Kohen Avocats hukuk bürosu, Paris adli yargı ilk derece mahkemesi sosyal güvenlik birimi
Paris sosyal güvenlik mahkemesi avukatı
Ödenek reddi, yersiz ödeme, iş göremezlik oranı, malullük, iş kazası, primler, ödeme emri (contrainte), İl Engelliler Merkezi (MDPH) kararlarından bazıları veya sosyal yardım uyuşmazlıklarında, ön itiraz (recours préalable) reddedildikten sonra uyuşmazlık adli yargı ilk derece mahkemesinin (tribunal judiciaire) sosyal güvenlik birimine (pôle social) taşınır. Paris sosyal güvenlik mahkemesi avukatı olarak büromuz sigortalılar, yardım alanlar, işverenler, bağımsız çalışanlar ve sağlık mesleği mensupları için dilekçeyi hazırlar, süreleri takip eder, duruşmada savunma yapar ve istinaf sürecini yürütür.
Büroya 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Aksine özel bir hüküm olmadıkça, ön itiraz üzerine verilen kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde mahkemeye başvurulur. Bu süre, ancak başvuru yollarıyla birlikte bildirilmişse ilgiliye karşı ileri sürülebilir (Fransız Sosyal Güvenlik Kanunu (Code de la sécurité sociale) madde R. 142-1-A). Hükme karşı istinaf başvurusu, bildirimi izleyen bir ay içinde yapılır.
4,9/5
Google yorumlarının ortalama puanı270 yorum
Ceza hukuku alanındaki bu avukattan çok yüksek kalitede destek aldım. Profesyonelliği, dosyaya tam hâkimiyeti ve yargılamanın her aşamasındaki sürekli ilgisi özellikle vurgulanmayı hak ediyor. İletişim açık, düzenli ve hızlıydı; durumuma uygun, net tavsiyeler aldım. Ceza hukukunda titiz ve etkili bir savunma arayan herkese bu avukatı tavsiye ederim.
Av. Kohen ceza davamı takip etti. Yaptığı işten çok memnunum ve kendisini hiç tereddüt etmeden size tavsiye ederim.
Mükemmel bir ceza avukatı; eski partnerimin kötüye kullanarak talep ettiği bir koruma kararı sürecinde beni bu durumdan kurtardı
Mahkeme önündeki savunmam için bulunan çözümden çok memnunum. Başarılar dilerim
Av. Hassan Kohen genç, deneyimli ve son derece yetkin bir avukat. Çok iyi bir dinleyici; büyük bir empati ve güçlü bir insani duyarlılığa sahip. Ulaşılabilir ve hızlı; mesleğine tamamen hâkim.
Av. Hassan Kohen ile çok iyi bir deneyim yaşadım. Beni dikkatle dinlemek ve durumumu iyice anlamak için zaman ayırdı. İyi tavsiyeler veren, özenli ve ulaşılabilir bir avukat; müvekkillerini doğru yöne yönlendirmeyi biliyor. Dinlemeyi bilen ve yetkin bir profesyonel arayanlara kendisini tereddüt etmeden tavsiye ederim.
Av. Kohen bize iyi tavsiyelerde bulundu ve süreç boyunca yanımızda oldu. Yaptığı her şey için kendisine teşekkür ederim.
Paris Barosu
Acil durumlar 7/24
Dosyanın ön incelemesi
Belgelerinizi gönderin. Analizinizi alın.
Av. Hassan Kohen
Paris Barosuna (Barreau de Paris) kayıtlı avukat, adli yargı ilk derece mahkemesinin sosyal güvenlik biriminde ve istinaf mahkemesinde (cour d’appel) sosyal güvenlik uyuşmazlıkları.
Fransa avukatlar rehberindeki resmî profil (CNB) · Google'da 4,9/5 (270 yorum)
Sayfa 1 Kasım 2026 tarihinde güncellendi.
Kısa yanıt
Sosyal güvenlik birimi, özel olarak belirlenmiş adli yargı ilk derece mahkemelerinde, Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 142-1'de tanımlanan sosyal güvenlik uyuşmazlıklarını, iş kazası prim tarifelerinin belirlenmesi hariç, ve Fransız Sosyal Yardım ve Aileler Kanunu (Code de l'action sociale et des familles) madde L. 134-3'te sayılan bazı sosyal yardım uyuşmazlıklarını gören heyettir (Fransız Yargı Teşkilatı Kanunu (Code de l'organisation judiciaire) madde L. 211-16). Heyet bir hâkim ve biri çalışanları, diğeri işverenler ile bağımsız çalışanları temsil eden iki meslekten olmayan üyeden oluşur (aynı kanun madde L. 218-1). Yetkili mahkeme kural olarak davacının yerleşim yeri mahkemesidir (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-10). İstisnalar dışında, ön itirazdan sonra (madde L. 142-4), kural olarak bildirimi izleyen iki ay içinde (madde R. 142-1-A), kaleme teslim edilen veya iadeli taahhütlü mektupla gönderilen dilekçeyle başvurulur (madde R. 142-10-1). Yargılama sözlüdür ve avukatla temsil zorunlu değildir (madde R. 142-10-4 ve L. 142-9). Talep tutarı 5 000 avro veya altında olmadıkça, hükme karşı bir ay içinde özel olarak belirlenmiş bir istinaf mahkemesine başvurulabilir. Paris 16. bölgede bulunan Kohen Avocats tüm taraflar için hizmet verir. İletişim için +33 6 89 11 34 45.
İtirazınız reddedildi mi, dilekçe vermeniz veya duruşmaya hazırlanmanız mı gerekiyor?
Durumunuzu anlamak
Adli yargı ilk derece mahkemesinin sosyal güvenlik birimi nasıl çalışır?
Özel olarak belirlenmiş adli yargı ilk derece mahkemeleri sosyal güvenlik uyuşmazlıklarını görür (Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 211-16). Sosyal güvenlik biriminin görev alanı, başvuru şekli ve süresi, yargılamanın işleyişi ve hükme karşı başvuru olanakları aşağıda açıklanmaktadır.
Temel noktalar
Adli yargı ilk derece mahkemesi içinde özel bir heyet
Uyuşmazlığınızın sosyal güvenlik biriminin görev alanına girip girmediğini ve hangi heyetçe görüleceğini anlamak için dört temel nokta.
Sosyal güvenlik uyuşmazlıkları, sosyal güvenlik ve tarımsal sosyal sigorta (mutualité sociale agricole) mevzuatının uygulanmasını, primlerin tahsilini, malullük ve çalışma yetersizliğini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik ve oranını kapsar. Ayrıca Sosyal Yardım ve Aileler Kanunu madde L. 241-9 birinci fıkrasında belirtilen Engelli Bireylerin Hakları ve Özerkliği Komisyonu (commission des droits et de l'autonomie des personnes handicapées) kararları ile il konseyi başkanının malullük ve öncelik ibarelerine ilişkin kararları da bu kapsamdadır (Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 142-1).
Sosyal Yardım ve Aileler Kanunu madde L. 134-3'te sınırlı olarak sayılan sosyal yardım uyuşmazlıkları da bu kapsamdadır. Bunlar, aynı kanunun L. 132-6 ve L. 132-8 maddelerinden doğan uyuşmazlıklar, engelli yetişkinlere verilen fark ödeneği, engellilere sağlanan telafi yardımı ve telafi ödeneğidir. Sosyal Güvenlik Kanunu VIII. kitabının VI. başlığının I. bölümü uyarınca alınan kararlar da bunlara eklenir (aynı kanun madde L. 142-3). Diğer sosyal yardım kararları bu listelerin dışında kalır (Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 211-16, Sosyal Yardım ve Aileler Kanunu madde L. 134-3).
Yetkili mahkeme, davacının yerleşim yerinin yargı çevresindeki özel olarak belirlenmiş mahkemedir. Metinde belirtilen bazı işveren itirazlarında, primlerin ödendiği tahsilat kuruluşunun merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Davacı yurt dışında yaşıyorsa, kararı veren kuruluşun, makamın veya İl Engelliler Merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir (madde R. 142-10).
Heyet, adli yargı ilk derece mahkemesi başkanı veya onun görevlendirdiği bir hâkim ile biri ücretli çalışanları, diğeri işverenleri ve bağımsız çalışanları temsil eden iki meslekten olmayan üyeden oluşur (Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 218-1). Uyuşmazlık tarım mesleği mensubunu ilgilendiriyorsa, bu üyeler tarım mesleklerinden seçilir (madde L. 218-2).
Heyetin oluşumu kesin bir kurala tabidir. Heyet eksikse, taraflar başkanın gerektiğinde hazır bulunan üyenin görüşünü aldıktan sonra tek başına karar vermesini kabul etmedikçe duruşma ertelenir. Duruşma yalnızca bir kez ertelenebilir. İkinci duruşmada heyet yine tam olarak toplanamazsa başkan tek başına karar verir (madde L. 218-1). Heyetin oluşumundaki usulsüzlük gecikmeden ileri sürülmelidir. Yargıtay (Cour de cassation), « yargı merciinin oluşumunun usulüne uygunluğuna ilişkin itirazların, kabul edilemezlik yaptırımı altında, duruşmadaki görüşmelerin başlangıcında ileri sürülmesi gerektiğini » hatırlatır (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 21 mars 2024, n° 22-13.906). Usulsüzlük sonradan ortaya çıkarsa, Fransız Hukuk Muhakemeleri Kanunu (Code de procédure civile) madde 430 uyarınca öğrenildiği anda ileri sürülür. Meslekten olmayan üyeler, istinaf mahkemesi birinci başkanınca üç yıl için seçilir, görevlerini bağımsız ve tarafsız olarak yürütür ve müzakere gizliliğine uymakla yükümlüdür (madde L. 218-3 ve L. 218-5).
Bir sosyal güvenlik uyuşmazlığı türü sosyal güvenlik biriminin görev alanı dışındadır. Emeklilik ve iş sağlığı sigortası sandıklarının belirlediği iş kazası prim oranları, indirimler ve ek primler, Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 211-16, 1° uyarınca bu birimin görev alanından çıkarılmıştır. Bunlara özel olarak belirlenmiş bir istinaf mahkemesi bakar (aynı kanun madde L. 311-16). Engelli Bireylerin Hakları ve Özerkliği Komisyonunun tüm kararları da sosyal güvenlik birimine gitmez. Engelli yetişkinlerin mesleki rehabilitasyonu, uyarlanmış veya korumalı çalışma ve engelli çalışan statüsünün tanınmasına ilişkin kararlarına karşı idari yargıya başvurulabilir (Sosyal Yardım ve Aileler Kanunu madde L. 241-9, madde L. 241-6). Buna karşılık işverenin bağışlanamaz kusuru (faute inexcusable) sosyal güvenlik biriminin görev alanındadır. Sandık, mağdur veya hak sahipleri ile işveren arasında anlaşma sağlanamazsa, mağdurun, hak sahiplerinin veya birincil sağlık sigortası sandığının başvurduğu yetkili sosyal güvenlik yargı mercii, kusurun varlığına, artırım tutarına ve tazminatlara karar verir (Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 452-4).
Madde L. 142-1'in 5° bendinin metni 1 Kasım 2026 tarihinde değişmektedir. Metin artık sürekli çalışma iş göremezliği yerine sürekli iş göremezlik durumu ve oranlarından söz etmektedir. Sosyal güvenlik biriminin görev alanı buna bağlı değildir. Bağışlanamaz kusur için işverenin bağışlanamaz kusuru sayfamıza, uyuşmazlıklar ve kuruluşlara genel bakış için sosyal güvenlik hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Mahkemeye başvuru
Ön itirazdan dava dilekçesine, kabul edilebilirliği belirleyen süreler
Mahkemeye doğrudan başvurulmaz. Önce ilgili kuruluşa itiraz etmek, ardından süresi içinde eksiksiz bir dilekçe sunmak gerekir.
Tebliğ
Kuruluşun kararı, tarihin kesin olarak belirlenmesini sağlayan herhangi bir yolla bildirilir. Aksine özel bir hüküm olmadıkça, ön itiraz ve yargısal başvuru bildirimi izleyen iki ay içinde yapılır. Bu süreler ancak başvuru yollarıyla birlikte bildirimde veya zımni kararlarda başvurunun alındı belgesinde belirtilmişse ilgiliye karşı ileri sürülebilir (madde R. 142-1-A).
Ön başvuru
İş kazası prim tarifeleri ve mali yaptırımlar dâhil bazı kararlar dışında ön itiraz zorunludur (madde L. 142-4). İtiraz, kuruluşun idari itiraz komisyonuna (commission de recours amiable) yapılır (madde R. 142-1). Tıbbi nitelikte bir uyuşmazlık, malullük veya sürekli iş göremezlik söz konusuysa tıbbi itiraz komisyonuna (commission médicale de recours amiable) başvurulur (madde R. 142-8).
Sessizlik
İtirazın alınmasından itibaren iki ay içinde yanıt verilmezse talep reddedilmiş sayılabilir (madde R. 142-6). Süre tıbbi komisyon önünde dört ay (madde R. 142-8-5), itiraz her iki komisyonun görev alanına giriyorsa altı aydır (madde R. 142-9-1).
Dava dilekçesi
Mahkemeye, kaleme teslim edilen veya iadeli taahhütlü mektupla gönderilen dilekçeyle başvurulur. Dilekçe, gerekçelerin kısa bir açıklamasını, listede belirtilen belgeleri, itiraz edilen kararın örneğini veya zımni kararda ilk karar ile ön itirazın örneklerini ve gerektiğinde tıbbi belgeleri almak üzere belirlenen hekimin adını içerir (madde R. 142-10-1).
Yargılama sırasında verilen ret kararı
Zımni ret kararına itiraz eden davacıya karşı, sırf yargılama sırasında verilen açık kararı mahkemeye taşımadığı gerekçesiyle hak düşürücü sürenin dolduğu ileri sürülemez (madde R. 142-10-1).
Ön inceleme
Yargılama heyeti başkanı, açıkça kabul edilemez olan dilekçeleri gerekçeli bir kararla reddedebilir (madde R. 142-10-2).
Sürenin bildirimde belirtilmesi sonraki tüm aşamaları etkiler. Kısmen önceki mevzuata tabi olan ve komisyonun bir ay içinde karar vermesi gereken bir davada Yargıtay, sigortalının başvurusunu süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddeden kararı bozmuştur. İlk kararın bildiriminde komisyona başvuru süresi ve zımni ret süresi belirtilmişti. Ancak « yukarıda belirtilen bir aylık sürenin sonunda yargısal başvuru için geçerli süre açıklanmadığından, bildirim yargısal başvuru süresini başlatmamıştı » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 14 novembre 2024, n° 23-16.186). Buna karşılık komisyon kararı iki aylık süreyi ve kalemin adresini belirtiyorsa dilekçenin gönderim tarihi kanıtlanmalıdır. Paris istinaf mahkemesi, daha önce gönderim yaptığını kanıtlayamayan sigortalının başvurusunun kabul edilemezliğini onamış ve « iki aylık sürenin kendisine karşı ileri sürülebildiği sigortalı, tanınan süre içinde başvurusunu yapmamıştır » demiştir (çevirimiz) (CA Paris, pôle 6, ch. 13, 23 janvier 2026, n° 24/00993). Bu olumsuz karar, taahhütlü gönderi kanıtının saklanmasının önemini gösterir.
Ön itirazın unutulması her zaman kesin bir hak kaybına yol açmaz. Yargıtay, önceki mevzuat uyarınca, doğrudan hâkime yapılan başvurunun kabul edilemezliğinin « kuruluşun idari itiraz komisyonuna başvurulduktan sonra, hak düşürücü süre dolmadan yapılması koşuluyla, yeni bir yargısal başvuruya engel olmadığını » belirtmiştir (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 22 octobre 2020, n° 19-18.175). Bazı kararlara ise doğrudan mahkemede itiraz edilir. Madde L. 142-4, L. 114-17 ve L. 114-17-1 maddelerindeki yaptırımlar için ön itirazı dışlar. Yargıtay da önceki mevzuat uyarınca bir sağlık kuruluşuna bildirilen mali yaptırıma « önceden idari itiraz komisyonuna başvurulmasına gerek olmaksızın » itiraz edilebileceğine karar vermiştir (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 10 novembre 2022, n° 21-12.759).
Ön itiraz ayrı bir sayfada ele alınmaktadır. İdari itiraz komisyonu avukatı sayfamıza ve tıbbi itiraz komisyonunun dört ay boyunca yanıt vermemesi hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz. Büromuz, dilekçeyi hazırlamadan önce her süreyi alındı belgesi ve bildirimdeki açıklamalar üzerinden hesaplar.
İki taraf
Sigortalı veya yardım alan kişi, işveren veya prim yükümlüsü olmanız
Sosyal güvenlik birimi, hem sigortalıların hem de işletmelerin başvurularını görür. İleri sürülebilecek gerekçeler farklıdır.
Sigortalı veya yardım alan kişiyseniz
- Ödenek reddine, yersiz ödeme talebine, iş göremezlik oranına, malullük kararına, bazı MDPH kararlarına veya iş kazası ya da meslek hastalığının tanınmamasına itiraz etmek.
- Bildirimdeki açıklamaları ve ön itiraz tarihini kontrol etmek, ardından tıbbi, idari ve gelir belgelerini sunmak.
- Tıbbi değerlendirme veya tıbbi bilirkişi incelemesi istemek ve tıbbi belgeleri almak üzere bir hekim belirlemek.
İşveren, prim yükümlüsü veya meslek mensubuysanız
- Ek prim tahakkukuna (redressement), resmî ödeme ihtarına (mise en demeure), ödeme emrine, yaptırıma, kaza veya hastalığın sigorta kapsamına alınmasına veya çalışan için belirlenen iş göremezlik oranına itiraz etmek.
- Ödeme emrinin bildiriminden veya resmî tebliğinden itibaren on beş gün içinde, emrin örneğini ekleyerek gerekçeli itirazda bulunmak.
- Bir tahkikat tedbiri kapsamında tıbbi raporun görevlendirilen hekime iletilmesini sağlamak.
İtiraz edilmeyen ödeme emri bir hükmün tüm sonuçlarını doğurur (madde L. 244-9). İtiraz, borçlunun yerleşim yerinin yargı çevresindeki yetkili mahkemenin kalemine on beş gün içinde yapılır. Mahkemenin itiraz üzerine verdiği karar ödeme emrinin yerini alır ve kanun gereği geçici olarak icra edilebilir (madde R. 133-3). URSSAF ödeme emrine itiraz ve URSSAF uyuşmazlıkları sayfalarımıza bakabilirsiniz.
İşverenin çalışanın tıbbi dosyasına erişimi kurallara bağlıdır. Danışman hekimin (praticien-conseil) raporu, mahkemenin atadığı bilirkişiye veya danışman hekime iletilir ve işverenin talebi üzerine görevlendirdiği hekime bildirilir (madde L. 142-10). Ancak hâkim tahkikat tedbiri emretmek zorunda değildir. « Yeterince bilgi sahibi olduğunu düşündüğünde bu yetkiyi kullanmakla hiçbir şekilde yükümlü değildir » ve « hiçbir hüküm, işverenin bu iletimi doğrudan tıbbi denetim biriminin danışman hekiminden elde etmesine izin vermez » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 11 janvier 2024, n° 22-15.939). İdari itiraz aşamasındaki usulsüzlükler de yeterli değildir. İşveren hâkime başvurabildiğinden, « tıbbi itiraz komisyonunun görüşündeki olası usulsüzlükler, sürekli iş göremezlik oranını belirleyen kararın işverene karşı ileri sürülemez hâle gelmesine yol açmaz » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 29 janvier 2026, n° 23-19.638). İşveren aleyhine olan bu iki karar, tartışmayı tıbbi esaslara yöneltir.
Hukuk bürosunun her dosyada incelediği gerekçeler:
Yargılama
Sosyal güvenlik biriminde duruşma ve tahkikat
Yargılama sözlüdür ve belirli kurallara bağlıdır. Duruşma daveti, yazılı belge alışverişi, tıbbi tedbirler ve yerine getirilecek işlemler bu kapsamdadır.
Kalem, davacıya duruşmayı bildirir ve dava dilekçesini ekleyerek davalıyı en az on beş gün önceden duruşmaya çağırır. Kuruluşlar her türlü yolla çağrılabilir (madde R. 142-10-3).
Tıbbi uyuşmazlıklarda kalem, dilekçeyi sandığa veya kararı veren makama iletir. Bu makam, yazılı görüşlerini yirmi gün içinde sunar ve diğer taraflara iletir. Davacı, duruşmada olası bir klinik değerlendirme için bizzat hazır bulunmaya davet edilir (madde R. 142-10-3).
Yargılama sözlüdür. Bir taraf, karşı tarafın duruşmadan önce iadeli taahhütlü mektupla bilgi sahibi olduğunu kanıtlamak koşuluyla, gerekçelerini hâkime gönderdiği mektupta açıklayabilir ve duruşmaya katılmayabilir (madde R. 142-10-4).
Başkan, yargılamaya hazırlık hâkiminin (juge de la mise en état) yetkilerini kullanır (madde R. 142-10-5). Hâkim, belge alışverişini düzenleyebilir, süreler belirleyebilir ve haklı bir neden olmadan belirlenen tarihten sonra iletilen talep, gerekçe ve belgeleri, gecikme savunma haklarını zedeliyorsa değerlendirme dışı bırakabilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 446-2).
Mahkeme, özellikle duruşmada yapılacak klinik veya dosya üzerinden tıbbi değerlendirme olmak üzere her türlü tahkikat tedbirine karar verebilir (madde R. 142-16). Bu işlem, bilirkişi listesine kayıtlı bir bilirkişi veya danışman tarafından, böyle biri yoksa ilgili hastalık alanında uzman ya da yetkin bir hekim tarafından yapılır (madde R. 142-16-1).
Duruşmanın aleni olması özel hayatın gizliliğini zedeliyorsa duruşma kapalı olarak (en chambre du conseil) yapılabilir (madde R. 142-10-9).
Yazılı sunum, karşılıklı bilgi edinme ve tartışma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Yargıtay, Paris adli yargı ilk derece mahkemesinin duruşmaya katılmaktan muaf tutulan bir yardım alıcısının gönderdiği dilekçeleri, « bu dilekçelerin duruşmadan önce sandığın da bilgisine sunulduğunu tespit etmeden » dikkate alan hükmünü bozmuştur (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 6 juin 2024, n° 22-17.675). Madde R. 142-10-4 uyarınca hâkime yazılı başvuru imkânını usulüne uygun kullanan taraf dışında, Paris istinaf mahkemesi sözlü yargılamada « bir tarafın yazılı dilekçelerinin ancak duruşmada sözlü olarak tekrarlandığında hâkimin önüne geçerli biçimde getirildiğini » hatırlatır (çevirimiz) (CA Paris, pôle 6, ch. 12, 18 septembre 2026, n° 24/00688). Haklı bir neden olmadan duruşmaya katılmayan davacının dilekçesi hükümsüz sayılabilir (caducité). Bu neden on beş gün içinde kaleme bildirilirse karar kaldırılabilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 468).
Tıbbi tedbirler kendi kurallarına tabidir. Danışman hekimin tıbbi raporu, tıbbi sır gerekçesiyle engellenemeksizin bilirkişiye veya danışman hekime iletilir (madde L. 142-10). İçeriği madde R. 142-1-A, V ile belirlenmiştir. Raporun yokluğu uyuşmazlığı tek başına çözmez. Raporun iletilmemesi « tek başına, reçete edilen tedavi ve iş göremezlik izinlerinin karşılanmasına ilişkin kararın ileri sürülemezliğiyle yaptırıma bağlanmış değildir ». Ancak « raporun bilirkişiye iletilmemesinin tüm hukuki sonuçlarını çıkarmak yargılamayı yapan mahkemeye aittir » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 6 juin 2024, n° 22-15.932). Uyuşmazlık, resmî tablodaki bir koşul karşılanmadığından veya hastalık hiçbir tabloda yer almadığından sandığın Meslek Hastalıklarını Tanıma Bölge Komitesine (comité régional de reconnaissance des maladies professionnelles) sunduğu hastalığın mesleki kökenine ilişkinse, mahkeme sandığın başvurduğundan başka bir bölge komitesinin görüşünü alır (madde R. 142-17-2). Bilirkişi veya danışman hekimin çağrısına uymak için ikamet veya çalışma yerinin bulunduğu belediye sınırlarının dışına çıkması gereken başvuranın yol ve konaklama giderleri karşılanır (madde R. 142-18).
Gerekli işlemler yapılmazsa yargılama sona erebilir. Tarafların mahkemece açıkça kendilerine yüklenen işlemleri iki yıl boyunca yapmaması hâlinde yargılama hareketsizlik nedeniyle sona erer (péremption) (madde R. 142-10-10). Bu işlemler için süre belirlenmemişse, « sona erme süresi, tarafların bu işlemlerden fiilen haberdar oldukları tarihten itibaren işlemeye başlar » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 14 novembre 2024, n° 22-23.185). Prim yükümlüsünün ödeme emrine itiraz ettiği bu davada, tarafların huzurunda duruşmada verilen dosyanın işlemden kaldırılması (radiation) kararı URSSAF'a işlemler yapma yükümlülüğü getirmişti. URSSAF iki yıl boyunca işlem yapmayınca yargılamanın sona erdiği tespit edilmiştir. Sosyal güvenlik biriminde duruşma daveti ve duruşma hakkındaki yazımıza da bakabilirsiniz.
Duruşmadan sonra
Hüküm, istinaf ve yargılama maliyeti
Hükme karşı hangi mahkemeye, hangi sürede başvurulabilir ve ödenmesi gereken giderler nelerdir?
Tebliğ
Kalem, hükmü tarafların her birine bildirir (madde R. 142-10-7). Başvuru süresi bu bildirimden itibaren işler (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 528). Bildirimde, açık olan başvuru yolunun süresi ve usulü belirgin biçimde gösterilmelidir (madde 680).
İstinaf
Çekişmeli yargıda süre bir aydır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 538). İstinaf, özel olarak belirlenmiş bir istinaf mahkemesinin görev alanındadır (Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 311-15). Başvuru, mahkeme kalemine yapılan veya taahhütlü postayla gönderilen bir beyanla yapılır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 932).
Temsil
İstinaf usulünde temsil zorunlu değildir (madde R. 142-11) ve yargılama sözlüdür (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 946). Avukat olmayan temsilci özel yetki belgesi sunmalıdır (madde 931).
İstinafa kapalı hükümler
Adli yargı ilk derece mahkemesinin, tutarı 5 000 avro veya altında olan şahsi hak ya da taşınır mal davalarında verdiği hükümler istinafa kapalıdır (Yargı Teşkilatı Kanunu madde R. 211-3-24). Yalnızca temyiz başvurusu (pourvoi en cassation) yapılabilir.
Temyiz
Temyiz başvurusu, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Danıştay (Conseil d'État) ve Yargıtay nezdinde görev yapmaya yetkili bir avukat aracılığıyla yapılır (madde R. 142-15).
Uygulama
Mahkeme, kararlarının geçici icrasına (exécution provisoire) hükmedebilir. Günlük ödeneğe ilişkin kararlar, istinafa rağmen, kazadan istinaf başvurusunu izleyen otuzuncu güne kadar hak edilen ödenek için geçici olarak icra edilebilir. Sonrasında başkana yapılacak başvuru üzerine aylık olarak icra edilebilir (madde R. 142-10-6).
İstinaf sınırı, talep üzerinden hesaplanır. Paris istinaf mahkemesi, Paris sosyal güvenlik biriminin 1 718 avroluk ödeme emrine itiraz üzerine verdiği hükme karşı bir şirketin istinaf başvurusunu kabul edilemez bulmuştur. Mahkeme, « istinaf sınırı, ilk derece hâkimleri önünde ileri sürülen son taleplerden ortaya çıkan talep tutarına göre belirlenir » demiştir (çevirimiz) (CA Paris, pôle 6, ch. 13, 17 janvier 2025, n° 21/03649). Aynı karar, genel sosyal katkı (CSG) ve sosyal borcun geri ödenmesi katkısı (CRDS) için istisnayı saklı tutar. Bunlarda « uyuşmazlığın tutarı ne olursa olsun mahkeme kararına karşı daima istinafa başvurulabilir » (çevirimiz). CSG bakımından bu kural günümüzde Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 136-5 IV. fıkrasında yer alır. Prim yükümlüsü aleyhine olan bu karar, talebin ilk dereceden itibaren parasal olarak belirlenmesini gerektirir.
Başvuru yolu, mahkemenin neye karar verdiğine de bağlıdır. Dilekçe hükümsüz sayılmışsa, haklı neden on beş gün içinde kaleme bildirilerek önce aynı mahkemeye başvurulur (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 468). Yalnızca hükümsüzlüğü kaldırmayı reddeden karara karşı istinafa başvurulabilir. Çünkü « istinaf başvurusu ancak hâkimin ilk kararını geri almayı reddeden kararına karşı yapılabilir » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 20 avril 2017, n° 16-15.934). Paris istinaf mahkemesi bu nedenle, doğrudan hükümsüzlük kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu kabul edilemez bulmuştur. Bildirimde yanlışlıkla istinaf yolunun belirtilmesi « yalnızca başvuru süresinin işlememesine yol açar, istinaf başvurusunu kabul edilebilir kılmaz » (çevirimiz) (CA Paris, pôle 6, ch. 12, 18 septembre 2026, n° 24/00688). Sosyal güvenlikten sorumlu bakanlar ayrıca sosyal mevzuatı ilgilendiren her davaya müdahale edebilir ve taraflara tanınan sürelerde istinaf veya temyiz başvurusunda bulunabilir (madde R. 142-14).
Maliyet sınırlıdır ancak çeşitli giderler vardır. Tıbbi uyuşmazlıklarda mahkemenin emrettiği tıbbi değerlendirme ve bilirkişi incelemesi giderlerini Ulusal Sağlık Sigortası Sandığı (Caisse nationale de l'assurance maladie) karşılar (madde L. 142-11). Adli yargı ilk derece mahkemesinde hukuk davası açan taraf, metinde sayılan istisnalar dışında, 50 avroluk hukuki yardım katkı payı öder. İstisnalar arasında adli yardım (aide juridictionnelle) yararlanıcıları vardır. Sosyal güvenlik uyuşmazlıkları bu istisnalar arasında değildir. Bir ay içinde eksikliğin giderilmesi için önceden davet yapılmadan kabul edilemezlik kararı verilemez (Fransız Genel Vergi Kanunu (Code général des impôts) madde 1635 bis Q). Sosyal güvenlik biriminde 50 avroluk katkı payı hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz. Kaybeden taraf, diğer tarafa yargılama giderlerine dâhil olmayan masrafları için bir tutar ödemeye mahkûm edilebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 700). İstinaf için istinaf mahkemesi avukatı sayfamıza, sosyal güvenlik birimi hükmünün istinafında temsil ve davanın reddinden sonra istinaf hakkındaki yazılarımıza bakabilirsiniz.
SSS
Sıkça sorulan sorular
Yürürlükteki metinlere ve doğrulanmış kararlara dayanan on dört ayrıntılı yanıt.
Adli yargı ilk derece mahkemesinin sosyal güvenlik birimi nedir?
Sosyal güvenlik uyuşmazlıklarını ve Sosyal Yardım ve Aileler Kanunu madde L. 134-3'te sayılan bazı sosyal yardım uyuşmazlıklarını gören, özel olarak belirlenmiş adli yargı ilk derece mahkemelerindeki heyettir (Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 211-16). Sosyal güvenlik uyuşmazlıkları adli yargının görev alanındadır (Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 142-8). Bu uyuşmazlıklar özellikle sosyal güvenlik ve tarımsal sosyal sigorta mevzuatının uygulanmasını, prim tahsilini, malullük ve çalışma yetersizliğini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliği ve Engelli Bireylerin Hakları ve Özerkliği Komisyonunun bazı kararlarını kapsar (madde L. 142-1). Bunlar, Sosyal Yardım ve Aileler Kanunu madde L. 241-9 birinci fıkrasında belirtilen kararlardır. Yetişkinlerin mesleki rehabilitasyonuna, uyarlanmış veya korumalı çalışmasına ve engelli çalışan statüsüne ilişkin kararlar idari yargının görev alanındadır.
Mahkeme heyet hâlinde toplanır. Heyet, adli yargı ilk derece mahkemesi başkanı veya onun görevlendirdiği bir hâkim ile biri ücretli çalışanları, diğeri işverenler ve bağımsız çalışanları temsil eden iki meslekten olmayan üyeden oluşur (Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 218-1). Heyet eksikse, taraflar başkanın tek başına karar vermesini kabul etmedikçe duruşma bir kez ertelenir. Heyetin oluşumuna itiraz, duruşmadaki görüşmelerin başlangıcında veya usulsüzlük sonradan ortaya çıkarsa öğrenildiği anda yapılmalıdır. Aksi hâlde itiraz kabul edilemez (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 430). Yargıtay, mahkeme önünde bu itirazı ileri sürmeyen bir sandığın temyiz gerekçesini bu nedenle reddetmiştir (Cass. 2e civ., 21 mars 2024, n° 22-13.906).
Yargılama, uyuşmazlık türüne özgü kurallar saklı kalmak üzere Hukuk Muhakemeleri Kanununa tabidir (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-1-A, II). Büromuz önce uyuşmazlığın bu mahkemenin görev alanına girdiğini, iş mahkemesinin (conseil de prud'hommes), idare mahkemesinin (tribunal administratif) veya iş kazası prim tarifeleri için özel olarak belirlenmiş istinaf mahkemesinin görevinde olmadığını kontrol eder.
Sosyal güvenlik biriminden önce idari itiraz komisyonuna başvurmak gerekir mi?
Çoğu durumda evet. Komisyon önündeki usulü idari itiraz komisyonu sayfamızda ele alıyoruz. İş kazası prim tarifeleri ve L. 114-17 ile L. 114-17-1 maddeleri uyarınca verilen yaptırımlar dâhil sayılan bazı kararlar dışında, yargısal başvurudan önce ön itiraz yapılır (Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 142-4). Kuruluşun idari itiraz komisyonuna kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde başvurulur (madde R. 142-1). Tıbbi nitelikteki, malullüğe, çalışma yetersizliğine veya sürekli iş göremezliğe ilişkin itirazlar tıbbi itiraz komisyonuna yapılır. Yazılı başvuruya kararın örneği eklenir ve başvuru, alındığı tarihin kesin olarak belirlenmesini sağlayan herhangi bir yolla gönderilir (madde R. 142-8).
Doğrudan hâkime yapılan başvuru kabul edilemez, ancak hata süre içinde giderilebilir. Yargıtay, önceki mevzuat uyarınca bu kabul edilemezliğin « kuruluşun idari itiraz komisyonuna başvurulduktan sonra, hak düşürücü süre dolmadan yapılması koşuluyla, yeni bir yargısal başvuruya engel olmadığını » belirtmiştir (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 22 octobre 2020, n° 19-18.175). Sandığın kendisinin idari itiraz olarak değerlendirdiği mektup, ön itiraz yerine geçer. Yargıtay, « sigortalı, mahkemeye başvurmadan önce 10 Nisan 2020 tarihinde ön idari itirazda bulunduğundan başvurusunun kabul edilebilir olduğu » sonucuna varan mahkemeyi onamıştır (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 21 mars 2024, n° 22-13.906).
Yargıtay, mali yaptırım bakımından önceki mevzuat uyarınca itirazın « önceden idari itiraz komisyonuna başvurulmasına gerek olmaksızın » hâkime yapılacağına karar vermiştir (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 10 novembre 2022, n° 21-12.759). Büromuz işlem yapmadan önce doğru başvuru yolunu belirler.
Adli yargı ilk derece mahkemesinin sosyal güvenlik birimine başvuru süresi nedir?
Aksine bir hüküm olmadıkça, ön itiraz üzerine verilen kararın bildiriminden itibaren iki aydır. Bu süre ancak başvuru yollarıyla birlikte itiraz edilen kararın bildiriminde veya zımni kararda başvurunun alındı belgesinde belirtilmişse ilgiliye karşı ileri sürülebilir (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-1-A, III).
Eksik bildirim süreyi başlatmaz. Kısmen önceki mevzuata tabi olan ve komisyonun bir ay içinde karar vermesi gereken bir davada Yargıtay, sigortalının başvurusunu süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddeden kararı bozmuştur. İlk kararın bildirimi « yukarıda belirtilen bir aylık sürenin sonunda yargısal başvuru için geçerli süreyi açıklamadığından, yargısal başvuru süresini başlatmamıştı » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 14 novembre 2024, n° 23-16.186). Dosya Montpellier istinaf mahkemesine gönderilmiştir.
Süre bildirimde belirtilmişse katı biçimde uygulanır. Paris istinaf mahkemesi, elektronik taahhütlü gönderiyle iletilen dilekçesi süreden sonra gönderilen ve ilk gönderimi kanıtlayamayan sigortalının başvurusunun kabul edilemezliğini onamıştır. « İki aylık sürenin kendisine karşı ileri sürülebildiği sigortalı, tanınan süre içinde başvurusunu yapmamıştır » (çevirimiz) (CA Paris, pôle 6, ch. 13, 23 janvier 2026, n° 24/00993). Sigortalı ayrıca yargılama giderlerini ve sandığın masrafları için 750 avro ödemeye mahkûm edilmiştir.
Büromuz, alındı belgelerinden hareketle olayların kronolojisini çıkarır, ardından dilekçeyi tarihli kanıt bırakan bir yolla sunar.
Sandık idari itirazıma yanıt vermedi. Mahkemeye başvurabilir miyim?
Evet, yanıtsızlık süresi dolduğunda başvurabilirsiniz. İdari itiraz komisyonunun kararı iki ay içinde başvurana bildirilmemişse, başvuran talebini reddedilmiş sayabilir. Bu süre, kuruluşun itirazı veya sonradan sunulan belgeleri aldığı tarihten itibaren işler (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-6). Tıbbi itiraz komisyonuna başvuruda, kuruluşun itirazın yapılmasından itibaren dört ay içinde karar vermemesi ret anlamına gelir (madde R. 142-8-5). İtiraz her iki komisyonun görev alanına giriyorsa bu süre altı aydır (madde R. 142-9-1).
Zımni karara karşı dilekçeye ilk kararın ve ön itirazın örneği eklenir (madde R. 142-10-1). Komisyon daha sonra açık bir karar verirse, sırf yargılama sırasında verilen bu kararı mahkemeye taşımadığı gerekçesiyle davacıya karşı hak düşürücü sürenin dolduğu ileri sürülemez (aynı madde).
Zımni karara karşı başvuru süresi, ancak başvuru yollarıyla birlikte başvurunun alındı belgesinde belirtilmişse ilgiliye karşı ileri sürülebilir (madde R. 142-1-A). Aynı bilgilendirme yükümlülüğü ilk kararın bildirimi için de geçerlidir. Kısmen önceki mevzuata tabi olan ve komisyonun bir ay içinde karar vermesi gereken bir davada Yargıtay, zımni ret süresini belirten ancak yargısal başvuru süresini açıklamayan bildirimin « yargısal başvuru süresini başlatmadığına » karar vermiştir (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 14 novembre 2024, n° 23-16.186). Büromuz, başvurunun süresinin geçtiği veya hâlâ yapılabileceği sonucuna varmadan önce bu açıklamaları inceler.
Sosyal güvenlik birimine sunulacak dilekçe nasıl hazırlanır ve verilir?
Mahkemeye, kaleme teslim edilen veya iadeli taahhütlü mektupla gönderilen dilekçeyle başvurulur (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-10-1). Dilekçe, Hukuk Muhakemeleri Kanununun her dilekçe için öngördüğü bilgilerin yanı sıra talebin gerekçelerinin kısa bir açıklamasını içerir. Dayanılan belgeler ekli bir listede sayılır ve dilekçeye eklenir. İtiraz edilen kararın veya zımni kararda kuruluşun ilk kararı ile ön itirazın örneği de eklenir. Gerektiğinde tıbbi belgeleri almak üzere belirlenen hekimin adı ve adresi belirtilir.
Başvuran, bilirkişi veya danışman hekimin çağrısına uymak için ulaşım giderlerinin karşılanmasını istiyorsa bunu dilekçesinde talep eder. Karşılama, hekimin bağlayıcı olumlu görüşüne tabidir (madde R. 142-18). Kalem, dilekçeyi davalıya gönderilen duruşma davetine ekler (madde R. 142-10-3). Başkan, açıkça kabul edilemez olan dilekçeyi gerekçeli kararla reddedebilir (madde R. 142-10-2).
Dilekçe, tartışmanın kapsamını belirler. Ön itirazda sunulmamış bir talep kabul edilemezlik riski taşır. Bu durumda tek çare süre içinde yeni bir başvuru yapmaktır (Cass. 2e civ., 22 octobre 2020, n° 19-18.175). Bu nedenle büromuz dilekçeyi ön itiraz ve onu reddeden karar temelinde hazırlar, talebi kuruluşun incelediği kapsamın dışına genişletmez ve belgeleri bu aşamadan itibaren toplar.
Paris sosyal güvenlik birimi mi, başka bir birim mi yetkilidir?
Kural olarak davacının yerleşim yerinin yargı çevresindeki özel olarak belirlenmiş adli yargı ilk derece mahkemesi yetkilidir (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-10). Dolayısıyla Paris'te ikamet eden kişi, kararı veren sandığın merkezi nerede olursa olsun Paris adli yargı ilk derece mahkemesinin sosyal güvenlik birimine başvurur.
Metin iki istisna öngörür. Aynı kanunun ve Fransız Tarım Kanununun (Code rural) hükümlerine atıfla belirtilen bazı işverene özgü durumlarda, işverenin sosyal prim ve katkılarını ödediği tahsilat kuruluşunun merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Davacı yurt dışında yaşıyorsa, kararı veren sosyal güvenlik kuruluşunun, idari makamın veya İl Engelliler Merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Ödeme emrine itirazda borçlu, kendi yerleşim yerinin yargı çevresindeki yetkili mahkemenin kalemine başvurur (madde R. 133-3).
Özel hükümler dışında yargılama Hukuk Muhakemeleri Kanununa tabi olduğundan (madde R. 142-1-A), görev veya yetki itirazı bu kanunun kurallarına göre yapılır. Bu sayfada anılan kararlar, Paris adli yargı ilk derece mahkemesinin bu uyuşmazlıkları gördüğünü (Cass. 2e civ., 6 juin 2024, n° 22-17.675, CA Paris, pôle 6, ch. 13, 17 janvier 2025, n° 21/03649) ve hükümlerine karşı Paris istinaf mahkemesine başvurulduğunu gösterir. Büromuz, Paris sosyal güvenlik biriminde ve diğer belirlenmiş mahkemelerde hizmet verir.
Sosyal güvenlik biriminde avukat zorunlu mudur?
Hayır. Taraflar kendilerini savunabilir (Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 142-9). Avukatlar dışında, eşleri, doğrudan üstsoy veya altsoyları, birlikte yaşadıkları kişiler veya medeni dayanışma sözleşmesi (pacte civil de solidarité) partnerleri kendilerine yardım edebilir veya onları temsil edebilir. Aynı meslekten bir çalışan ya da işveren, sendika veya meslek kuruluşunun yetkili temsilcisi, davaya taraf kuruluşun ya da başka bir sosyal güvenlik kuruluşunun yöneticisi veya çalışanı ve metnin yetkilendirdiği bir derneğin delegesi de bu görevi üstlenebilir. Avukat olmayan temsilci özel yetki belgesi sunmalıdır.
Aynı kural, temsilin zorunlu olmadığı istinaf usulünde de geçerlidir (madde R. 142-11). Temsil zorunluluğunun bulunmaması şekil şartlarını kaldırmaz. Yargıtay, duruşmaya katılmaktan muaf tutulan yardım alıcısının yazılı sunumlarını « bu dilekçelerin duruşmadan önce sandığın da bilgisine sunulduğunu tespit etmeden » dikkate alan hükmü bozmuştur (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 6 juin 2024, n° 22-17.675). Yardım alıcısı yargılama giderlerini ve sandığa 3 000 avro ödemeye mahkûm edilmiştir.
Avukat özellikle süreleri takip etmek, kabul edilebilir talepler oluşturmak, tıbbi tartışmayı hazırlamak ve istinaf yolunun açık olup olmadığını belirleyen talep tutarını hesaplamak için hizmet verir. Büromuz başvurana duruşmada yardımcı olabilir veya onu temsil edebilir. İstinaf mahkemesinde temsil hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Sosyal güvenlik biriminde duruşma nasıl yapılır?
Kalem, davacıya duruşmanın yerini, gününü ve saatini bildirir ve davalıyı en az on beş gün önceden çağırır. Adi mektupla çağrılan taraf gelmezse iadeli taahhütlü mektupla yeniden çağrılır (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-10-3). Tıbbi uyuşmazlıklarda sandık yazılı görüşlerini yirmi gün içinde sunar ve davette davacıdan olası bir klinik değerlendirme için bizzat hazır bulunması istenir.
Yargılama sözlüdür (madde R. 142-10-4). Her taraf duruşmada taleplerini ve gerekçelerini açıklar ve yazılı sunumlarına atıf yapabilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 446-1). Taraf, karşı tarafın duruşmadan önce iadeli taahhütlü mektupla bilgi sahibi olduğunu kanıtlamak koşuluyla gerekçelerini hâkime mektupla gönderip duruşmaya katılmayabilir. Bu durum dışında Paris istinaf mahkemesi, « bir tarafın yazılı dilekçelerinin ancak duruşmada sözlü olarak tekrarlandığında hâkimin önüne geçerli biçimde getirildiğini » hatırlatır (çevirimiz) (CA Paris, pôle 6, ch. 12, 18 septembre 2026, n° 24/00688).
Haklı bir neden olmadan duruşmaya katılmayan davacının dilekçesi hükümsüz sayılabilir. Davacı, bu nedeni on beş gün içinde kaleme bildirerek kararın kaldırılmasını sağlayabilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 468). Aleniyet özel hayatın gizliliğini zedeliyorsa duruşma kapalı yapılabilir (madde R. 142-10-9). Büromuz duruşma dosyasını hazırlar, belgeleri kuruluşa zamanında iletir ve sandığın görüşlerine yanıt verir. Duruşma daveti ve duruşmaya katılma hakkındaki yazımıza bakabilirsiniz.
Mahkeme tıbbi bilirkişi incelemesine karar verebilir mi?
Evet. Mahkeme, kişinin muayenesinde gizliliği sağlayan koşullarda, danışman tarafından duruşmada yapılan klinik veya dosya üzerinden tıbbi değerlendirme dâhil her türlü tahkikat tedbirine karar verebilir (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-16). Bilirkişi veya danışman, bilirkişi listesinden, böyle biri yoksa ilgili hastalık alanında uzman veya yetkin hekimler arasından seçilir (madde R. 142-16-1). Karara dayanak oluşturan tıbbi rapor, tıbbi sır gerekçesiyle engellenemeksizin kendisine eksiksiz iletilir (madde L. 142-10). Tıbbi uyuşmazlıklarda bu tedbirlerin giderlerini Ulusal Sağlık Sigortası Sandığı karşılar (madde L. 142-11).
Hâkim bu tedbire karar vermek zorunda değildir. Yargıtaya göre, sosyal güvenlik uyuşmazlığına bakan hâkim tahkikat tedbiri emretme yetkisine sahiptir, ancak « yeterince bilgi sahibi olduğunu düşündüğünde bu yetkiyi kullanmakla hiçbir şekilde yükümlü değildir » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 11 janvier 2024, n° 22-15.939). Bu nedenle bilirkişi incelemesi talebi, somut, tarihli ve karşı tarafa iletilmiş tıbbi belgelerle gerekçelendirilmelidir.
Tedbir emredildiği hâlde rapor bilirkişiye iletilmezse sandığın kararı sırf bu nedenle ileri sürülemez hâle gelmez. Yargıtay, sigorta kapsamına alma kararının esası bakımından « raporun bilirkişiye iletilmemesinin tüm hukuki sonuçlarını çıkarmanın yargılamayı yapan mahkemeye ait olduğuna » karar vermiştir (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 6 juin 2024, n° 22-15.932). Büromuz, müvekkilinin hekimiyle birlikte görüşleri ve önerilen bilirkişi görevini hazırlar. Sosyal güvenlik biriminde tıbbi bilirkişi incelemesi ve klinik değerlendirme ve sürekli kısmi iş göremezlik (IPP) oranına itiraz hakkındaki yazılarımıza bakabilirsiniz.
İşveren olarak iş göremezlik oranına veya sigorta kapsamına alma kararına nasıl itiraz ederim?
Tıbbi itiraz için önce tıbbi itiraz komisyonuna (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-8), ardından sosyal güvenlik birimine başvurulur. Bu aşamada danışman hekimin tıbbi raporu komisyona iletilir ve işverenin talebi üzerine görevlendirdiği hekime bildirilir (madde L. 142-6). Mahkeme önünde rapor, bilirkişiye veya danışman hekime iletilir ve davaya taraf işverenin görevlendirdiği hekime bildirilir (madde L. 142-10).
İdari itiraz aşamasındaki usulsüzlükler yeterli değildir. İşveren itirazını hâkime taşıyabildiğinden, Yargıtay « tıbbi itiraz komisyonunun görüşündeki olası usulsüzlüklerin, sürekli iş göremezlik oranını belirleyen kararın işverene karşı ileri sürülemez hâle gelmesine yol açmadığına » karar vermiştir (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 29 janvier 2026, n° 23-19.638). Ayrıca « hiçbir hükmün, işverenin bu iletimi doğrudan tıbbi denetim biriminin danışman hekiminden elde etmesine izin vermediğini » belirtmiştir (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 11 janvier 2024, n° 22-15.939). İşverenler aleyhine verilen bu iki karar, tıbbi esasların tartışılmasının önemini gösterir.
Büromuz işverenle birlikte görevlendirilecek hekimi belirler, yararlı olduğunda tahkikat tedbiri talep eder ve rapora göre tedavi ile iş göremezlik izinlerinin kazayla bağlantısını tartışır. Kaza veya hastalığın kendisinin tanınması için iş kazası sayfamıza bakabilirsiniz.
Yargılama hareketsiz kalırsa ne olur?
Yargılama sona erebilir. Taraflardan hiçbiri iki yıl boyunca işlem yapmazsa yargılama hareketsizlik nedeniyle sona erer (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 386). Sosyal güvenlik biriminde bu sona erme, tarafların söz konusu süre boyunca mahkemenin açıkça kendilerine yüklediği işlemleri yapmamasını gerektirir. Hâkim, tarafları görüşlerini sunmaya davet ettikten sonra bunu kendiliğinden tespit edebilir (Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-10-10).
Başlangıç tarihi tartışılabilir. Herhangi bir süre belirlenmemişse Yargıtaya göre « sona erme süresi, tarafların bu işlemlerden fiilen haberdar oldukları tarihten itibaren işlemeye başlar » (çevirimiz) (Cass. 2e civ., 14 novembre 2024, n° 22-23.185). Prim yükümlüsünün ödeme emrine itiraz ettiği bu davada, tarafların huzurunda duruşmada verilen dosyanın işlemden kaldırılması kararı URSSAF'a işlemler yapma yükümlülüğü getirmişti. Süre, sonraki bildirimden değil o günden itibaren işlemiş ve URSSAF iki yıl içinde işlem yapmadığından yargılamanın sona erdiği tespit edilmiştir.
Duruşmaya katılmamak daha hızlı sonuç doğurur. Hâkim dilekçeyi hükümsüz sayabilir. Hükümsüzlüğe karşı önce aynı mahkemeye, haklı neden on beş gün içinde kaleme bildirilerek başvurulur (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 468). Yalnızca hükümsüzlüğü kaldırmayı reddeden karara karşı istinafa başvurulabilir (Cass. 2e civ., 20 avril 2017, n° 16-15.934). Paris istinaf mahkemesi, doğrudan hükümsüzlük kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu kabul edilemez bulmuştur (CA Paris, pôle 6, ch. 12, 18 septembre 2026, n° 24/00688). Büromuz özellikle dosyanın işlemden kaldırılmasından veya bir tahkikat tedbirinden sonra mahkemenin istediği işlemlerin takvimini izler.
Sosyal güvenlik birimi hükmüne karşı istinafa nasıl başvurulur?
Hükmün kalem tarafından bildiriminden itibaren bir ay içinde (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 538 ve 528, Sosyal Güvenlik Kanunu madde R. 142-10-7), istinaf mahkemesi kalemine yapılan veya taahhütlü postayla gönderilen bir beyanla başvurulur (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 932). İstinaf, özel olarak belirlenmiş bir istinaf mahkemesinin görev alanındadır (Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 311-15). Yargılama sözlüdür ve temsil zorunlu değildir (madde 946, madde R. 142-11).
İstinaf yolu her zaman açık değildir. Talep 5 000 avro veya altındaysa adli yargı ilk derece mahkemesi istinafa kapalı hüküm verir (Yargı Teşkilatı Kanunu madde R. 211-3-24). Paris istinaf mahkemesi, 1 718 avroluk ödeme emrine itiraz üzerine verilen hükme karşı şirketin istinaf başvurusunu kabul edilemez bulmuştur. Mahkeme, « istinaf sınırı, ilk derece hâkimleri önünde ileri sürülen son taleplerden ortaya çıkan talep tutarına göre belirlenir » demiştir (çevirimiz) (CA Paris, pôle 6, ch. 13, 17 janvier 2025, n° 21/03649). Bu durumda yalnızca iki ay içinde, Danıştay ve Yargıtay nezdinde görev yapmaya yetkili avukat aracılığıyla temyiz başvurusu yapılabilir (madde R. 142-15).
İstinaf ayrıca bu yola elverişli bir hüküm gerektirir. Hükümsüzlük kararına önce aynı mahkemede itiraz edilir ve yalnızca bu kararı kaldırmayı reddeden karar istinaf yolunu açar (Cass. 2e civ., 20 avril 2017, n° 16-15.934). Paris istinaf mahkemesi, doğrudan hükümsüzlük kararına karşı istinafı kabul edilemez bulmuştur. Bildirimde yanlışlıkla istinaf yolunun belirtilmesi « yalnızca başvuru süresinin işlememesine yol açar, istinaf başvurusunu kabul edilebilir kılmaz » (çevirimiz) (CA Paris, pôle 6, ch. 12, 18 septembre 2026, n° 24/00688). İstinaf mahkemesi avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Sosyal güvenlik biriminde yargılama ne kadara mal olur?
Bu uyuşmazlıklarda yargı giderleri düşük olmakla birlikte bazı masraflar doğar. Adli yargı ilk derece mahkemesinde açılan her hukuk davası için 50 avroluk hukuki yardım katkı payı alınır. Metinde sayılan istisnalar dışında bunu davayı açan taraf öder. Adli yardım yararlanıcıları ve devlet istisnalar arasındadır (Genel Vergi Kanunu madde 1635 bis Q). Sosyal güvenlik uyuşmazlıkları bu istisnalar arasında değildir. Katkı payının bir ay içinde tamamlanması için önceden davet yapılmadan kabul edilemezlik kararı verilemez.
Tıbbi itirazlar, malullük, iş göremezlik ve engellilik uyuşmazlıkları dâhil metinde sayılan uyuşmazlıklarda hâkimin emrettiği tıbbi değerlendirme ve bilirkişi incelemesi giderlerini Ulusal Sağlık Sigortası Sandığı karşılar (Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 142-11). Bilirkişi veya danışman hekimin çağrısına uymak için ikamet veya çalışma yerinin bulunduğu belediye sınırlarının dışına çıkması gereken başvuranın yol ve konaklama giderleri karşılanır (madde R. 142-18).
Kaybeden taraf, diğer tarafa yargılama giderlerine dâhil olmayan masrafları için bir tutar ödemeye mahkûm edilebilir. Hâkim, hakkaniyeti veya ödeme yükümlüsünün ekonomik durumunu dikkate alır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 700). Bu sayfada anılan kararlar her iki duruma da örnek verir. Yargıtay önünde bir sandık sigortalıya 3 000 avro ödemeye mahkûm edilmiştir (Cass. 2e civ., 14 novembre 2024, n° 23-16.186). Paris istinaf mahkemesinde ise bir sigortalı 750 avro ödemeye mahkûm edilmiştir (CA Paris, pôle 6, ch. 13, 23 janvier 2026, n° 24/00993).
Sosyal güvenlik biriminde avukatlık ücreti nasıl belirlenir?
Avukatlık ücretleri, 31 Aralık 1971 tarihli Kanun'un 10. maddesine uygun olarak yazılı bir sözleşmeye bağlanır: taahhütte bulunmadan önce görevin neleri kapsadığını ve maliyetini bilirsiniz.
Büromuz aşama başına sabit ücreti tercih eder. Karar ve bildirimin analizi, idari itiraz komisyonuna veya tıbbi komisyona başvuru, dilekçe ve belge dosyası, sosyal güvenlik biriminde duruşma, tıbbi tahkikat tedbiri, ödeme emrine itiraz ve istinaf bu aşamalardır. Tıbbi uyuşmazlıklarda hâkimin emrettiği tıbbi değerlendirme ve bilirkişi incelemesi giderlerini sağlık sigortası karşılar (Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 142-11). Her yeni görev için ücret sözleşmesine ek düzenlenir, böylece beklenmedik faturalandırma yapılmaz.
Sabit ücret, itiraz edilen kararın, bildiriminin ve alındı belgelerinin incelenmesinden sonra belirlenir. Çünkü aşama sayısı, henüz dolmamış sürelere ve istinafın mümkün olup olmadığını belirleyen talep tutarına bağlıdır.
Belgeler üzerinden ilk görüş için, bu sayfadaki form aracılığıyla KDV dahil 80 € karşılığında yapılan dosyanın ön incelemesi, 24 iş saati içinde ilk yazılı analizle sonuçlanır. İlk görüşme için: +33 6 89 11 34 45.
Kaynaklar
Resmî metinler ve ilgili sayfalar
Bu sayfanın 1 Kasım 2026'da doğrulanan kaynakları ve hukuk bürosunun komşu uzmanlık alanları.
Resmî metinler
- Madde L. 211-16, L. 218-1, L. 218-2, L. 218-3 ve Yargı Teşkilatı Kanunu madde L. 218-5. Özel olarak belirlenmiş mahkemeler, heyet hâlinde yargılama, meslekten olmayan üyeler
- Madde L. 311-15, L. 311-16 ve Yargı Teşkilatı Kanunu madde R. 211-3-24. Özel olarak belirlenmiş istinaf mahkemeleri, istinaf sınırı
- Madde L. 142-1, L. 142-3 ve Sosyal Güvenlik Kanunu madde L. 142-8. Sosyal güvenlik ve L. 142-3 anlamında sosyal yardıma kabul uyuşmazlıkları (L. 142-1'in 1 Kasım 2026 tarihli metni)
- Madde L. 142-4, R. 142-1, R. 142-6, R. 142-8, R. 142-8-5 ve R. 142-9-1. Ön itiraz, komisyonlar ve zımni ret süreleri
- Madde R. 142-1-A, R. 142-10, R. 142-10-1 ve R. 142-10-2. Bildirim, süreler, yer bakımından yetki, dilekçe
- Madde R. 142-10-3, R. 142-10-4, R. 142-10-5, R. 142-10-9 ve R. 142-10-10. Duruşma daveti, sözlü yargılama, hazırlık, duruşmanın aleniyeti, hareketsizlik nedeniyle sona erme
- Madde L. 142-6, L. 142-10, L. 142-11, R. 142-16, R. 142-16-1, R. 142-17-2 ve R. 142-18. Tıbbi rapor, tahkikat tedbirleri, giderler
- Madde L. 142-9, R. 142-10-6, R. 142-10-7, R. 142-11, R. 142-14 ve R. 142-15. Temsil, geçici icra, bildirim, istinaf, temyiz
- Madde L. 244-9, R. 133-3, L. 452-4 ve L. 136-5. Ödeme emri ve itiraz, bağışlanamaz kusur, CSG uyuşmazlıklarında istinaf
- Madde 386, 430, 446-1, 446-2 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 468. Hareketsizlik nedeniyle sona erme, heyetin oluşumu, sözlü yargılama, dilekçenin hükümsüzlüğü
- Madde 528, 538, 680, 700, 931, 932 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 946. Sürenin başlangıcı ve uzunluğu, bildirim, yargılama giderlerine dâhil olmayan masraflar, istinaf usulü
- Madde L. 134-3, L. 241-6 ve Sosyal Yardım ve Aileler Kanunu madde L. 241-9. Adli yargının görev alanındaki sosyal yardım uyuşmazlıkları, Engelli Bireylerin Hakları ve Özerkliği Komisyonu kararlarına karşı başvuru
- Genel Vergi Kanunu madde 1635 bis Q. Hukuki yardım katkı payı
- 31 Aralık 1971 tarihli ve 71-1130 sayılı Kanun madde 10: avukatlık ücret sözleşmesi
Anılan kararlar
- Cass. 2e civ., 14 novembre 2024, n° 23-16.186. Yargısal başvuru süresi belirtilmediğinden sürenin işlememesi
- Cass. 2e civ., 22 octobre 2020, n° 19-18.175: komisyona başvurulduktan sonra yeni dava
- Cass. 2e civ., 21 mars 2024, n° 22-13.906. Heyetin oluşumuna duruşmadaki görüşmelerin başlangıcında itiraz, idari itirazın tanınması
- Cass. 2e civ., 10 novembre 2022, n° 21-12.759. Ön idari itiraz olmaksızın mali yaptırıma itiraz
- Cass. 2e civ., 6 juin 2024, n° 22-17.675. Duruşmadan önce sandığa iletilmeyen yazılı dilekçeler
- Cass. 2e civ., 11 janvier 2024, n° 22-15.939. Tahkikat tedbirinin takdire bağlı olması, tıbbi rapor
- Cass. 2e civ., 6 juin 2024, n° 22-15.932. Tıbbi raporun bilirkişiye iletilmemesi
- Cass. 2e civ., 29 janvier 2026, n° 23-19.638. Tıbbi komisyon usulsüzlüklerinin kararın ileri sürülemezliğine yol açmaması
- Cass. 2e civ., 14 novembre 2024, n° 22-23.185. Hareketsizlik nedeniyle sona erme süresinin başlangıcı
- CA Paris, pôle 6, ch. 13, 23 janvier 2026, n° 24/00993. Sürenin belirtildiği durumda geç başvurunun kabul edilemezliği
- CA Paris, pôle 6, ch. 13, 17 janvier 2025, n° 21/03649. İstinaf sınırı, ödeme emrine itiraz
- CA Paris, pôle 6, ch. 12, 18 septembre 2026, n° 24/00688. Sözlü yargılama, dilekçenin hükümsüzlüğü ve istinafın kabul edilemezliği
- Cass. 2e civ., 20 avril 2017, n° 16-15.934. Madde 468 uyarınca hükümsüzlük, yalnızca kararı geri almayı reddeden karara karşı istinaf
İlgili konular
İtirazınız reddedildi mi, dilekçe vermeniz veya bir hükme itiraz etmeniz mi gerekiyor?
Büroya 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. İtiraz edilen kararı, bildirimini, ön itirazınızı ve alındı belgelerini iletin. Av. Hassan Kohen, henüz dolmamış süreleri, taleplerin kabul edilebilirliğini ve istinaf sınırını kontrol eder. Ardından sosyal güvenlik birimine dilekçe, tıbbi tahkikat tedbiri, ödeme emrine itiraz, istinaf veya temyiz yollarından hangisinin uygun olduğunu belirtir.