Kohen Avocats — Ceza savunması
Okulda akran zorbalığı avukatı Paris: şikâyet, delil ve tazminat
Çocuğunuz okulda zorbalığa mı uğruyor, yoksa zorbalık iddiasıyla mı karşı karşıya? Hukuk bürosu mesajları inceler, atılacak adımları hazırlar ve size Paris ile Île-de-France bölgesinde eşlik eder.
Bir çağrı ya da yeni olaylar mı var? Bir sonraki tarihi bildirin ve elinizdeki belgeleri hukuk bürosuna iletin.
Okulda akran zorbalığı · Paris
Dosyanızı inceletin
Durumu Paris'teki ceza hukuku bürosuna anlatın: bildirimler, mesajlar, suç duyurusu veya çağrı. Daha önce attığınız adımları belirtin.
Paris
ve Île-de-France
mağdurlar ve savunma
Kohen Avocats, Paris 16. bölge
Okulda akran zorbalığını anlamak ve harekete geçmek
Okulda akran zorbalığı · Paris 16. bölge
Paris'te okulda akran zorbalığı avukatı ne yapar?
- Paris Barosu
- Okulda akran zorbalığı
- Mağdurlar ve savunma
- Paris ve Île-de-France
Okulda akran zorbalığı; sınıfta, öğrenciler arasındaki yazışmalarda veya sosyal medyada işlenen fiilleri kapsayabilir. Bu fiilin nitelendirilmesi için davranışların, tekrarlanmalarının, sağlık üzerindeki sonuçlarının ve fail ile okul arasındaki bağın incelenmesi gerekir (Fransız Ceza Kanunu (Code pénal) madde 222-33-2-2, Ceza Kanunu madde 222-33-2-3). Hukuk bürosu mesajları, bildirimleri ve tıbbi belgeleri inceler, suç duyurusunu hazırlar ve koruma amaçlı adımları tazminat talebinden ayırır.
Hukuk bürosu, ailelere Paris ve Île-de-France bölgesinde, ilk uyarılardan itibaren ya da bir çağrının ardından eşlik eder. Hakkında iddia bulunan küçüğe de yardımcı olur; bu durumda kişisel rolüne ve ayırt etme gücüne özel önem verilir (Fransız Çocuk Ceza Adaleti Kanunu (Code de la justice pénale des mineurs) madde L11-1). Görüşmeye hazırlanmak için bir kronoloji, aldığınız belgeler ve yazışmaların tamamını iletin. Hukuk bürosuna +33 6 89 11 34 45 numarasından ulaşabilirsiniz.
Fransa avukatlar rehberindeki resmi profil (CNB)Büro adresi: 10 avenue du Colonel Bonnet, 75016 Paris
Olayları nitelendirmek
Yazışmaları yeniden oluşturmak, her katılımcıyı belirlemek ve okulla bağı incelemek.
Atılacak adımları hazırlamak
Bildirimleri, suç duyurusunu ve zararın incelenmesi için gerekli belgeleri düzenlemek.
Küçüğü savunmak
İfadeye hazırlanmak, katılımını analiz etmek ve kişisel durumunu sunmak.
Ceza Kanunu · madde 222-33-2-2 ve 222-33-2-3
Okulda akran zorbalığını tanımak
Cezai nitelendirme birden fazla unsur gerektirir. Bir bildirimde yalnızca zorbalık sözcüğünün geçmesi bu unsurları ortaya koymaya yetmez.
Davranışlar
Tekrar ve sağlığın bozulması
Hüküm, yaşam koşullarının bozulmasını amaçlayan ya da bu sonucu doğuran, fiziksel veya zihinsel sağlığın bozulması şeklinde ortaya çıkan tekrarlanan söz veya davranışları kapsar. Bu nedenle, tam iş göremezlik olmasa bile fiillerin ve sonuçlarının incelenmesi gerekir. Fiiller ayrıca suçlar (délits) için aranan kast koşulunu da karşılamalıdır (Ceza Kanunu madde 222-33-2-2, Ceza Kanunu madde 121-3). Yazışmalar, tanık beyanları ve tıbbi belgeler birlikte değerlendirilir.
Okulla bağ
Aynı okuldan bir öğrenci ve bir fail
Okul zorbalığı suçu, aynı okulda öğrenim gören veya mesleki faaliyet yürüten bir kişinin bir öğrenciye karşı işlediği fiilleri kapsar. Dolayısıyla yalnızca öğrenciler arasındaki fiillerle sınırlı değildir. Failin ya da mağdurun okuldan ayrılmasından sonra fiiller sürerse de uygulanmaya devam eder. Bu okul bağı yoksa, genel hükümler çerçevesindeki psikolojik taciz (harcèlement moral) nitelendirmesinin ayrıca incelenmesi gerekir (Ceza Kanunu madde 222-33-2-3, Ceza Kanunu madde 222-33-2-2).
Grup
Kişisel bir fiil, toplu bir tekrarın parçası olabilir
Kanun iki ihtimal öngörür: birden fazla kişinin birlikte hareket ederek veya içlerinden birinin azmettirmesiyle uyguladığı fiiller (her biri birden çok kez hareket etmemiş olsa bile); ve failleri tarafından bir tekrar oluşturduğu bilinen ardışık fiiller. Bu kural, okul hükmünün atıf yaptığı 222-33-2-2. maddenin ilk dört fıkrasından kaynaklanır. Bir yazışma grubunda yalnızca bulunmak, kişisel katılımın ve kanunda öngörülen koşulların araştırılması gerekliliğini ortadan kaldırmaz (Ceza Kanunu madde 222-33-2-2, Ceza Kanunu madde 222-33-2-3).
İnternet ortamında işlenen bir psikolojik taciz davasında Yargıtay (Cour de cassation), sanığın toplu bir tekrara bilerek katıldığını tespit ederek mahkûmiyet kararını onamıştır. Bu karar 222-33-2-2. maddeyi uygular; okul zorbalığı suçu hakkında hüküm kurmaz. Bozma yalnızca kararın hukuk davasına ilişkin hükümlerine yöneliktir.
« Sanığın, aynı mağdura dayatılan, mağdurun yaşam koşullarının bozulmasını amaçlayan veya bu sonucu doğuran, birden fazla failden kaynaklanan tekrarlanan söz veya davranışlara kişisel olarak katıldığının ve işlediği fiilin bir tekrarın parçası olduğunu bildiğinin ortaya konulmuş olması » (çevirimiz)
Cass. crim., 29 mai 2024, n° 23-80.806, § 12
Eski olaylarda hukuk bürosu, olay tarihinde yürürlükte olan kanunu kontrol eder. Okul zorbalığı suçu 4 Mart 2022'de yürürlüğe girmiştir; daha ağır yeni bir ceza kanunu geriye yürümez (Ceza Kanunu madde 222-33-2-3, Ceza Kanunu madde 112-1).
Kanuni üst sınırlar ve küçüklere ilişkin rejim
Hangi cezalar öngörülmüştür?
Aşağıdaki üç düzey, Ceza Kanunu madde 222-33-2-3 uyarınca reşit bir fail için öngörülen üst sınırlardır. Verilecek ceza, Ceza Kanunu madde 132-1 uyarınca kişiye göre belirlenir.
3 yıl
ve 45 000 €: iş göremezlik yok ya da en fazla sekiz günlük tam iş göremezlik (ITT)
5 yıl
ve 75 000 €: sekiz günü aşan tam iş göremezlik
10 yıl
ve 150 000 €: intihara veya intihar girişimine yol açan fiiller
Sorumluluk
Küçüğün ayırt etme gücü
Küçük, ancak ayırt etme gücüne sahipse cezai sorumluluk taşır: fiilini anlamış ve istemiş olmalı, yargılamanın anlamını kavrayabilecek durumda bulunmalıdır. On üç yaşından küçüklerin bu ayırt etme gücüne sahip olmadığı, on üç yaşından itibaren ise sahip olduğu varsayılır. Bu karineler aksi ispat edilemez nitelikte değildir (Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L11-1).
Yargısal yanıt
Eğitici tedbirler ve cezalar
Suçlu bulunan bir küçük hakkında eğitici tedbirlere, koşullar ve kişiliği gerektiriyorsa cezalara hükmedilebilir. Ancak on üç yaşından küçük bir çocuk hakkında hiçbir cezaya hükmedilemez (Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L11-3, Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L11-4). Dolayısıyla küçüğün durumu, reşit bir kişiye uygulanan cezalara indirgenemez.
Cezada indirim
Küçüklere özgü üst sınırlar
Kural olarak özgürlüğü bağlayıcı ceza, öngörülen cezanın yarısını aşamaz; para cezası ise ne öngörülen para cezasının yarısını ne de 7 500 avroyu aşabilir. On altı yaşından büyük bir küçük bakımından, hükümde belirtilen mahkemeler, koşulları, kişiliğini ve durumunu dikkate alan özel gerekçeli bir kararla bu kurallardan istisnaen ayrılabilir (Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L121-5, Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L121-6, Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L121-7).
Fiillerin dijital ortamda işlenmiş olması, 222-33-2-3. maddede dördüncü bir ceza düzeyi oluşturmaz. Genel hükümler çerçevesindeki psikolojik tacizin ağırlaştırıcı nedenleri, bu maddenin ceza skalasına eklenmemelidir (Ceza Kanunu madde 222-33-2-2, Ceza Kanunu madde 222-33-2-3).
Okul, aile ve zararın giderilmesi
Çocuğu korumak ve sorumlulukları incelemek
Fransız Eğitim Kanunu (Code de l'éducation) madde L111-6, kamu ve özel okullara zorbalığın önlenmesi, tespiti, buna karşılık verilmesi ve ilgililerin yönlendirilmesi için uygun tedbirleri alma yükümlülüğü getirir.
Okulda koruma
Bildirimi yazılı hâle getirmek
Somut talepler
- Olayları, tarihlerini ve ilgili kişileri anlatın.
- Hangi tedbirlerin alınacağını ve durumun nasıl izleneceğini sorun.
- Aldığınız yanıtları saklayın ve yeni olayları bildirin.
Tazmin
Sorumluyu belirlemek
Doğrulanması gereken bir hukuki dayanak
- İddia edilen kusuru ve zararla bağını incelemek.
- Bir öğretmenin sorumluluğunu okulun sorumluluğundan ayırmak.
- Okulun statüsünü ve davanın kime karşı açılacağını kontrol etmek.
Okul
Sorumluluk otomatik değildir
L. 911-4. madde, kapsamı içinde, kendisine emanet edilen öğrencilere ilişkin zararlarda devletin kamu eğitimi mensubunun yerine geçmesini düzenler. İlgili dava, zararın meydana geldiği yerdeki adli yargı mahkemesinde ve yetkili eğitim idaresine karşı açılır. Bu hüküm, yanıtsız kalan her bildirimi otomatik bir tazminat hakkına dönüştürmez. Bir ilkokul öğretmenine yöneltilen kusur, dikkatsizlik veya ihmal iddiaları ispatlanmalıdır (Eğitim Kanunu madde L911-4, Fransız Medeni Kanunu (Code civil) madde 1242).
Zarar
Çocuğun taleplerini ebeveynlerin taleplerinden ayırmak
Hukuk davası, suçun doğrudan neden olduğu zarara bizzat uğramış kişiye aittir. Maddi, bedensel veya manevi zararlara ilişkin olabilir. İleri sürülen masraflar, okula ilişkin sonuçlar ve acılar belgelenmeli ve fiillerle ilişkilendirilmelidir; ebeveynler, çocuğun zararından ayrı kendi zararlarını ispatlamalıdır (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu (Code de procédure pénale) madde 2, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 3). Yalnızca suç duyurusunda bulunulmuş olması, hiçbir tutarın elde edilmesini sağlamaz.
Devletle sözleşmeli bir özel okulda bir öğretmenin öğrencilerine karşı şiddet uyguladığı bir davada Yargıtay, öğretmene karşı açılan hukuk davasını kabul edilemez bulmuş ve devletin yerine geçmesi kuralını hatırlatmıştır. Bu çözüm, okuldaki her eksikliğin aynı rejime tabi olduğu anlamına gelmez.
« Mağdurun zararının giderilmesini talep edemediği öğretmenin sorumluluğunun yerine devletin sorumluluğu geçer; öğretmen kasıtlı fiillerden dolayı yargılanıyor olsa bile » (çevirimiz)
Cass. crim., 26 février 2025, n° 24-81.799, § 7 à 9
CIVI
Koşullara bağlı tazminat
Tek başına ele alınan okulda akran zorbalığı bakımından 706-3. madde, özellikle ölümü, kalıcı iş göremezliği veya en az bir ay süren kişisel faaliyetlerde tam iş göremezliği ve hükmün diğer koşullarını arar. 706-14. madde, diğer tüm durumlara açık bir başvuru yolu değildir: kişiye yönelik bir saldırı için özellikle tam iş göremezlik (ITT), tavanın altında gelir, ağır bir maddi veya psikolojik durum ve etkili ve yeterli bir tazminatın bulunmaması koşullarını arar. Hukuk bürosu, hak kazanma koşullarını ve gerekli belgeleri ayrıca kontrol eder (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 706-3, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 706-14).
Suç duyurusundan sonrasına
Cezai yolu seçmek
Basit suç duyurusu (plainte simple), olayları yargı makamının bilgisine sunar. Kovuşturmayı da yargılamayı da güvence altına almaz (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 40, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 40-1).
Anlatmak ve saklamak
Bir kronoloji hazırlayın, yazışmaları saklayın ve aldığınız belgeleri bir araya getirin.
Okulu bilgilendirmek
Koruma tedbirleri talep edin; bildirimlerin ve yanıtların kaydını tutun.
Suç duyurusunda bulunmak
Olayları, elinizdeki belgelerle birlikte polise, jandarmaya veya Cumhuriyet savcısına (procureur de la République) sunun.
Gelişmeleri takip etmek
Savcı sonraki adımı değerlendirir: kovuşturma, alternatif bir tedbir ya da dosyanın işlemden kaldırılması (classement sans suite); bunlar yasal koşullar çerçevesinde belirlenir.
Adli soruşturmayı değerlendirmek
Kovuşturmaya yer olmadığı yönünde bir karardan veya yasal sürenin dolmasından sonra, katılan sıfatıyla şikâyet başvurusunu (plainte avec constitution de partie civile) değerlendirin.
Tazminat talebini hazırlamak
Her zararı belgeleyin ve talebin kime yöneltileceğini belirleyin.
Basit suç duyurusu
Polis, jandarma veya savcı
Adli polis memurları ve görevlileri, birimleri yer bakımından yetkili olmasa bile suç duyurusunu kabul etmek zorundadır. Bir alındı belgesi verilmelidir; mağdur isterse tutanağın bir örneği kendisine verilir. Cumhuriyet savcısı da suç duyurularını alır. Olayları bildirmek için bir okul cezasını beklemek gerekmez (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 15-3, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 40).
Başka bir yol
Katılan sıfatıyla şikâyet başvurusu
Bu suç bakımından, konunun soruşturma hâkimine (juge d'instruction) götürülmesi kural olarak ya savcının kovuşturma açmayacağını bildiren bir görüşünü ya da şikâyetin bu makama alındı belgesi karşılığında veya iadeli taahhütlü posta ile gönderilmesinden itibaren üç ayın geçmesini gerektirir. İlk şikâyet adli polise yapılmışsa, hüküm bunun bir örneğinin aynı usullerle savcıya gönderilmesini arar. Bu yola karar vermeden önce bu koşullar kontrol edilmelidir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 85).
Çocuğun dinlenmesi
Kayıt otomatik değildir
Soruşturma veya adli soruşturma sırasında, psikolojik taciz ya da okul zorbalığı mağduru bir küçüğün dinlenmesi görsel-işitsel olarak kaydedilebilir. 706-52. madde burada bir imkân öngörür; 706-47. maddeye atıfla kapsadığı suçlar için geçerli olan zorunluluğu öngörmez. Bir kayıt, yeniden dinlenmeme güvencesi vermez (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 706-52).
Fransız Millî Eğitim Bakanlığı tarafından tanıtılan 3018 hattı, bilgi verme ve bildirim kanalıdır. Devreye girmesi, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 15-3 ve 40. maddelerinde öngörülen suç duyurusuyla aynı şey değildir.
Dosyayı hazırlamak
Belgeleri toplamak ve savunmayı hazırlamak
Ceza yargılamasında suçlar kural olarak her türlü delille ispatlanabilir; hâkimin dayandığı deliller taraflarca tartışılabilir olmalıdır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 427).
- Tam yazışmalar, tarihli ekran görüntüleri, bağlantılar, kullanıcı adları ve özgün dosyalar.
- Gözlemlenen, aktarılan ve tartışmalı olan olayları ayıran bir kronoloji.
- Tıbbi raporlar, psikolojik destek kayıtları ve devamsızlıklara ilişkin belgeler.
- Okula yapılan bildirimler, alınan yanıtlar ve görüşme tutanakları.
- Tanıkların iletişim bilgileri ve her birinin bizzat gördüğü şeyin açıklaması.
- Çağrı belgesi, suç duyurusu alındı belgesi, alınan kararlar ve harcama belgeleri.
İçerik
Yazışmaların bağlamını korumak
Seçilmiş ekran görüntüleri, mesajların sırasını, alıcılarını ya da bir itirazı gizleyebilir. Yazışmaların tamamını ve özgün dosyaları saklayın. Sözlü bildirimler mutlaka delilsiz değildir: bir tanık tarafından aktarılabilir veya diğer unsurlarla doğrulanabilir. Tarihli yazılı kayıtlar incelemeyi kolaylaştırır, ancak kabul edilen tek delil türü değildir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 427).
Hakkında iddia bulunan kişi
Her katılımı ayrı ayrı incelemek
Savunma; hesabın kime ait olduğunu, kişisel olarak isnat edilen fiilleri, tekrarı veya toplu katılımın koşullarını, sağlığın bozulmasını ve okul bağını kontrol eder. Kast unsurunu da inceler. Küçük bakımından ayırt etme gücü değerlendirilmelidir; kovuşturulan veya mahkûm edilen küçüğe bir avukat yardımcı olur (Ceza Kanunu madde 222-33-2-2, Ceza Kanunu madde 222-33-2-3, Ceza Kanunu madde 121-3, Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L11-1, Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L12-4).
Serbest ifade alma
Yanıt vermeden önce haklarınızı bilmek
Serbest ifadesi alınan bir şüpheli için 61-1. madde özellikle isnat edilen fiillere ilişkin bilgilendirmeyi, ayrılma hakkını, susma hakkını ve hapis cezası öngörülen bu suç bakımından avukat yardımından yararlanma hakkını öngörür. Küçüklere özgü güvenceler bu çerçeveye ek olarak uygulanır; geçerli kurallar ifadeden önce kontrol edilmelidir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 61-1).
Sıkça sorulan sorular
Okulda akran zorbalığı hakkındaki sorularınız
Okulda akran zorbalığı nedeniyle ne zaman suç duyurusunda bulunulmalıdır?
Okulun bir yaptırım uygulamasını beklemeden olayları polise, jandarmaya veya Cumhuriyet savcısına bildirebilirsiniz. Adli polis memurları ve görevlileri, birimleri yer bakımından yetkili olmasa bile suç duyurusunu kabul etmek zorundadır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 15-3, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 40). Hukuki nitelendirme, toplanan unsurlar üzerinden incelenir.
Okulda akran zorbalığı, psikolojik tacizin unsurlarını ve Ceza Kanunu madde 222-33-2-3 ile tanımlanan okul bağını gerektirir. Ceza Kanunu madde 222-33-2-2 koşulları gerçekleşmişse, tek bir katılım da toplu bir tacizin parçası olabilir. Bir kronoloji, yazışmalar, bildirimler ve sağlık üzerinde gözlemlenen sonuçlar sunun. Dosyanın eksik olması, her bildirimin ertelenmesini gerektirmez. Basit suç duyurusu kovuşturmayı güvence altına almaz: izlenecek yola savcı karar verir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 40-1).
3018 hattı, okulda siber zorbalığı çözmek için yeterli midir?
Millî Eğitim Bakanlığı 3018 hattını, öğrencilerin, ebeveynlerin ve meslek mensuplarının ulaşabildiği bir bilgi verme ve bildirim kanalı olarak sunar. Hatla iletişime geçmek attığınız adımlara destek olabilir; ancak bu yardım, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 15-3 ve 40. maddelerine göre adli polis veya savcı tarafından alınan bir suç duyurusuyla karıştırılmamalıdır.
Yazışmaları, bağlantıları, ilgili hesapları ve aldığınız yanıtları saklayın. Dijital ortamdaki fiiller, hükmün koşulları, özellikle aynı okulla bağ, gerçekleşmişse okulda akran zorbalığı kapsamına girebilir (Ceza Kanunu madde 222-33-2-3). Tazminat talebi, suçun doğrudan neden olduğu kişisel bir zararın incelenmesini gerektirir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2). Hukuk bürosu bu adımları okula yapılan bildirim ve delillerin incelenmesiyle birlikte yürütür; bir içeriğin kaldırılacağına ya da bir sürecin sonucuna dair söz vermez.
Görüşmeden önce hangi delilleri toplamalıyım?
Mesajların tamamını, tarihli ekran görüntülerini, bağlantıları, kullanıcı adlarını, tanık beyanlarını, tıbbi raporları, okul belgelerini ve okulla yapılan yazışmaları bir araya getirin. Bir kronoloji, çocuğun aktardıklarını, bir tanığın gördüklerini ve belirsiz kalanları birbirinden ayırmalıdır. Özgün dosyaları ve yazışmaların bağlamını, tartışılabilecek yanıtlar dahil, saklayın.
Ceza Muhakemesi Kanunu madde 427, kural olarak her türlü delili kabul eder ve dayanılan delillerin taraflarca tartışılabilir olmasını şart koşar. Dolayısıyla delil yazılı belgelerle sınırlı değildir: sözlü bir bildirim de desteklenebilir. Belgeler; davranışların, olası toplu tekrarın, okul bağının ve sağlığın bozulmasının incelenmesine yarar (Ceza Kanunu madde 222-33-2-2, Ceza Kanunu madde 222-33-2-3). Küçük mağdurun dinlenmesi, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 706-52 uyarınca kaydedilebilir; ancak bu kayıt otomatik değildir ve yeniden dinlenmeyi dışlamaz.
Okul sorumlu tutulabilir mi?
Tazminat talebi; belirli olaylara, bir zarara ve uygulanacak rejime dayanmalıdır. Eğitim Kanunu madde L111-6, okullara zorbalığa karşı uygun tedbirleri alma yükümlülüğü getirir. Yetersiz bir yanıt incelenmeyi hak eder, ancak tek başına sorumluluğun tüm koşullarını ortaya koymaz.
Eğitim Kanunu madde L911-4, kapsamı içinde devletin eğitim mensubunun yerine geçmesini düzenler. Bir okula karşı açılan her davanın genel dayanağı değildir. Devletle sözleşmeli bir özel okuldaki bir öğretmenin şiddet uyguladığı bir davada Yargıtay, bu yer değiştirmeyi uygulayarak öğretmene karşı açılan hukuk davasını reddetmiştir (Cass. crim., 26 février 2025, n° 24-81.799). Bu nedenle hukuk bürosu, davalıyı ve mahkemeyi belirlemeden önce okulun statüsünü, kusuru işleyeni, bildirimleri ve bunların nasıl ele alındığını inceler. Bir ilkokul öğretmenine yöneltilen kusur iddiaları ispatlanmalıdır (Medeni Kanun madde 1242).
Zorbalık yapan bir küçük hakkında kovuşturma yapılabilir mi?
Evet, ayırt etme gücüne sahipse. Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L11-1, on üç yaşından önce ayırt etme gücünün bulunmadığına, on üç yaşından itibaren bulunduğuna dair bir karine öngörür. Küçüğün fiilini anlayıp istediği ve yargılamanın anlamını kavrayabildiği incelenmelidir. Dolayısıyla yaş tek başına her sorumluluk sorusunu çözmez.
Suçlu bulunan bir küçük hakkında eğitici tedbirlere hükmedilebilir; koşullar ve kişiliği gerektiriyorsa cezalar da mümkündür, ancak on üç yaşından önce hiçbir cezaya hükmedilemez (Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L11-3, Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L11-4). Küçüklere özgü indirim kuralları ardından uygulanmalı veya kanunun izin verdiği hâllerde gerekçeli bir kararla istisnaen bertaraf edilmelidir (Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L121-5, Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L121-6, Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L121-7). Hukuk bürosu kişisel katılımı kontrol eder ve savunmayı küçükle birlikte hazırlar; küçüğe bir avukatın yardım etmesi Çocuk Ceza Adaleti Kanunu madde L12-4 ile öngörülmüştür.
Çocuğun okulunu değiştirmek gerekir mi?
Bu karar; çocuğun durumu, isteği ve önerilen tedbirler üzerinden incelenmelidir. Eğitim Kanunu madde L111-6, okullara zorbalığı önlemek, tespit etmek ve ele almak için uygun tedbirleri alma yükümlülüğü getirir. Bu nedenle mağdurun ayrılması, değerlendirilecek tek yanıt olarak sunulmamalıdır.
Karar vermeden önce bildirimleri, yanıtları, son olayları ve sağlık ile eğitime ilişkin unsurları bir araya getirin. Durumun somut biçimde izlenmesini isteyin. Okul değişirse belgeleri saklayın ve yeni olayları tarihlendirmeye devam edin. Ceza Kanunu madde 222-33-2-3, failin veya mağdurun okuldan ayrılmasından sonra fiiller sürerse uygulanmaya devam edeceğini açıkça öngörür. Hukuk bürosu, yararlı adımları ve bunların dosya üzerindeki sonuçlarını aileyle birlikte inceler; okul değişikliğini suç duyurusunun bir koşulu hâline getirmez.
Çocuğun zararı nasıl hesaplanır?
Hesaplama, gözlemlenen sonuçlardan yola çıkar: acılar, tedavi, okula etkisi ve harcamalar. Raporları, tutanakları, faturaları, devamsızlık belgelerini ve çocuğun durumundaki gelişmeyi anlatan belgeleri bir araya getirin. Her talep, fiillerin doğrudan neden olduğu kişisel bir zarara karşılık gelmelidir; hukuk davası maddi, bedensel ve manevi zararları kapsayabilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 3). Ebeveynler, varsa kendi zararlarını ayrıca belgelemelidir.
Suç Mağdurları Tazminat Komisyonu'na (CIVI) başvuru otomatik olarak açık değildir. Yalnızca okulda akran zorbalığı bakımından Ceza Muhakemesi Kanunu madde 706-3, özellikle ölümü, kalıcı iş göremezliği veya en az bir ay süren kişisel tam iş göremezliği (ITT) ve hükmün diğer koşullarını arar. Bu tam tazminata imkân vermeyen bir kişiye yönelik saldırı için Ceza Muhakemesi Kanunu madde 706-14, özellikle ITT, tavanın altında gelir, ağır bir maddi veya psikolojik durum ve etkili ve yeterli bir tazminatın bulunmaması koşullarını arar. Bu nedenle hukuk bürosu, zararın tutarını ve her tazminat yolunun koşullarını ayrı ayrı ele alır.
Okul değiştirildikten sonra olaylar sürerse harekete geçilebilir mi?
Evet. Ceza Kanunu madde 222-33-2-3'ün son fıkrası, fiiller, fail veya mağdur artık okulda öğrenim görmediği veya çalışmadığı hâlde sürerse okul suçunun uygulanmasını korur. Bununla birlikte ilk fiillerin yasal tanıma uyduğunun ve yeni davranışların bunların devamı niteliğinde olduğunun kontrol edilmesi gerekir.
Değişiklikten önceki ve sonraki dönemi kapsayan bir kronoloji, yazışmaları, kullanılan hesapları ve yeni bildirimleri saklayın. Birden fazla kişi devredeyse dosya, rollerini ayırmalı ve Ceza Kanunu madde 222-33-2-2 ile öngörülen toplu tekrar koşullarını kontrol etmelidir. Bir ayrılıştan sonra mesaj gönderilmiş olması tek başına bu analizi gereksiz kılmaz. Hukuk bürosu yeni unsurları olayların anlatımına dahil edebilir ve koruma ya da tazminat adımlarını yeniden değerlendirebilir. Okul değişikliği, daha önce toplanan delillerin kaybına yol açmamalıdır.
Hukuk bürosu suç duyurusundan önce de yardımcı olabilir mi?
Evet. Hukuk bürosu mesajları ve okul belgelerini inceleyebilir, olayları yeniden oluşturabilir, yazılı bir bildirim hazırlayabilir ve suç duyurusu konusunda danışmanlık yapabilir. Bu hazırlık, özellikle Eğitim Kanunu madde L111-6 kapsamına giren, okula yöneltilen koruma talebini; Ceza Kanunu'nun 222-33-2-2 ve 222-33-2-3. maddeleri çerçevesinde incelenecek cezai nitelendirmeden ayırmayı sağlar.
Tehlike oluşturan bir durum, çocuk korumaya yönelik bir adımı da gerektirebilir. Fransız Sosyal Yardım ve Aile Kanunu (Code de l'action sociale et des familles) madde L226-2-1, bu politikayı uygulayan veya ona katkı sağlayan kişilerce endişe verici durum bildirimlerinin (informations préoccupantes) iletilmesini düzenler; bu, her aile için aynı genel bir yükümlülük değildir. Hukuk bürosu, olaylara, ilgili kişilere ve çocuğun durumuna uygun kanalı değerlendirir. Ayrıca hakkında iddia bulunan bir küçüğün savunmasını hazırlayabilir ve bir ifade ya da çağrıdan önce belgeleri düzenleyebilir.
Kaynaklar ve ilgili sayfalar
Resmi metinler ve ilgili sayfalar
Alıntılanan hükümler, 13 Ekim 2026 tarihinde uygulanabilir olan hâlleriyle verilmiştir. Daha önceki fiiller için uygulanabilir hâl, fiil tarihine göre incelenmelidir.
İçtihat: toplu psikolojik taciz hakkında Cass. crim., 29 mai 2024, n° 23-80.806; devletin bir öğretmenin yerine geçmesi hakkında Cass. crim., 26 février 2025, n° 24-81.799. Kapsamları metnin ilgili bölümlerinde açıklanmıştır.
İlgili konular
Sayfa 13 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
Bir okulda akran zorbalığı durumu mu yaşıyorsunuz?
Mesajları, okulla yapılan yazışmaları ve aldığınız belgeleri iletin. Hukuk bürosu nitelendirmeyi, koruma adımlarını, hazırlanacak suç duyurusunu veya savunmayı inceler.