisans sınırlarını aşan lisans alana karşı ileri sürebilir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu (Code de la propriété intellectuelle) madde L. 714-1). Markaların korunması ve işletilmesi sayfamıza, franchise sayfamıza ve iş getiren kişinin komisyonu hakkındaki makalemize bakın.
Kaleme alma
Ortaklığın değerini belirleyen hükümler
Müzakereden çıkışa kadar, hâkime hiçbir şey bırakmamak için sözleşmenin öngörmesi gerekenler.
Müzakere: başlatılması, yürütülmesi ve kesilmesi serbesttir, ancak iyi niyet gereklerine uygun olmalıdır; işlenen kusur, akdedilmeyen sözleşmeden beklenen menfaatlerin kaybının, ne de bunları elde etme şansının kaybının tazminini gerektirmez (Fransız Medeni Kanunu madde 1112).
Bilgilendirme: diğer tarafın rızası bakımından belirleyici bir bilgiyi bilen taraf, diğerinin bu bilgiden meşru olarak haberdar olmadığı veya muhatabına güvendiği hâllerde onu bilgilendirmek zorundadır; bu yükümlülük edimin değerinin tahminini kapsamaz ve ne sınırlandırılabilir ne de ortadan kaldırılabilir (madde 1112-1).
Gizlilik: müzakereler sırasında elde edilen gizli bir bilgiyi izinsiz kullanan veya açıklayan kişi sorumlu olur (madde 1112-2); ifa sırasında, genel olarak bilinmeyen veya kolayca erişilemeyen, gizli olması nedeniyle ticari değeri bulunan ve makul koruma tedbirlerine tabi tutulan bilgi, ticari sır (secret des affaires) niteliğindedir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 151-1).
Konu ve katkılar: her tarafın edimi mümkün olmalı ve belirli ya da belirlenebilir olmalıdır; yani yeni bir anlaşmaya gerek kalmadan sözleşmeden, teamüllerden veya önceki ilişkilerden çıkarılabilmelidir (Fransız Medeni Kanunu madde 1163). Görevler, teslim edilecek işler, araçlar, bölge, müşteri çevresi ve takvim açıkça yazılmalıdır.
Sonuçlar: eser içeriyorlarsa, devredilen her hak ayrı ayrı belirtilmeli ve kullanım alanı kapsamı, amacı, yeri ve süresi bakımından sınırlandırılmalıdır (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu madde L. 131-3). Sözleşme kimin neye sahip olduğunu ve sona erdikten sonra her tarafın neyi kullanabileceğini belirtir.
Kararlaştırılan yaptırımlar: cezai şart, ifa edilmemesi hâlinde ödenecek tutarı belirler; ancak hâkim, bu tutar açıkça aşırı veya komik ölçüde düşükse indirebilir ya da artırabilir (madde 1231-5); yetki şartı ise yalnızca tacirler arasında ve çok belirgin biçimde belirtilmişse geçerlidir (Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 48).
Süre, sonuçları bilinerek seçilmelidir. “Süresiz taahhütler yasaktır” (çevirimiz) ve her taraf, belirsiz süreli sözleşmede olduğu gibi bunlara son verebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1210). Belirli süreli sözleşme vadesine kadar ifa edilir ve “Hiç kimse sözleşmenin yenilenmesini talep edemez” (çevirimiz) (madde 1212); sözleşme yenilenirse veya tarafların ifaya devam etmesi nedeniyle zımnen uzatılırsa, içeriği aynı ancak belirsiz süreli yeni bir sözleşme doğar (madde 1214 ve 1215). İyi kaleme alınmış bir erken çıkış hükmü bağlayıcıdır: Toulouse istinaf mahkemesi (cour d’appel de Toulouse), üç yıllık bir ortaklık sözleşmesinin “sözleşmenin erken sona ermesi hâlini açık biçimde öngördüğüne” (çevirimiz) hükmetmiş; bu hâlde ihbar süresi tanınmaksızın ancak tazminat karşılığında çıkılabileceğini kabul etmiş ve terk edilen ortağa ek bir tutar vermeyi reddetmiştir (CA Toulouse, 2e ch., 28 janvier 2025, n° 22/04256); bu uyuşmazlık yalnızca sözleşmeye ilişkindi: yerleşmiş bir ticari ilişki varsa, ihbar süresi ayrıca Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, II hükmüne de uygun olmalıdır.
Müzakerelerin kesilmesi, somut koşullara göre değerlendirilir. Versailles istinaf mahkemesi (cour d’appel de Versailles), yalnızca müzakereyi kesmenin “sorumluluk doğurmadığını, sözleşme dışı sorumluluk kapsamında yalnızca müzakereler sırasında işlenen kusurun yaptırıma bağlandığını” hatırlatır (çevirimiz); muhataplarını “iyi niyetin sınırlarını aşan bir süre boyunca” belirsizlikte bırakan bir şirketin kusurunu kabul etmiş (çevirimiz), ancak tazminatı belgelenen masraf tutarı olan 3 587,95 euroya indirmiştir (CA Versailles, ch. civ. 1-3, 3 octobre 2024, n° 22/04815).
Mücbir sebep hükmü kanunun yerini tutmaz: ticari ilişki yerleşmişse, Yargıtay, mücbir sebebi sözleşmeyle tanımlayan bir hükmün varlığının “hâkimi, mücbir sebebin yasal koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğini denetlemekten kurtarmadığına” hükmeder (çevirimiz) (Cass. com., 24 juin 2026, n° 24-21.626); yani Fransız Medeni Kanunu madde 1218’deki koşulların. İmzadan önce okuma yöntemi için iki şirket arasındaki ortaklığın hükümlerinin kontrolü hakkındaki makalemize ve ticari münhasırlık hükmü hakkındaki makalemize bakın.
İki taraf
Ortaklığa siz son veriyorsunuz ya da fesih size yöneltiliyor
Aynı metinler, bulunduğunuz konuma göre farklı okunur.
Ortaklığa siz son veriyorsunuz
- İlişkinin gerçek süresini, devralınan selefin dönemi dâhil, ve ortağın bağımlılığını ölçün.
- Orantılı bir ihbar süresini yazılı olarak bildirin ya da derhâl feshi kanıtlanmış bir ifa eksikliğine dayandırın.
- Çıkışı düzenleyin: devam eden siparişler, stoklar, ayırt edici işaretler, veriler, gizli bilgiler.
Fesih size yöneltiliyor
- İlişkiyi ortaya koyun: süre, ciro, münhasırlık, yatırımlar, faaliyetinizdeki payı.
- Tanınmayan ihbar süresi boyunca kaybedilen brüt marjı, hesaplarla destekleyerek rakama dökün.
- Ticari temsilci olarak yeniden nitelendirme olasılığını inceleyin ve haklarınızı bir yıl içinde bildirin.
Yerleşmiş ilişki yazılı bir sözleşmeye bağlı değildir. Paris istinaf mahkemesi (cour d’appel de Paris), “Yazılı sözleşmenin bulunmaması, yerleşmiş bir ilişkinin varlığıyla bağdaşmaz değildir” diye hükmeder (çevirimiz); ancak üç aydan kısa bir süre sonra sona eren bir ortaklığa bu niteliği vermeyi reddetmiştir: “ne münhasırlık hükmü ne de iş hacmi öngören bir ortaklık sözleşmesiyle çerçevelenen, üç aydan kısa süren ticari ilişkilerin, olağan ve yerleşmiş nitelikte olduğunu kabul etmeye imkân vermediği” (çevirimiz) (CA Paris, pôle 5, ch. 4, 3 décembre 2025, n° 23/14728). Ortağın talebi reddedilmiş ve yargılama giderleri olarak 10 000 euro ödemeye mahkûm edilmiştir.
Buna karşılık eski bir ilişki, kısa bir hükme direnir. Bir aylık ihbar süreli ve 2015’te imzalanan bir ortaklık sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkta, aynı mahkeme 1992’de başlayan ve eski ortağın ticari işletmesinin (fonds de commerce) devrinden sonra da sürdürülen bir ilişkiyi kabul etmiştir; bu sürekliliğin ispatı “tarafların ortak iradesine göre kurulabilir” (çevirimiz). Mahkeme “bu ortaklığın süresine ilişkin koşulların, Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1 II ile getirilen ihbar süresinden yararlanmayı dışlamadığına” hükmetmiş (çevirimiz), bu süreyi on dört ay olarak belirlemiş ve 5 896,39 euro yerine 82 575 euro takdir etmiştir (CA Paris, pôle 5, ch. 11, 20 février 2026, n° 22/01349).
Hukuk bürosunun her dosyada incelediği noktalar:
Sözleşmenin sona ermesi
Fesih, sözleşmenin sona erdirilmesi, yenilememe: kurallar ve ihbar süresi
Her çıkış yolunun kendi koşulu vardır; ilişki yerleşmiş olur olmaz buna ani fesih kuralları da eklenir.
Belirsiz süre
Her taraf, sözleşmede öngörülen ihbar süresine ya da bu yoksa makul bir süreye uymak kaydıyla, her an sözleşmeye son verebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1211).
Belirli süre
Sözleşme vadesine kadar ifa edilir ve hiç kimse yenilenmesini talep edemez (madde 1212). Erken çıkış yalnızca sözleşmenin veya kanunun öngördüğü hâllerde mümkündür.
İfa etmeme
Mağdur taraf kendi edimini askıya alabilir, cebri icra isteyebilir, bedelde indirim elde edebilir, sözleşmenin feshini (résolution) sağlayabilir veya tazminat talep edebilir (madde 1217). Fesih; bir fesih şartından, yeterince ağır bir ifa eksikliği hâlinde yapılan bildirimden veya bir mahkeme kararından doğar (madde 1224).
Tebliğ
Acil durum dışında alacaklı, önce borçluyu makul bir süre içinde temerrüde düşürerek feshi bildirir, ardından feshi ve gerekçelerini tebliğ eder; fesih ihtilaf konusu olursa, ifa eksikliğinin ağırlığını ispatlamak zorundadır (madde 1226).
Ani fesih
Yerleşmiş bir ticari ilişkiyi, özellikle süresini dikkate alan yazılı bir ihbar süresi tanımadan, kısmen de olsa ani biçimde sona erdirmek, bunu yapanın sorumluluğunu doğurur; on sekiz aylık ihbar süresi, yapanı sürenin yetersizliği iddiasına karşı korur; ifa eksikliği veya mücbir sebep ise ihbar süresi olmaksızın feshe imkân verir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, II).
Mahkeme
Madde L. 442-1’e ilişkin uyuşmazlıklar kararnameyle belirlenen mahkemelere verilmiştir (madde L. 442-4, III); bu mahkemelerin kararlarına karşı başvuruya bakmaya yetkili istinaf mahkemesi Paris istinaf mahkemesidir (madde D. 442-2).
İhbar süresi bir formülle hesaplanmaz. Yargıtay, ihbar süresinin “ticari ilişkinin süresi ve feshin bildirildiği andaki diğer koşullar dikkate alınarak” değerlendirildiğine ve ortağın başka bir işletmeden aldığı ihbar süresinin buradan düşülmesine yer olmadığına hükmeder (çevirimiz) (Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-16.526). Yargıtay ayrıca “özellikle tedarikçinin ekonomik bağımlılık durumunu dikkate alan, ticari ilişkinin somut bir analizini” arar (çevirimiz): bir ticaret aracısının cirosunun yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan bir münhasırlığın, on iki ay yerine altı aylık ihbar süresiyle kaybedilmesini ani sayan bir istinaf mahkemesi kararını bozmayı reddetmiştir (Cass. com., 3 décembre 2025, n° 23-23.997). Bu kararlar, hükmün bu hususlarda aynı özü taşıyan önceki metinlerini uygular; yürürlükteki madde L. 442-1, II ayrıca ihbar süresi boyunca uygulanacak fiyatın belirlenmesinde piyasanın ekonomik koşullarına ve sipariş hacimlerinde esaslı azalmaya atıfta bulunur.
Yerleşmiş ilişki dışında da genel hukuk zaten makul bir ihbar süresi gerektirir. Yargıtay’a göre belirsiz süreli bir sözleşmenin her tarafı onu feshedebilir, ancak “bu, makul bir ihbar süresine uyma koşuluyla” mümkündür; buna uyulmamasından doğan zarar da “sözleşmenin feshinden zarar gören tarafın, uyulmayan ihbar süresi boyunca elde edebileceği brüt marjın kaybından ibarettir” (çevirimiz) (Cass. com., 6 décembre 2023, n° 21-25.369 et 22-13.594, Fransız Medeni Kanunu’nun eski madde 1134, 1147 ve 1149’u kapsamında).
Mahkemenin seçimi önemlidir: Yargıtay artık Paris istinaf mahkemesinin belirlenmesinin “bir dava şartı değil, münhasır görev kuralı getirdiğine” hükmetmektedir (çevirimiz) (Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-15.842). Hata bu nedenle artık yetkisizlik/görevsizlik olarak ele alınır: kendisini yetkisiz ilan eden hâkim, yetkili saydığı mahkemeyi belirtir ve bu belirleme taraflar ile gönderilen mahkeme bakımından bağlayıcıdır (Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 81). yeterli ihbar süresi, ani fesihte münhasır yetki ve uluslararası bir ticari ilişkinin sona erdirilmesi hakkındaki makalelerimize bakın.
Dengeyi yeniden kurmak
Dengesiz hükümler, bağımlılık, yeniden nitelendirme: ortağın başvuru yolları
İmzalanmış sözleşme her zaman son söz değildir; ancak doğru hükmü seçmek gerekir.
Profesyoneller arasında önemli dengesizlik: üretim, dağıtım veya hizmet faaliyetinde bulunan bir kişinin, diğer tarafı tarafların hak ve yükümlülüklerinde önemli bir dengesizlik yaratan yükümlülüklere tabi tutması veya tabi tutmaya çalışması, bunu yapanın sorumluluğunu doğurur (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, I, 2°).
Genel hukuktaki haksız şart: katılma sözleşmesinde (contrat d’adhésion), taraflardan biri tarafından önceden belirlenmiş, pazarlığa açık olmayan ve önemli bir dengesizlik yaratan şart, yazılmamış sayılır; bu değerlendirme ne asıl konuya ne de bedelin yerindeliğine ilişkindir (Fransız Medeni Kanunu madde 1171); üretim, dağıtım veya hizmet alanındaki profesyoneller arasında bu hüküm yalnızca Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1’in kapsamı dışında işler.
Ekonomik bağımlılığın kötüye kullanılması: bir müşteri veya tedarikçi işletmenin ekonomik bağımlılık durumunun haksız biçimde sömürülmesi, rekabetin işleyişini veya yapısını etkileyebilecekse yasaktır (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 420-2).
Ticari temsilci statüsü: bu statü tanınırsa temsilci, müvekkille ilişkisi sona erdiğinde, haklarını ileri sürmek istediğini bir yıl içinde bildirmek koşuluyla telafi edici bir tazminata hak kazanır (madde L. 134-12); temsilcinin ağır kusuru, müvekkile yüklenebilen durumlar veya yaşı, sakatlığı ya da hastalığı dışında temsilcinin inisiyatifiyle sona ermesi, ya da haklarının müvekkilin uyumuyla üçüncü bir kişiye devri hâllerinde bu tazminat ödenmez (madde L. 134-13).
Dengesizliğe ilişkin iki hüküm birlikte uygulanmaz. Yargıtay, Fransız Medeni Kanunu madde 1171’in “bu nedenle, üretim, dağıtım veya hizmet faaliyetinde bulunan bir kişinin akdettiği sözleşmelere, bu sözleşmelere Ticaret Kanunu madde L. 442-1’in uygulanması başka bir hükümle hariç tutulmadıkça uygulanmadığına” hükmeder (çevirimiz); nakliye hizmeti pazarlayan bir şirkete karşı madde 1171’e dayanan temyiz başvurusunu reddetmiştir (Cass. com., 13 mai 2026, n° 24-17.137). İşletmeler arasında dava bu nedenle esas olarak madde L. 442-1 uyarınca, uzman mahkemeler önünde açılır.
Yeniden nitelendirme, sonuçları en ağır başvuru yoludur. Bu, diğer tarafın adına ve hesabına sürekli bir müzakere görevini (madde L. 134-1) gerektirir; Yargıtay artık buna fiyatlar üzerinde yetki eşlik etmesini aramamaktadır (Cass. com., 2 décembre 2020, n° 18-20.231). Paris istinaf mahkemesi ise özel sicile kayıtlı olmamanın ortağı bu statüden yoksun bırakmadığını, statünün taraflar arasındaki geçerliliğinin “bu basit meslekî kolluk tedbirinin yerine getirilmesine bağlı olmadığını” ekler (çevirimiz) (CA Paris, pôle 5, ch. 11, 3 juillet 2026, n° 23/02450). Hukuk bürosu bu riski imzadan önce, sözleşmenin başlığına değil ortağa verilen role bakarak rakama döker.
ticari sözleşmede önemli dengesizlik, ekonomik bağımlılığın kötüye kullanılması ve ticari sözleşmelerde öngörülemezlik (imprévision) hakkındaki makalelerimize ve rekabet hukuku sayfamıza bakın.
SSS
Sıkça sorulan sorular
Yürürlükteki metinlere ve doğrulanmış kararlara dayanan on dört ayrıntılı yanıt.
Ticari ortaklık sözleşmesi nedir?
İki veya daha fazla işletmenin ortak bir amaç etrafında iş birliğini düzenlediği sözleşmedir: bir ürün geliştirmek, birlikte satış yapmak, müşteri çevrelerini birleştirmek, imkânları paylaşmak. Kanun bunu tanımlamaz. Sözleşmelerin genel hukukuna tabidir: yükümlülükler doğurmaya, değiştirmeye, devretmeye veya sona erdirmeye yönelik bir irade uyuşmasıdır (Fransız Medeni Kanunu madde 1101); tarafların içeriğini ve şeklini kanunun çizdiği sınırlar içinde, kamu düzenini ilgilendiren kurallardan sapmadan serbestçe belirlediği bir anlaşmadır (madde 1102).
Bu serbestinin pratik bir sınırı vardır: hâkim, sözleşmeyi tarafların seçtiği ada bakmaksızın düzenlediği içeriğe göre nitelendirir (Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 12). Diğer tarafın adına ve hesabına sürekli müzakere eden bir “ortak”, fiyatları değiştiremese bile ticari temsilcidir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 134-1) (Cass. com., 2 décembre 2020, n° 18-20.231). Katkılarını birleştiren, kâr ve zararı paylaşan iki işletme bir şirket oluşturur (Fransız Medeni Kanunu madde 1832).
Bu nedenle hukuk bürosu önce gerçek işlemi tanımlayarak başlar: kim neyi getiriyor, kim satıyor, kim fatura kesiyor, riski kim taşıyor. Sözleşme ardından, uygun rejimle birlikte kaleme alınır.
Ortaklık sözleşmesi yazılı olmak zorunda mıdır?
İlke olarak hayır: herkes sözleşmenin içeriğini ve şeklini kanunun çizdiği sınırlar içinde belirlemekte serbesttir (Fransız Medeni Kanunu madde 1102). Pratikte yazılı belge, kararlaştırılanı ispatlamak ve süreyi, ihbar süresini ve sonuçların akıbetini belirlemek için vazgeçilmez olmaya devam eder.
Ortaklığın bazı unsurları ayrıca belirli bir şekil gerektirir. Bir markanın devri ve marka üzerinde ayni hak kurulması, aksi hâlde hükümsüz olmak üzere yazılı olarak belgelenir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu madde L. 714-1). Telif haklarının devri, devredilen her hakkın ayrı ayrı belirtilmesini ve kullanım alanının sınırlandırılmasını gerektirir (madde L. 131-3). Bir marka veya işletme adı münhasırlık ya da yarı münhasırlık karşılığında kullanıma sunulduğunda, bilgilendirme belgesi ve sözleşme taslağı imzadan en az yirmi gün önce verilmelidir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 330-3).
Yazılı belgenin bulunmaması yasal korumalardan yoksun bırakmaz: Paris istinaf mahkemesi (cour d’appel de Paris), ani fesih bakımından “Yazılı sözleşmenin bulunmaması, yerleşmiş bir ilişkinin varlığıyla bağdaşmaz değildir” diye hükmeder (çevirimiz) (CA Paris, pôle 5, ch. 4, 3 décembre 2025, n° 23/14728). Hukuk bürosu anlaşmayı kaleme alır; bulunmadığında ise kararlaştırılanı yazışmalardan yeniden oluşturur.
İki şirket arasındaki ortaklık sözleşmesinde hangi hükümler yer almalıdır?
Beş soruyu yanıtlayanlar: ne, kim, ne kadar, ne kadar süre, nasıl çıkılır. Önce konu ve katkılar: her tarafın edimi mümkün olmalı ve belirli ya da belirlenebilir olmalıdır; yani yeni bir anlaşma gerekmeden sözleşmeden, teamüllerden veya önceki ilişkilerden çıkarılabilmelidir (Fransız Medeni Kanunu madde 1163). Sözleşme görevleri, teslim edilecek işleri, bölgeyi, hedeflenen müşteri çevresini ve takvimi tanımlar.
Ardından ücretlendirme ve maliyet paylaşımı, varsa münhasırlık ve kapsamı, gizlilik, sonuçların ve ayırt edici işaretlerin mülkiyeti, süre, ihbar süresi ve fesih hâlleri gelir. Cezai şart, ifa edilmemesi hâlinde ödenecek tutarı belirleyebilir; ancak hâkim, bu tutar açıkça aşırı veya komik ölçüde düşükse indirebilir ya da artırabilir (madde 1231-5). Yetki şartı yalnızca hepsi tacir sıfatıyla sözleşme yapmış kişiler arasında ve çok belirgin biçimde belirtilmişse geçerlidir (Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 48).
Mücbir sebep hükmü dikkatle kaleme alınır: yerleşmiş bir ticari ilişkide, bu hüküm “hâkimi, mücbir sebebin yasal koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğini denetlemekten kurtarmaz” (çevirimiz) (Cass. com., 24 juin 2026, n° 24-21.626); bu koşullar Fransız Medeni Kanunu madde 1218’dekilerdir. Hukuk bürosu standart bir örnek sunmaz: işlemden ve sizin risklerinizden yola çıkar.
Ortaklık, hizmet, dağıtım veya franchise sözleşmesi: fark nedir?
Ortaklık, herkesin ortak bir projeye bir şey getirdiği bir iş birliğini gerektirir; hizmet sözleşmesi bir bedel karşılığında bir işin yapılmasıdır; dağıtım, bir tedarikçinin ürünlerinin yeniden satışıdır; franchise ise bir ağın markası altında bir know-how’ın yinelenmesidir. Sınır önemlidir, çünkü her nitelendirme kendine özgü kurallar getirir ve hâkim bunları belgenin başlığına bakmaksızın uygular (Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 12).
İstenmeden devreye giren üç rejim sık görülür. Bir marka veya işletme adı münhasırlık ya da yarı münhasırlık karşılığında kullanıma sunulursa, Fransız Ticaret Kanunu madde L. 330-3’teki sözleşme öncesi bilgilendirme zorunludur ve imzadan yirmi gün önce yapılmalıdır. Ortak diğer taraf hesabına müzakere ediyorsa, ticari temsilci statüsü ve tazminatı uygulanır (madde L. 134-1 ve L. 134-12). İlişki istikrarlı ve sürekliyse, sözleşmenin şekli ne olursa olsun ani fesih yaptırıma bağlanır (madde L. 442-1, II): Yargıtay, bir iş getirme sözleşmesi bakımından bir istinaf mahkemesinin böyle bir ilişkiyi kabul edebileceğine hükmetmiştir (Cass. com., 14 mai 2025, n° 24-10.835).
hizmet sözleşmesi ve franchise sayfalarımıza ve münhasır dağıtım sözleşmesi hakkındaki makalemize bakın.
Bir ortakla paylaşılan bilgiler nasıl korunur?
İlk görüşmelerden itibaren. Müzakere sırasında kanun gizliliği zaten korur: “Müzakereler vesilesiyle elde edilen gizli bir bilgiyi izinsiz kullanan veya açıklayan kişi, genel hukuk koşullarında sorumlu olur” (çevirimiz) (Fransız Medeni Kanunu madde 1112-2). Yine de bilginin gizli olduğunu ve iletildiğini ispatlayabilmek gerekir: belgeler gönderilmeden önce imzalanan bir gizlilik sözleşmesi bu kapsamı belirler.
İfa sırasında ortaklık sözleşmesi bu yükümlülüğü yeniden ele alır ve ayrıntılandırır: kapsanan bilgiler, yetkili kişiler, izin verilen kullanımlar, sona erdikten sonraki süre, taşıyıcıların iadesi veya imhası. Ticari sır (secret des affaires), genel olarak bilinmeyen veya kolayca erişilemeyen, gizli olması nedeniyle ticari değeri bulunan ve makul koruma tedbirlerine tabi tutulan bilgi için ek koruma sağlar (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 151-1). Bu tedbirler ispatlanmalıdır: belgelerin işaretlenmesi, sınırlı erişim, çalışanların taahhütleri.
Sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlülüğü bununla ortadan kalkmaz: diğer tarafın rızası bakımından belirleyici bir bilgiyi bilen taraf, diğerinin bu bilgiden meşru olarak haberdar olmadığı veya muhatabına güvendiği hâllerde onu bilgilendirmek zorundadır; edimin değerinin tahmini bunun dışındadır (madde 1112-1). ticari sır sayfamıza bakın.
Bir ortaklığın sonuçları kime aittir?
Sözleşmenin belirlediği kişiye; bu yoksa her hakkın kendi kurallarına göre. Bu nedenle sonuçların mülkiyetine ilişkin hüküm, yenilik veya ortak geliştirme ortaklığının en önemli hükümlerinden biridir. Her tarafın getirdiği ve ilke olarak sahibinde kalan bilgi birikimi ile birlikte oluşturulan sonuçları birbirinden ayırır; sonuçlar taraflardan birine verilebilir, paylı mülkiyette paylaşılabilir veya lisans konusu yapılabilir.
Şekil kuralları önemlidir. Eser sahibinin haklarının devri, devredilen her hakkın ayrı ayrı belirtilmesi ve kullanım alanının kapsamı, amacı, yeri ve süresi bakımından sınırlandırılması koşuluna bağlıdır (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu madde L. 131-3). Ortak markalama çerçevesinde oluşturulan veya paylaşılan bir marka için devir, aksi hâlde hükümsüz olmak üzere yazılı olarak belgelenir; lisans ise münhasır olabilir ya da olmayabilir, toprakların ve ürünlerin bir kısmıyla sınırlandırılabilir (madde L. 714-1).
Sözleşme sonrasını da düzenler: kimin kullanmaya devam edebileceği, tescilleri kimin başvurup ödeyeceği, taklitçilere karşı kimin harekete geçeceği, nelerin iade edileceği. Hukuk bürosu bu hükümleri teknik ekiple birlikte kaleme alır; böylece hükümler gerçekten beklenen sonuçları tanımlar. markalar sayfamıza bakın.
Sözleşmeye dayalı ortak girişim: şirket kurmak gerekir mi?
Hayır, ancak neyin kurulduğunu bilmek gerekir. Ortaklar, kârı paylaşmak amacıyla mallarını veya emeklerini ortak bir işletmeye tahsis eder ve zararlara katılmayı taahhüt ederse bir şirket kurmuş olurlar (Fransız Medeni Kanunu madde 1832). Şirketi tescil ettirmemeyi kararlaştırabilirler: buna adi ortaklık (société en participation) denir; tüzel kişiliği yoktur, ilana tabi değildir ve her türlü delille ispat edilebilir; konusu, işleyişi ve koşulları, emredici hükümler saklı kalmak üzere serbestçe belirlenir (madde 1871).
Sözleşme olmasa da şirket olgulardan doğabilir. Bu durumda adi ortaklığın kuralları fiilen kurulmuş şirketlere uygulanır (madde 1873). Orléans istinaf mahkemesi (cour d’appel d’Orléans), unsurlarının, yani sermaye katkılarının, eşitlik temelinde iş birliği yapma niyetinin ve sonuçlara katılmanın “ayrı ayrı ortaya konulması gerektiğini ve birbirinden çıkarsanamayacağını” hatırlatır (çevirimiz); buna rağmen alımlara, fiyatlara ve pazarlamaya birlikte karar vermiş iki işletme arasında fiilen kurulmuş bir şirketi kabul etmiş, ardından şirketin feshine ve hesapların bilirkişi incelemesine hükmetmiştir (CA Orléans, ch. com., 12 mars 2026, n° 24/00507).
Hukuk bürosu sizinle birlikte; zararların paylaşılmadığı bir iş birliği sözleşmesi, yazılı olarak düzenlenmiş bir adi ortaklık ve ortak bir bağlı şirket arasında seçim yapar.
Ortaklık sözleşmesine her an son verilebilir mi?
Her şey süresine bağlıdır. Sözleşme belirsiz süreli yapılmışsa her taraf, “sözleşmede öngörülen ihbar süresine ya da bu yoksa makul bir süreye uymak kaydıyla” (çevirimiz) her an sona erdirebilir (Fransız Medeni Kanunu madde 1211). Yargıtay, makul bir ihbar süresine uyulmamasından doğan zararın “sözleşmenin feshinden zarar gören tarafın, uyulmayan ihbar süresi boyunca elde edebileceği brüt marjın kaybından ibaret olduğuna” hükmeder (çevirimiz) (Cass. com., 6 décembre 2023, n° 21-25.369 et 22-13.594, eski hükümler kapsamında).
Belirli süreli sözleşme ise vadesine kadar ifa edilir ve hiç kimse yenilenmesini talep edemez (madde 1212). Erken çıkış yalnızca sözleşme öngörüyorsa, karşılıklı anlaşmayla (madde 1193), yeterince ağır bir ifa eksikliği hâlinde (madde 1224) veya mücbir sebeple kesin imkânsızlık hâlinde (madde 1218) mümkündür. Açık bir çıkış hükmü yazıldığı gibi uygulanır: Toulouse istinaf mahkemesi (cour d’appel de Toulouse), üç yıllık bir ortaklık sözleşmesinin öngörülen koşullara göre erken feshini kusurlu saymamış ve ortağa kararlaştırılan tazminatın ötesinde herhangi bir tutar vermeyi reddetmiştir (CA Toulouse, 2e ch., 28 janvier 2025, n° 22/04256).
Süresiz taahhütler yasaktır: her taraf, belirsiz süreli sözleşme için öngörülen koşullarda bunlara son verebilir (madde 1210). Her hâlde, ticari ilişki yerleşmişse ihbar süresi ayrıca Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, II hükmüne de uygun olmalıdır.
Ortaklığı sona erdirmek için hangi ihbar süresine uyulmalıdır?
En azından sözleşmenin öngördüğü süre; ancak yalnızca o olmayabilir. Ticari ilişki yerleşmişse, özellikle süresini dikkate alan yazılı bir ihbar süresi tanımadan, kısmen de olsa ani biçimde sona erdirmek, bunu yapanın sorumluluğunu doğurur (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, II). Kanun, her yıl için bir ay şeklinde bir tarife öngörmez: yalnızca on sekiz aylık ihbar süresinin, feshi yapanı sürenin yetersizliği iddiasına karşı koruduğunu belirtir.
Hâkim somut bir analiz yapar. Paris istinaf mahkemesi (cour d’appel de Paris), “ilişkilerin eskiliğini, ekonomik bağımlılık derecesini, gerçekleştirilen iş hacmini, cirodaki artışı, yapılan yatırımları, münhasırlık ilişkilerini ve söz konusu ürün veya hizmetlerin özelliğini” dikkate alır (çevirimiz) (CA Paris, pôle 5, ch. 4, 3 décembre 2025, n° 23/14728). Yargıtay, sürenin “feshin bildirildiği anda” değerlendirildiğini (çevirimiz) (Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-16.526) ve teknik ile ekonomik bakımdan eşdeğer bir çözüme sahip olamama olarak tanımlanan ekonomik bağımlılık durumunun da dikkate alındığını belirtir (Cass. com., 3 décembre 2025, n° 23-23.997).
Kısa bir hüküm her zaman yeterli olmaz: bir aylık sözleşmesel ihbar süreli bir ortaklıkta, ilişki 1992’ye dayandığından mahkeme on dört aylık bir ihbar süresi belirlemiştir (CA Paris, pôle 5, ch. 11, 20 février 2026, n° 22/01349). Hukuk bürosu ihbar süresini bildirimden önce hesaplar; yetersizse buna itiraz eder.
Ortağımız ihbar süresi tanımadan sözleşmeyi sona erdirdi: neler talep edebiliriz?
Fesihin ani olmasından doğan zararın tazmini. Genel hukukta, belirsiz süreli sözleşmede bu zarar, uyulması gereken ihbar süresi boyunca kaybedilen brüt marjla ölçülür: Yargıtay böyle hükmeder (Cass. com., 6 décembre 2023, n° 21-25.369 et 22-13.594, eski hükümler kapsamında); Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, II ise ayrıca yerleşmiş bir ticari ilişkinin ani sona erdirilmesini yaptırıma bağlar. Hesaplar, faturalar ve ciro geçmişi hesaplamanın temelini oluşturur.
İlişkinin yerleşmiş olması yine de gerekir. Her zaman öyle değildir: Paris istinaf mahkemesi (cour d’appel de Paris), ilişkisi üç aydan kısa sürmüş, münhasırlık veya garanti edilmiş hacim bulunmayan bir ortağın talebini reddetmiş ve onu yargılama giderleri olarak 10 000 euro ödemeye mahkûm etmiştir (CA Paris, pôle 5, ch. 4, 3 décembre 2025, n° 23/14728). Feshi yapan taraf, kanunun ihbar süresi olmaksızın fesih sebebi olarak kabul ettiği, yükümlülüklerinizin ifa edilmemesini veya mücbir sebebi de ileri sürebilir; ancak yalnızca sözleşmeyle tanımlanan mücbir sebep yeterli değildir, çünkü hâkim yasal koşulları denetlemek zorundadır (Cass. com., 24 juin 2026, n° 24-21.626).
Dava, kararnameyle belirlenen mahkemeler önünde, istinaf başvurusu ise Paris istinaf mahkemesi önünde açılır (madde L. 442-4, III ve D. 442-2). Yargıtay, bunun münhasır bir görev kuralı olduğuna, “bir dava şartı olmadığına” hükmeder (çevirimiz) (Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-15.842). ani feshin ispatı hakkındaki makalemize bakın.
Ortağımız ticari temsilci olarak yeniden nitelendirilmeyi talep edebilir mi?
Evet, görevi yasal tanıma uyuyorsa: ticari temsilci, bağımsız meslek olarak, bir işletme adına ve hesabına sürekli biçimde sözleşmeleri müzakere etmekle ve gerektiğinde akdetmekle görevli vekildir (Fransız Ticaret Kanunu madde L. 134-1). Bu statü, sözleşmenin sonunda, temsilcinin haklarını ileri sürmek istediğini bir yıl içinde bildirmesi koşuluyla telafi edici bir tazminat hakkı verir (madde L. 134-12); ağır kusur, temsilcinin inisiyatifiyle ayrılması veya sözleşmenin devri hâlleri hariçtir (madde L. 134-13).
Yargıtay müzakere kavramını genişletmiştir: sürekli müzakere eden vekil, “bu ürün veya hizmetlerin fiyatlarını değiştirme yetkisi olmasa da” ticari temsilcidir (çevirimiz) (Cass. com., 2 décembre 2020, n° 18-20.231). Paris istinaf mahkemesi de bu doğrultuda, bir telekomünikasyon operatörüyle akdedilen ve Partenaire Call başlığını taşıyan bir sözleşmeyi yeniden nitelendirmiş; teklifler, fiyatlar ve siparişlerin onaylanmasına ilişkin hükümlerin ortağın bağımsızlığıyla çelişmediğine ve özel sicile kayıtlı olmamanın statüye engel olmadığına hükmetmiştir; takdir edilen tazminat 1 565 858 euroya ulaşmaktadır (CA Paris, pôle 5, ch. 11, 3 juillet 2026, n° 23/02450).
Ticari bir görev veren işletme bakımından riski kaleme alma belirler: yalnızca müşterileri tanıtan bir iş getirici ile müşterilerle koşulları görüşen bir ortak aynı durumda değildir. Hukuk bürosu ortağın gerçek rolünü inceler ve sizi temsil ediyorsa haklarınızı süresi içinde bildirir.
Ortaklıktaki bir hüküm bize dengesiz görünüyor: buna itiraz edilebilir mi?
Evet, ancak doğru dayanakla. Profesyoneller arasında Fransız Ticaret Kanunu madde L. 442-1, I, 2°, üretim, dağıtım veya hizmet faaliyetinde bulunan bir kişinin diğer tarafı, tarafların hak ve yükümlülüklerinde önemli bir dengesizlik yaratan yükümlülüklere tabi tutmasını veya tabi tutmaya çalışmasını yaptırıma bağlar; bunu yapan sorumlu olur ve verdiği zararı tazmin etmek zorundadır.
Katılma sözleşmesindeki, pazarlığa açık olmayan ve önemli bir dengesizlik yaratan şartı yazılmamış sayan Fransız Medeni Kanunu madde 1171, işletmeler arasında ilke olarak doğru hüküm değildir. Yargıtay, bu maddenin “bu nedenle, üretim, dağıtım veya hizmet faaliyetinde bulunan bir kişinin akdettiği sözleşmelere, bu sözleşmelere Ticaret Kanunu madde L. 442-1’in uygulanması başka bir hükümle hariç tutulmadıkça uygulanmadığına” hükmeder (çevirimiz) ve bu gerekçeyle, nakliye hizmeti pazarlayan bir şirkete karşı bu maddeye dayanan temyiz başvurusunu reddetmiştir (Cass. com., 13 mai 2026, n° 24-17.137). Yanlış hükmü seçmek davanın kaybedilmesine yol açabilir.
Olgulara göre başka yollar da vardır: rekabetin işleyişini veya yapısını etkileyebilecekse yasak olan ekonomik bağımlılığın kötüye kullanılması (madde L. 420-2) ya da koşulların değişmesiyle dengesiz hâle gelen bir sözleşmenin yeniden müzakeresi. önemli dengesizlik hakkındaki makalemize bakın.
Ortak, aylarca süren görüşmelerin ardından müzakereleri kesti: bu kusur mudur?
Başlı başına değil. “Sözleşme öncesi müzakerelerin başlatılması, yürütülmesi ve kesilmesi serbesttir” (çevirimiz), ancak iyi niyet gereklerine uygun olmalıdır (Fransız Medeni Kanunu madde 1112). Dolayısıyla müzakereyi kesmek bir kusur değildir; kusur koşullardadır: bir anlaşma olduğu izlenimi verildikten sonra geç kesme, meşru bir gerekçenin bulunmaması, kötü niyet.
Versailles istinaf mahkemesi (cour d’appel de Versailles) bunu örneklendirir: müzakerelerin kesilmesinin, zarar verse bile, “sorumluluk doğurmadığını, sözleşme dışı sorumluluk kapsamında yalnızca müzakereler sırasında işlenen kusurun yaptırıma bağlandığını” hatırlatır (çevirimiz); ardından muhataplarını “iyi niyetin sınırlarını aşan bir süre boyunca” belirsizlikte bırakan bir şirketin kusurunu kabul eder (çevirimiz) (CA Versailles, ch. civ. 1-3, 3 octobre 2024, n° 22/04815). Bununla birlikte tazminat, yalnızca belgelenen ve müzakerelerle bağlantılı masraflar olan 3 587,95 euroya, 15 000 eurodan indirilmiştir.
Kanun ayrıca tazmin edilebilecek olanı sınırlar: müzakerelerde kusur varsa tazminat, akdedilmeyen sözleşmeden beklenen menfaatlerin kaybını da bunları elde etme şansının kaybını da karşılayamaz (madde 1112). Yalnızca yapılan masraflar ve ayrı diğer zararlar tazmin edilir; görüşmeler sırasında elde edilen gizli bilgilerin kullanılması ise madde 1112-2 kapsamındadır. Hukuk bürosu yazışmaları görüşmelerin başından itibaren saklar ve dosyalar.
Ortaklık sözleşmesi avukatının ücretleri nedir?
Avukatlık ücretleri, 31 Aralık 1971 tarihli Kanun'un 10. maddesine uygun olarak yazılı bir sözleşmeye bağlanır: taahhütte bulunmadan önce görevin neleri kapsadığını ve maliyetini bilirsiniz.
Hukuk bürosu aşamaya göre götürü ücreti tercih eder: bir sözleşme taslağının incelenmesi, ortaklığın kaleme alınması ve müzakeresi, gizlilik sözleşmesi, sonuçların mülkiyetine ilişkin hüküm, bir feshin bildirilmesi veya bir feshe yanıt, ihtarname, uzman mahkeme önündeki yargılama, istinaf. Her yeni görev için ek protokol yapılır; beklenmedik bir faturalandırma olmaz.
Götürü ücret, belgeler okunduktan sonra görevin gerçek kapsamına göre belirlenir: taraf sayısı, sözleşmenin ve eklerinin hacmi, fikri mülkiyet veya gizlilik meseleleri, başvurulan mahkeme. Ücret sözleşmesi nelerin dâhil olduğunu (ardışık taslaklar, müzakere yazışmaları, toplantılar) ve gerektiğinde eklenen üçüncü kişi masraflarını, örneğin bir icra görevlisinin (commissaire de justice) veya bir bilirkişinin masraflarını belirtir.
Belgeler üzerinden ilk görüş için, bu sayfadaki form aracılığıyla KDV dahil 80 € karşılığında yapılan dosyanın ön incelemesi, 24 iş saati içinde ilk yazılı analizle sonuçlanır. İlk görüşme için: +33 6 89 11 34 45.
Kaynaklar
Resmî metinler ve ilgili sayfalar
Bu sayfanın 1 Kasım 2026'da doğrulanan kaynakları ve hukuk bürosunun komşu uzmanlık alanları.
Resmî metinler
- Madde 1101, 1102, 1103 ve 1104 (Fransız Medeni Kanunu): sözleşmenin tanımı, sözleşme serbestisi, bağlayıcı güç, iyi niyet
- Madde 1112, 1112-1 ve 1112-2 (Fransız Medeni Kanunu): müzakereler, bilgilendirme yükümlülüğü, gizlilik
- Madde 1163 ve 1171 (Fransız Medeni Kanunu): borcun konusu, katılma sözleşmesinde haksız şart
- Madde 1193, 1210, 1211, 1212, 1214 ve 1215 (Fransız Medeni Kanunu): karşılıklı anlaşmayla sona erdirme, süre, ihbar süresi, yenileme, zımni uzatma
- Madde 1217, 1218, 1224, 1226 ve 1231-5 (Fransız Medeni Kanunu): ifa eksikliği, mücbir sebep, fesih, cezai şart
- Madde 1832, 1871 ve 1873 (Fransız Medeni Kanunu): şirket, adi ortaklık, fiilen kurulmuş şirket
- Madde L. 442-1, L. 442-4 ve D. 442-2 (Fransız Ticaret Kanunu): önemli dengesizlik, ani fesih, uzman mahkemeler
- Madde L. 134-1, L. 134-12 ve L. 134-13 (Fransız Ticaret Kanunu): ticari temsilci, sözleşme sonu tazminatı ve istisnaları
- Madde L. 330-3, L. 420-2, L. 151-1 ve L. 110-4 (Fransız Ticaret Kanunu): sözleşme öncesi bilgilendirme, ekonomik bağımlılığın kötüye kullanılması, ticari sır, tacirler arasında zamanaşımı
- Madde L. 131-3 ve L. 714-1 (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu): telif haklarının devri, marka lisansı ve devri
- Madde 12, 48 ve 81 (Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu): hâkimin nitelendirmesi, yetki şartı, yetkili mahkemenin belirlenmesi
- 31 Aralık 1971 tarihli ve 71-1130 sayılı Kanun madde 10: avukatlık ücret sözleşmesi
Anılan kararlar
- Cass. com., 2 décembre 2020, n° 18-20.231: fiyatlar üzerinde yetkisi olmayan ticari temsilci
- Cass. com., 14 mai 2025, n° 24-10.835: iş getirme ve yerleşmiş ticari ilişki
- Cass. com., 6 décembre 2023, n° 21-25.369 et 22-13.594: makul ihbar süresi ve brüt marj kaybı
- Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-16.526: ihbar süresinin bildirim tarihine göre değerlendirilmesi
- Cass. com., 29 janvier 2025, n° 23-15.842: Paris istinaf mahkemesinin münhasır yetkisi
- Cass. com., 3 décembre 2025, n° 23-23.997: münhasırlığın kaybı ve ekonomik bağımlılık
- Cass. com., 13 mai 2026, n° 24-17.137: Fransız Medeni Kanunu madde 1171 ile L. 442-1’in birbirine göre konumu
- Cass. com., 24 juin 2026, n° 24-21.626: sözleşmesel mücbir sebep ve ani fesih
- CA Paris, pôle 5, ch. 11, 3 juillet 2026, n° 23/02450: ticari temsilciliğe dönüştürülen ortaklık sözleşmesi
- CA Paris, pôle 5, ch. 11, 20 février 2026, n° 22/01349: bir aylık hükme rağmen on dört aylık ihbar süresi
- CA Paris, pôle 5, ch. 4, 3 décembre 2025, n° 23/14728: üç aydan kısa süren ve yerleşmiş sayılmayan ortaklık
- CA Orléans, ch. com., 12 mars 2026, n° 24/00507: iki işletme arasında fiilen kurulmuş şirket
- CA Toulouse, 2e ch., 28 janvier 2025, n° 22/04256: bir ortaklıkta erken çıkış hükmü
- CA Versailles, ch. civ. 1-3, 3 octobre 2024, n° 22/04815: müzakerelerin kusurlu biçimde kesilmesi
Güvence altına alınacak bir ortaklık, hazırlanacak ya da itiraz edilecek bir fesih mi var?
Hukuk bürosuna 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Sözleşme taslağını veya imzalanmış sözleşmeyi, eklerini, işe yarar yazışmaları, ilişkinin rakamlarını ve varsa fesih mektubunu iletin: Av. Hassan Kohen nitelendirmeyi, hükümleri ve süreleri inceler, ardından size uygun yolu bildirir: kaleme alma, yeniden müzakere, bildirim, ihtarname, yetkili mahkeme önünde dava veya savunma.