Kohen Avocats hukuk bürosu, Paris’te bilişim hukuku
Paris’te bilişim hukuku avukatı: yazılım, veri ve projeleriniz
Yazılım ve kaynak kodu, veri tabanları, yoldan çıkan bir entegrasyon projesi, aşılan lisans, bir rakip veya eski bir çalışan tarafından kopyalama, bilgi sistemine izinsiz girme: hukuk bürosu, Paris’te bilişim hukuku avukatı olarak yazılım yayımcılarına, hizmet sağlayıcılara ve müşteri şirketlere bilişim hukukunun (droit de l’informatique) tamamında danışmanlık verir ve onları savunur. Her şey basit bir sorudan doğar: haklar kimde ve kim kime neyi borçlu?
Büromuza 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Yazılıma ilişkin bir tecavüz (hak ihlali) tespit el koyması (saisie-contrefaçon) sonrasında talep sahibi, esas hakkında dava açmak veya suç duyurusunda bulunmak için yirmi iş günü ya da, bu süre daha uzunsa, otuz bir takvim günü süreye sahiptir; aksi hâlde el koyma iptal edilebilir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun (Code de la propriété intellectuelle) L. 332-4 ve R. 332-4. maddeleri); veri sorumlusu, kişisel verilerin ihlalini mümkünse 72 saat içinde denetim otoritesine, Fransa’da CNIL’e bildirir (GDPR madde 33).
4,9/5
Google yorumlarının ortalama puanı270 yorum
Ceza hukuku alanındaki bu avukattan çok yüksek kalitede destek aldım. Profesyonelliği, dosyaya tam hâkimiyeti ve yargılamanın her aşamasındaki sürekli ilgisi özellikle vurgulanmayı hak ediyor. İletişim açık, düzenli ve hızlıydı; durumuma uygun, net tavsiyeler aldım. Ceza hukukunda titiz ve etkili bir savunma arayan herkese bu avukatı tavsiye ederim.
Av. Kohen ceza davamı takip etti. Yaptığı işten çok memnunum ve kendisini hiç tereddüt etmeden size tavsiye ederim.
Mükemmel bir ceza avukatı; eski partnerimin kötüye kullanarak talep ettiği bir koruma kararı sürecinde beni bu durumdan kurtardı
Mahkeme önündeki savunmam için bulunan çözümden çok memnunum. Başarılar dilerim
Av. Hassan Kohen genç, deneyimli ve son derece yetkin bir avukat. Çok iyi bir dinleyici; büyük bir empati ve güçlü bir insani duyarlılığa sahip. Ulaşılabilir ve hızlı; mesleğine tamamen hâkim.
Av. Hassan Kohen ile çok iyi bir deneyim yaşadım. Beni dikkatle dinlemek ve durumumu iyice anlamak için zaman ayırdı. İyi tavsiyeler veren, özenli ve ulaşılabilir bir avukat; müvekkillerini doğru yöne yönlendirmeyi biliyor. Dinlemeyi bilen ve yetkin bir profesyonel arayanlara kendisini tereddüt etmeden tavsiye ederim.
Av. Kohen bize iyi tavsiyelerde bulundu ve süreç boyunca yanımızda oldu. Yaptığı her şey için kendisine teşekkür ederim.
Paris Barosu
Acil durumlar 7/24
Dosyanın ön incelemesi
Belgelerinizi gönderin. Analizinizi alın.
Av. Hassan Kohen
Paris Barosu (Barreau de Paris) avukatı; bilişim hukuku, yazılımlar ve veri tabanları, bilişim projelerinin sözleşmeleri ve uyuşmazlıkları.
Fransa avukatlar rehberindeki resmî profil (CNB) · Google'da 4,9/5 (270 yorum)
Sayfa 1 Kasım 2026 tarihinde güncellendi.
Kısa yanıt
Yazılım bir fikir eseridir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun (Code de la propriété intellectuelle) L. 112-2. maddesi) ve yalnızca yaratılmış olması nedeniyle korunur (L. 111-1. madde); ancak özgün olması gerekir: yazar, otomatik ve zorunlu bir mantığı aşan kişisel tercihleri ortaya koymalıdır. Bir çalışanın görevini yerine getirirken yarattığı yazılım üzerindeki mali haklar, aksine bir hüküm yoksa işverene geçer (L. 113-9. madde); hizmet sağlayıcının hakları ise müşteriye ancak bir devirle geçer; yazar haklarını bizzat devrediyorsa devir, devredilen her hakkı ayrı ayrı belirtmelidir (L. 131-3. madde). Veri tabanı, yapısı bakımından telif hakkıyla, önemli bir yatırımı yansıtıyorsa içeriğinin çıkarılmasına karşı da yapımcısı lehine korunur (L. 112-3, L. 341-1 ve L. 342-1. maddeler). Bilişim projesi sözleşmelere ilişkin genel hukuka tabidir: bilgilendirme yükümlülüğü (Fransız Medeni Kanunu’nun (Code civil) 1112-1. maddesi), borcun ifa edilmemesinin yaptırımları (1217. madde). Otomatik veri işleme sistemine hileli yoldan erişmek veya sistemde hileli yoldan kalmak suçtur (Fransız Ceza Kanunu’nun (Code pénal) 323-1. maddesi). Paris 16. bölgede bulunan Kohen Avocats hukuk bürosu, yazılım yayımcısı ve hizmet sağlayıcı lehine olduğu gibi müşteri şirket lehine de görev yapar. İletişim: +33 6 89 11 34 45.
Korunması gereken bir yazılım, başarısız olan bir proje, durdurulması gereken bir kopyalama veya izinsiz giriş mi söz konusu?
Durumunuzu anlamak
Paris’te bilişim hukuku, açıklamalı
Yazılım, hazırlık niteliğindeki tasarım materyali dâhil, bir fikir eseridir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 112-2. maddesi). Neyin kimin lehine korunduğu, bir veri tabanının hukuki değeri, hizmet sağlayıcıdan neyin talep edilebileceği ve kod kopyalandığında ya da sisteme saldırıldığında nasıl hareket edileceği bu sayfada ele alınmaktadır.
Temel noktalar
Aynı varlıkları ilgilendiren dört kurallar bütünü
Kod, veriler, sözleşme ve bilgi sistemi her biri kendi kurallarına tabidir; aynı dosyada çoğu zaman bunlar kesişir.
Yazılım. Kanun, fikir eserleri arasında “hazırlık niteliğindeki tasarım materyali dâhil yazılımları” sayar (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 112-2. maddesi; çevirimiz). Hak, tescil gerekmeksizin yalnızca yaratılmış olmasıyla doğar (L. 111-1. madde); ancak yalnızca özgün biçimi korur, fikirleri ve işlevleri asla.
Veri tabanı. Yapısı, içeriğin seçimi veya düzenlenmesi bakımından bir zihinsel yaratım oluşturuyorsa telif hakkıyla korunabilir (L. 112-3. madde); içeriği ise önemli bir yatırımın inisiyatifini ve riskini üstlenen yapımcı lehine korunur (L. 341-1. madde).
Sözleşme. Lisans, geliştirme, entegrasyon, bakım veya çevrim içi bir hizmete abonelik genel hukuka tabidir: sözleşmeler “iyi niyetle müzakere edilmeli, kurulmalı ve ifa edilmelidir” (Fransız Medeni Kanunu’nun (Code civil) 1104. maddesi; çevirimiz) ve sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlülüğü ne sınırlandırılabilir ne de ortadan kaldırılabilir (1112-1. madde).
Veriler ve güvenlik. Müşterisi adına kişisel veri işleyen hizmet sağlayıcı kural olarak veri işleyendir (GDPR madde 4, 8. bent); 28. madde hükümlerine tabidir ve riske uygun güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür (32. madde); sisteme izinsiz girmek ve verilere zarar vermek suçtur (Fransız Ceza Kanunu’nun (Code pénal) 323-1 ila 323-3. maddeleri).
Bu sayfa konuyu bütünüyle ve diğer sayfaların ayrıntılı olarak ele almadığı mülkiyet sorularını sunar. Her uygulama alanının kendi sayfası vardır. Lisans, geliştirme, entegrasyon, SaaS veya bilişim altyapısı yönetimi (infogérance) sözleşmelerinin hazırlanması ve müzakeresi bilişim sözleşmeleri avukatı sayfasında ele alınır. Bir hizmet sağlayıcı veya yayımcıyla yaşanan uyuşmazlıklar, mahkeme bilirkişi incelemesi dâhil, bilişim uyuşmazlıkları avukatı sayfasında ele alınır. Siber saldırının önlenmesi ve yönetimi siber güvenlik avukatı sayfasında ele alınır. Kişisel veri işlemelerine uyum ise GDPR avukatı sayfasında ele alınır.
Bilişim hukuku kendisi de daha geniş bir bütünün parçasıdır; bu bütün dijital hukuk avukatı sayfasında sunulmaktadır: çevrim içi ticaret, platformlar, yapay zekâ, içerikler. Uyuşmazlık yazılım dışındaki bir esere ilişkinse telif hakkı sayfası devreye girer.
Aynı olay birden fazla hukuki rejime girebilir. Kaynak kodunu alıp giden eski bir çalışan; yazılım özgünse ve işverene aitse eser sahipliği hakkının ihlalini (contrefaçon), bilgi Fransız Ticaret Kanunu’nun (Code de commerce) L. 151-1. maddesindeki üç ölçütü karşılıyorsa ticari sır ihlalini ve verileri otomatik bir veri işleme sisteminden almışsa verilerin hileli yoldan çıkarılması suçunu işlemiş olabilir (Fransız Ceza Kanunu’nun 323-3. maddesi). Büro, en yüksek sesle duyulanı değil, en iyi ispatlanabilen hukuki dayanağı seçer.
Yazılım
Bir yazılımı korumak, elde tutmak ve işletmek
Özgünlük, hak sahipliği, devir, kullanıcı hakları, patent: bir dosyanın sonucunu belirleyen beş soru.
Özgünlük
Yazılım yalnızca özgünse korunur. İspat yükü hak talep eden taraftadır: kodda veya hazırlık niteliğindeki tasarım materyalinde, kendine ait bir düşünsel katkıyı yansıtan tercihleri göstermelidir.
Çalışanlar
Kanuni hükümler veya aksine sözleşme hükümleri saklı kalmak üzere, çalışanların görevlerini yerine getirirken ya da işverenin talimatları doğrultusunda yarattığı yazılımlar ve belgeleri üzerindeki mali haklar “bunları tek başına kullanma yetkisine sahip olan işverene devredilmiş olur” (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 113-9. maddesi; çevirimiz).
Hizmet sağlayıcılar
Bir hizmet sağlayıcının veya bağımsız bir geliştiricinin müşterisi lehine otomatik bir geçiş işlemez. Yazar haklarını bizzat devrediyorsa devir, “devredilen her hakkın devir sözleşmesinde ayrı ayrı belirtilmesini” gerektirir; kapsam, amaç, yer ve süre bakımından sınırları çizilmiş bir alanla birlikte (L. 131-3. madde; çevirimiz).
Münhasır haklar
Yazar veya hak devralan, yazılımın çoğaltılmasına, çevrilmesine, uyarlanmasına, değiştirilmesine ve piyasaya sunulmasına izin verir; bir nüshanın Avrupa Birliği’nde veya Avrupa Ekonomik Alanı’nda yazar tarafından ya da onun rızasıyla ilk satışı, kiralamaya izin verme hakkı saklı kalmak üzere, o nüshanın piyasaya sunulması hakkını tüketir (L. 122-6. madde). Daha lehine bir hüküm yoksa yazar, yazılımı değiştirme hakkını devralanın yaptığı değişikliğe (L. 122-6. maddenin 2° bendi), bu değişiklik onurunu ve itibarını zedelemediği sürece itiraz edemez (L. 121-7. madde).
Meşru kullanıcı
Yazılımı kullanma hakkına sahip kişi, yazılımın amacına uygun kullanımı için gerekli işlemleri yapabilir, yedek kopya alabilir, işleyişini gözlemleyip test edebilir ve sıkı koşullar altında birlikte çalışabilirlik için kaynak koda çevirme (décompilation) işlemi yapabilir; son üç yetkiye aykırı her hüküm geçersizdir (L. 122-6-1. madde).
Patent
Bilgisayar programları patentle korunabilir icatlar değildir; ancak bu istisna “yalnızca patent başvurusu veya patentin bu unsurlardan yalnızca birini, o hâliyle, ilgilendirmesi ölçüsünde” geçerlidir (L. 611-10. madde; çevirimiz).
Özgünlük dosya dosya ispatlanır. Bordeaux istinaf mahkemesi (cour d’appel de Bordeaux), özgünlüğe dayanan tarafın “eseri meydana getiren kişinin düşünsel katkısının ve kişiselleştirilmiş çabasının varlığını, talep edilen eserin yaratımındaki özgün unsurları belirleyerek, düşünsel katkının yazılımın yazar-tasarımcısının yaptığı tercihlerde ortaya çıkması ve bu tercihlerin otomatik ve zorunlu bir mantığı aşması gerektiği şekilde ispatlaması” gerektiğini hatırlatmakta (çevirimiz) ve “özgünlüğün yenilikle karıştırılmaması gerektiğini” belirtmektedir (çevirimiz). Kaynak kodlarına ilişkin bir bilirkişi incelemesine dayanarak hak ihlalini (contrefaçon) kabul etmiş, ihlal teşkil eden dosyaları kullanan ürünlerin satışını yasaklamış ve ihlali yapan şirketin pasifinde 80 000 euroluk bir alacak belirlemiştir (CA Bordeaux, 1re ch. civ., 18 novembre 2025, n° 22/04592).
İspat genel düzeyde kaldığında talep sıklıkla başarısız olur. Paris adli yargı ilk derece mahkemesi (tribunal judiciaire de Paris), özgünlüğün ispatının “yazılımın işlevlerinin tarifiyle yapılamayacağına; çünkü bunların birer fikir olarak herkesin kullanımına açık olduğuna ve korunamayacağına” hükmetmiş (çevirimiz) ve sunulan raporu, “yapılan tercihlerin yazarın kişiliğinin izini, yani teknik zorunluluklarla veya mesleğin kurallarıyla dayatılmamış bireysel bir ifadeyi yansıttığını” göstermemekle eleştirmiştir (çevirimiz). İlk derece mahkemesinin bu kararıyla davacının talepleri reddedilmiş ve davacı, iki davalının her birine haksız yargılama nedeniyle 8 000 euro ödemeye mahkûm edilmiştir (TJ Paris, 3e ch. 1re sect., 25 juin 2026, n° 23/14454). Bu nedenle büro, dava açmadan önce kodun analiz edilmesini ve ileri sürülen sürümün tarihlendirilmesini sağlar.
Ödeme yapan müşteri bu nedenle hak sahibi olmaz. Bir ajans ile müşterisi arasındaki uyuşmazlıkta Colmar istinaf mahkemesi (cour d’appel de Colmar), “hiçbir devir sözleşmesinin kanıtlanmadığını”, “devir sözleşmesinin zımni olamayacağının belirtildiğini” tespit etmiş (çevirimiz); faturaların ödenmesi hakların müşteriye geçmesi için yeterli olmadığından hizmet sağlayıcıyı hak sahibi ilan etmiş ve yazılımın iadesine karar vermiştir (CA Colmar, 1re ch. A, 9 avril 2025, n° 24/01625). Meşru kullanıcı ise tersine yayımcıya karşı korunur: Yargıtay (Cour de cassation), bir istinaf mahkemesinin “bu programların meşru alıcıları olan çiftçilerin, Optima concept şirketinin izni olmaksızın bunları bu amaçla kullanabileceği” yönündeki hükmünü onamış (çevirimiz) ve bu programları tetikleyen arayüz üreticilerine yöneltilen hak ihlali iddiasını reddetmiştir (Cass. 1re civ., 14 mai 2025, n° 23-20.217).
Teknik bir katkı sağlayan, bilgisayar aracılığıyla uygulanan bir icat için patent alınması hâlâ mümkündür. Yargıtay, yalnızca bilgilerin sunumuna yönelik bir görüntüleme yöntemine ilişkin patent başvurusunun reddini onamıştır; çünkü böyle bir istem, “patent başvurusunda ortaya konan soruna teknik bir katkı sağlayan teknik bir etki doğuran teknik bir araç veya yöntemi belirtmedikçe” patentlenemez (çevirimiz) (Cass. com., 7 octobre 2026, n° 25-15.279). yazılımların telif hakkıyla korunması, çalışanın yarattığı yazılım ve yazılımın patentlenebilirliği konulu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Veriler
Veri tabanları ve kişisel veriler
Veri tabanı için iki koruma, kişisel veri işleyenler için iki sıfat.
Veri tabanı; bağımsız eserlerden, verilerden veya diğer unsurlardan oluşan, sistematik ya da yöntemli biçimde düzenlenmiş ve tek tek erişilebilen bir derlemedir; yapısı, içeriğin seçimi veya düzenlenmesi bakımından bir zihinsel yaratım oluşturuyorsa korunur (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 112-3. maddesi).
Yapımcı, içeriğin oluşturulması, doğrulanması veya sunumu “önemli bir mali, maddi veya insani yatırımı yansıttığında” içeriğin korunmasından yararlanır (L. 341-1. madde; çevirimiz); bu, her türlü telif hakkından bağımsızdır.
Yapımcı, içeriğin tamamının veya nitelik ya da nicelik bakımından önemli bir bölümünün çıkarılmasını ve yeniden kullanılmasını yasaklayabilir (L. 342-1. madde); ayrıca önemli olmayan bölümlerin, bu işlemler veri tabanının olağan kullanım koşullarını açıkça aştığında, tekrarlı ve sistematik biçimde çıkarılmasını veya yeniden kullanılmasını da yasaklayabilir (L. 342-2. madde). Buna karşılık veri tabanı kamuya sunulmuşsa, ona hukuka uygun biçimde erişen kişinin önemli olmayan bir bölümü çıkarmasını veya yeniden kullanmasını yasaklayamaz (L. 342-3. madde).
Yapımcının hakkı, veri tabanının tamamlandığı yılı izleyen yılın 1 Ocak’ından itibaren on beş yıl sonra sona erer; veri tabanı bu süre içinde kamuya sunulmuşsa, bu ilk sunumun yapıldığı yılı izleyen yılın 1 Ocak’ından itibaren on beş yıl sonra sona erer; her yeni önemli yatırımda süre yeniden on beş yıl işlemeye başlar (L. 342-5. madde).
Kişisel verileri bir hizmet sağlayıcıya emanet eden müşteri, yalnızca “yeterli güvenceleri sunan” veri işleyenleri seçmeli ve işlemeyi bir sözleşmeyle çerçevelemelidir ((AB) 2016/679 sayılı Tüzüğün 28. maddesi).
Veri sorumlusu ve veri işleyen, riske uygun bir güvenlik düzeyini sağlayan teknik ve idari tedbirleri uygular (GDPR madde 32); veri sorumlusu ihlali denetim otoritesine gecikmeksizin ve mümkünse “ihlali öğrendikten sonra en geç 72 saat içinde” bildirir (çevirimiz); veri işleyen de ihlali öğrendikten sonra gecikmeksizin veri sorumlusunu bilgilendirir (madde 33).
Önemli olan yatırım, verileri oluşturmak için değil, bunları bir araya getirmek, doğrulamak ve sunmak için yapılan yatırımdır. Yargıtay, Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın tanımını benimsemektedir: bu kavram “mevcut unsurların araştırılmasına ve söz konusu veri tabanında toplanmasına ayrılan araçları kapsar; bir veri tabanını oluşturan unsurların yaratılması için kullanılan araçları kapsamaz” (çevirimiz). Böylece leboncoin.fr ilan veri tabanının, toplama kampanyaları, depolama, filtreleme ve sınıflandırma dâhil, korumasını sürdürmüş ve tüm gayrimenkul ilanlarını kendisine aktartmış bir rakibin “LBC France şirketinin ‘gayrimenkul’ alt veri tabanının içeriğinin nitelik bakımından önemli bir bölümünü çıkarmış ve yeniden kullanmış” olduğuna hükmetmiştir (çevirimiz) (Cass. 1re civ., 5 octobre 2022, n° 21-16.307).
İhlalin varlığı için yapımcı bakımından bir riskin de bulunması gerekir. Bir otomobil ilan sitesi ile bir meta arama motoru arasındaki uyuşmazlıkta Yargıtay, “bu hükümde öngörülen yasağa karar vermek için hâkimin, bir veri tabanının önemli bir bölümünün içeriğinin çıkarılması ve yeniden kullanılması hâlinde, bu kullanımın veri tabanı yapımcısının yatırımlarının amorti edilmesi bakımından bir risk oluşturup oluşturmadığını denetlemesi gerektiğine” hükmetmiştir (çevirimiz). Bu davada ortaya konan trafik kaybı ve ciro düşüşü yeterli görülmüştür (Cass. 1re civ., 15 octobre 2025, n° 23-23.167). Bu nedenle yapımcı, harcamalarını ve verilerin alınmasının izleyici kitlesi üzerindeki etkisini belgelendirmelidir.
Yapımcının haklarına yönelik ihlal aynı zamanda suçtur; üç yıl hapis ve 300 000 euro para cezası öngörülmüştür (L. 343-4. madde). veri tabanlarının sui generis hakla korunması konulu yazımıza bakabilirsiniz. Veri sorumlularının uyum yükümlülükleri, yani etki analizi, işleme kayıtları, ilgili kişilerin hakları ve CNIL yaptırımları GDPR avukatı sayfasında ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
İki taraf
Projenin müşterisi misiniz, yoksa hizmet sağlayıcısı mı?
Bir yanda tavsiye yükümlülüğü, diğer yanda iş birliği: başarısız projelerin çoğu bu denge üzerinden değerlendirilir.
Müşteri şirketsiniz
- İhtiyaçları kısaca da olsa yazılı hâle getirin ve bunları netleştiren yazışmaları saklayın.
- Hakların devrini veya uygun bir lisansı ve kaynak koduna erişimi ya da kaynak kodunun emanete bırakılmasını talep edin.
- Başarısızlık hâlinde eksikliklerin tespit ettirilmesini sağlayın; ifa, bedelden indirim, fesih veya iptal arasında seçim yapın.
Hizmet sağlayıcı veya yayımcı mısınız?
- Müşteriye yapılan tavsiyelerin ve imzadan önce verilen uyarıların kaydını tutun.
- Müşterinin iş birliğini, kabul testini ve sorumluluk üst sınırını öngörün.
- Devredilmeyen kodun hak sahipliğini elinizde tutun ve müşterinin devri veya toplu icra (iflas) işlemleri hâlinde bunu ileri sürün.
Tavsiye yükümlülüğü profesyonelin üzerindedir. Lyon istinaf mahkemesi (cour d’appel de Lyon), “bilişim hizmet sağlayıcısının, bu alanda hiçbir yetkinliği bulunmayan müşterisine karşı bilgilendirme ve tavsiye yükümlülüğü altında olduğuna” hükmetmiştir (çevirimiz); hizmet sağlayıcı “müşterisinin beklentilerini yeterince öğrenmeyerek ve bunlara karşılık gelmeyen bir ürün sunarak sözleşme öncesi tavsiye yükümlülüğünü ihlal ettiği” için (çevirimiz), bir yönetim yazılımı paketi sözleşmesinin esaslı niteliklerde hata nedeniyle iptalini (Fransız Medeni Kanunu’nun (Code civil) 1132. maddesi) onamıştır (CA Lyon, 3e ch. A, 28 mai 2025, n° 21/08394). Aynı mahkeme, bilirkişiyle birlikte, şartnamede kısaca da olsa kaydedilen ihtiyaçların yöntemli ve deneyimli bir hizmet sağlayıcının gözünden kaçmayacağını kabul ettikten sonra, başka bir sözleşmenin yayımcının kusuruyla feshine ve yayımcının 227 914,91 euro iade etmeye mahkûm edilmesine karar vermiştir (CA Lyon, 3e ch. A, 30 janvier 2025, n° 21/00620).
Sorumluluk üst sınırını bertaraf etmek zordur. Borçlunun asli edimini içeriğinden yoksun bırakan bir hüküm yazılmamış sayılır (Fransız Medeni Kanunu’nun 1170. maddesi) ve borçlu, ağır kusur veya hile hâli dışında yalnızca öngörülebilir zararlardan sorumludur (1231-3. madde). Ancak Paris istinaf mahkemesi (cour d’appel de Paris), sözleşme 2009 tarihli olduğundan Medeni Kanun’un eski 1150. maddesine göre karar verirken, “ağır kusurun, asli nitelikte olsa bile yalnızca sözleşmeden doğan bir edimin ihlalinden kaynaklanamayacağını, borçlunun davranışının ağırlığından çıkarılması gerektiğini” hatırlatmıştır (çevirimiz). Dış kaynaklı bordro hizmeti sağlayan bir şirketin hükmünü uygulamış ve mahkûmiyeti 95 179,82 euro’dan 29 783,59 euro’ya indirmiştir (CA Paris, pôle 5, ch. 5, 27 novembre 2025, n° 24/14708). Bu gerekçe, artık ağır kusura açıkça yer veren 1231-3. maddeye de uyarlanabilir.
Hükümlerin (kapsam, kabul, geri dönüş, hizmet seviyeleri, üst sınır) hazırlanması bilişim sözleşmeleri avukatı sayfasında ele alınır; uyuşmazlığın bilirkişi incelemesinden duruşmaya kadar yürütülmesi ise bilişim uyuşmazlıkları avukatı sayfasında ele alınır. kaynak kodunu elinde tutan hizmet sağlayıcı konulu yazımıza da bakabilirsiniz.
Büronun her projede incelediği hususlar:
Uyuşmazlık
Yazılımın kopyalanması, ispat ve sisteme izinsiz giriş
Nelerin tespit ettirilebileceği, hangi sürelerde, hangi hâkim önünde ve cezai bakımdan nelerle karşılaşılabileceği.
Serbest ispat
“Yazılımların ve veri tabanlarının hak ihlali her türlü delille ispatlanabilir” (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 332-4. maddesi; çevirimiz): tespit tutanağı, tarihli ekran görüntüleri, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları.
İhlal tespiti için el koyma
Dilekçe üzerine verilen bir karar uyarınca, gerektiğinde bilirkişilerin yardımıyla, bir commissaire de justice (adli tebligat ve icra görevlisi), hak ihlali iddiasına konu yazılımı veya veri tabanını tarif eder ya da ona el koyar ve bir kopyasını alabilir (L. 332-4. madde).
Süreler
Talep sahibi, el koymadan itibaren yirmi iş günü veya otuz bir takvim günü içinde esas hakkında dava açar ya da suç duyurusunda bulunur (R. 332-4. madde); el konulan taraf, aynı süre içinde adli yargı ilk derece mahkemesi (tribunal judiciaire) başkanından el koymanın kaldırılmasını isteyebilir (L. 332-2 ve R. 332-2. maddeler).
Tazmin
Hâkim; ekonomik sonuçları, manevi zararı ve hakkı ihlal edenin kazançlarını ayrı ayrı dikkate alır veya mağdurun talebi üzerine, ödenmesi gereken telif bedellerinden yüksek götürü bir tutara hükmeder (L. 331-1-3. madde).
Ceza
Bir yazılımın yazarının haklarından birinin ihlali, hak ihlali (contrefaçon) suçunu oluşturur (L. 335-3. madde); hak ihlali üç yıl hapis ve 300 000 euro para cezası ile cezalandırılır (L. 335-2. madde). Bir sisteme hileli yoldan erişmek veya sistemde hileli yoldan kalmak üç yıl hapis ve 100 000 euro ile cezalandırılır; bunun sonucunda veriler silinir veya değiştirilirse beş yıl hapis ve 150 000 euro uygulanır (Fransız Ceza Kanunu’nun (Code pénal) 323-1. maddesi).
Mahkeme
Yazılımlar dâhil edebî ve sanatsal mülkiyete ilişkin hukuk davaları, yalnızca belirlenmiş adli yargı ilk derece mahkemelerinin yetkisindedir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 331-1. maddesi ve Fransız Yargı Teşkilatı Kanunu’nun (Code de l’organisation judiciaire) D. 211-6-1. maddesi); şirketler arasındaki salt sözleşmesel bir uyuşmazlık ise kural olarak ticaret mahkemesinin yetkisindedir (Fransız Ticaret Kanunu’nun (Code de commerce) L. 721-3. maddesi).
İspat, dilekçe aşamasından itibaren tartışılır. Yargıtay (Cour de cassation), “yazılımın hak ihlalinin her türlü delille ispatlanabileceğini”, internet sitelerinin ekran görüntüleri dâhil, bunların “niteliği gereği ispat gücünden yoksun olmadığını” hatırlatmıştır (çevirimiz); el koyma işlemleri sırasında eski çalışanların beyanlarını ve el konulan tarafın sistemlerinde tespit edilen anahtar sözcükleri incelemeden hak ihlali tespit el koymasını kaldıran kararı bozmuştur (Cass. com., 7 juillet 2021, n° 20-22.048).
Sözleşme, hak ihlali davasının yolunu kapatmaz. Lisans sahibi bir yazılım lisansına aykırı davrandığında Yargıtay, “hak sahibinin, sözleşmesel sorumluluk temelinde hareket ettiği takdirde 2004/48 sayılı Direktifin 7 ve 13. maddelerinde öngörülen güvencelerden yararlanamayacağından, hak ihlali davası açmaya hakkı olduğuna” hükmeder (çevirimiz). Aynı davada, “bir kuruş harcamadan Entr’Ouvert şirketinin bilgi birikimini, emeğini ve yatırımlarını kullanan” bir işletmecinin haksız rekabet niteliğindeki asalaklık (parasitisme) nedeniyle mahkûmiyetini onamıştır (çevirimiz) (Cass. 1re civ., 5 octobre 2022, n° 21-15.386).
Ceza hukuku, bilgi sistemini kendi yöneticilerine karşı da korur. Ceza dairesi (chambre criminelle), “görevi dışındaki amaçlarla ve mesajların sahiplerinin haberi olmaksızın ağ içinde teati edilen mesajların içeriğini öğrenerek otomatik bir veri işleme sisteminde kalan kişinin, ağ yöneticisi olarak görevi gereği mesajlaşma sistemine genel erişim hakkına sahip olsa bile, Ceza Kanunu’nun 323-1. maddesinde öngörülen suçu işlediğine” hükmetmiştir (çevirimiz) (Cass. crim., 2 septembre 2025, n° 24-83.605). Aynı daire, veri silmelerinin “böyle bir sistemin en az bir başka kullanıcısından bilerek gizlenmişse, o kullanıcı değiştirme haklarına sahip olmasa bile zorunlu olarak hileli olduğuna” da hükmetmiştir (çevirimiz) (Cass. crim., 8 juin 2021, n° 20-85.853).
Savunmanın da kendi dayanakları vardır: özgünlüğün bulunmaması, meşru kullanıcının hakları, itiraz edilen hak sahipliği ve davanın zamanaşımı; zamanaşımı kural olarak hak sahibinin olayları öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği günden itibaren beş yıldır (Fransız Medeni Kanunu’nun 2224. maddesi). Davanın yürütülmesi için bilişim uyuşmazlıkları avukatı sayfasına, bir saldırıya verilecek yanıt için siber güvenlik avukatı sayfasına, ayrıca hak ihlali tespit el koyması usulü ve bir bilgisayar sistemine hileli erişim konulu yazılarımıza bakabilirsiniz.
SSS
Sıkça sorulan sorular
Yürürlükteki metinlere ve doğrulanmış kararlara dayanan on dört ayrıntılı yanıt.
Bilişim hukuku avukatı ne yapar?
Yazılım, veri tabanı ve bilgi sistemi geliştiren, satan, satın alan veya işleten kişilere danışmanlık verir ve onları savunur. Bilişim avukatı veya IT avukatı da denir; daha geniş olan dijital hukuk ayrıca çevrim içi ticareti, platformları ve içerikleri kapsar. Konunun özü üç soruda toplanır: kod ve veriler üzerindeki haklar kimdedir, projede taraflar birbirine neyi borçludur ve bir kopyalama ya da izinsiz girişe nasıl karşılık verilir.
Danışmanlıkta büro, bir fon toplama turu, devir veya denetim öncesinde hakların kime ait olduğunu doğrular, devir ve lisans sözleşmelerini hazırlar ve kişisel verilerin veri işleyenlere devrini GDPR madde 28 bakımından güvenceye alır. Uyuşmazlıklarda ise ihlalin tespit edilmesini sağlar, hak ihlali tespit el koymasını (saisie-contrefaçon) yürütür, hak ihlali veya sözleşmesel sorumluluk davasını açar ya da bu davaya karşı savunma yapar ve otomatik bir veri işleme sistemine yönelik saldırı hâlinde suç duyurusunda bulunur (Fransız Ceza Kanunu’nun 323-1. maddesi).
Büro, yayımcı lehine olduğu kadar müşterisi lehine de, hizmet sağlayıcı lehine olduğu kadar onu seçen şirket lehine de görev yapar. En teknik alanların kendi sayfaları vardır: bilişim sözleşmeleri, bilişim uyuşmazlıkları, siber güvenlik ve GDPR.
Yazılımımız korunuyor mu, tescil ettirmemiz gerekir mi?
Yazılım, herhangi bir formalite aranmaksızın telif hakkıyla korunur: bir fikir eserinin yazarı, bu eser üzerinde “yalnızca yaratmış olması nedeniyle” münhasır bir maddi olmayan mülkiyet hakkına sahiptir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 111-1. maddesi; çevirimiz) ve kanun, hazırlık niteliğindeki tasarım materyali dâhil yazılımları açıkça bu eserler arasında sayar (L. 112-2. madde). Dolayısıyla hakkın doğması için tescil gerekmez.
Yine de bir davanın sonucunu iki koşul belirler. Birincisi özgünlüktür: hâkim, “otomatik ve zorunlu bir mantığın ötesine geçen” tercihler arar (çevirimiz) (CA Bordeaux, 1re ch. civ., 18 novembre 2025, n° 22/04592). İkincisi tarihtir: hangi sürümün ne zaman var olduğu ispatlanmalıdır. Paris adli yargı ilk derece mahkemesi (tribunal judiciaire de Paris), analiz edilen kaynak kodu ileri sürülen yaratım dönemiyle kesin olarak ilişkilendirilemeyen bir şirketin taleplerini reddetmiş ve şirketi haksız yargılama nedeniyle mahkûm etmiştir (TJ Paris, 3e ch. 1re sect., 25 juin 2026, n° 23/14454).
Bu nedenle kodun ardışık sürümlerini üçüncü bir kişiye tevdi, zaman damgası veya tespit tutanağı ile tarihlendirmekte; tasarım dosyalarını, sürüm yönetim sisteminin geçmişini ve geliştiricilerin sözleşmelerini saklamakta yarar vardır. Büro bu ispatı herhangi bir uyuşmazlıktan önce düzenler. yazılımların telif hakkıyla korunması konulu yazımıza bakabilirsiniz.
Bir yazılımın özgünlüğü nasıl ispatlanır?
Kodda veya mimaride, tekniğin dayatmadığı kişisel tercihleri göstererek. Bordeaux istinaf mahkemesine (cour d’appel de Bordeaux) göre hak talep eden taraf, özgün unsurları belirleyerek “eseri meydana getiren kişinin düşünsel katkısının ve kişiselleştirilmiş çabasının varlığını ispatlamalıdır” (çevirimiz); bu tercihler otomatik ve zorunlu bir mantığın ötesine geçmelidir. Mahkeme ayrıca “özgünlüğün yenilikle karıştırılmaması gerektiğini” ekler (çevirimiz): bir yazılım mevcut teknolojilere dayanabilir ve yine de özgün kalabilir (CA Bordeaux, 1re ch. civ., 18 novembre 2025, n° 22/04592).
İşlevler yeterli değildir. Paris adli yargı ilk derece mahkemesi, özgünlüğün ispatının “yazılımın işlevlerinin tarifiyle yapılamayacağına; çünkü bunların birer fikir olarak herkesin kullanımına açık olduğuna ve korunamayacağına” hükmetmiştir (çevirimiz). Geliştiricinin birkaç seçenek arasından tercih yaptığını tespit etmekle yetinen bir raporu, bu tercihlerin teknik zorunluluklarla veya mesleğin kurallarıyla dayatılmamış bireysel bir ifadeyi nasıl yansıttığını göstermediği için reddetmiştir (TJ Paris, 3e ch. 1re sect., 25 juin 2026, n° 23/14454).
Uygulamada bilirkişi; kod parçalarını, modüllerin yapısını, işlemlerin sıralanışını ve hazırlık niteliğindeki tasarım materyalini karşılaştırır, ardından her biri için vazgeçilen alternatifleri ve tercihin nedenini açıklar. Büro bu ispatı, herhangi bir ihtarname öncesinde teknik bir bilirkişiyle birlikte kurar; savunma tarafında ise bunu nokta nokta çürütür.
Geliştirmenin bedelini ödedik: kod bize mi ait?
Mutlaka değil. Ödeme bir hizmetin karşılığıdır; telif haklarını devretmez. Bir müşteri ile bir hizmet sağlayıcı arasında bir eser veya hizmet sözleşmesinin bulunması, yazarın haklarına hiçbir istisna getirmez (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 111-1. maddesi) ve yazar haklarını bizzat devrediyorsa devir, “devredilen her hakkın devir sözleşmesinde ayrı ayrı belirtilmesini” gerektirir; kullanım alanı kapsam ve amaç, yer ve süre bakımından sınırlanmış olmalıdır (L. 131-3. madde; çevirimiz).
İçtihat bunun sonucunu çıkarır. Colmar istinaf mahkemesi (cour d’appel de Colmar), “hiçbir devir sözleşmesinin kanıtlanmadığını”, “devir sözleşmesinin zımni olamayacağının belirtildiğini” ve hizmet faturalarının ödenmesinin yazılım üzerindeki hakları müşteriye kazandırmak için yeterli olmadığını tespit etmiştir (çevirimiz). Hizmet sağlayıcıyı hak sahibi ilan etmiş ve müşteriyi yazılımı ona iade etmeye mahkûm etmiştir (CA Colmar, 1re ch. A, 9 avril 2025, n° 24/01625).
Sözleşme sessizse müşteri en azından meşru kullanıcının haklarını korur (L. 122-6-1. madde); ancak izin olmaksızın yazılımı bu hükmün izin verdiğinin ötesinde uyarlayamaz ve piyasaya da süremez, çünkü bu haklar yazarda kalır (L. 122-6. madde). Büro, geliştirme sözleşmelerini denetler, mümkün olduğunda geriye etkili bir devri, aksi hâlde geniş bir lisansı ve kaynak koduna erişimi müzakere eder. kaynak kodunu elinde tutan hizmet sağlayıcı konulu yazımıza bakabilirsiniz.
Yazılımı bir çalışan geliştirdi: kime aittir?
Yazılım ve belgeleri çalışanın görevini yerine getirirken veya işverenin talimatları doğrultusunda yaratılmışsa, mali haklar bakımından işverene aittir. Bu durumda haklar, kanuni hükümler veya aksine sözleşme hükümleri saklı kalmak üzere, “bunları tek başına kullanma yetkisine sahip olan işverene devredilmiş olur” (çevirimiz) ve aynı kural devletin, yerel kamu kuruluşlarının ve idari nitelikteki kamu kurumlarının görevlileri için de geçerlidir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 113-9. maddesi).
Kuralın sınırları vardır. Yalnızca çalışanları ve kamu görevlilerini kapsar: ücretli çalışan olmayan bir yönetici, bir ortak veya bağımsız bir geliştirici bakımından hakların geçişi, L. 131-3. maddeye uygun bir devir sözleşmesi gerektirir. Ayrıca görevle veya talimatlarla bir bağlantı da gerekir: bu çerçevenin dışında yapılan geliştirme tartışmalıdır. Bir yazılımın yazarının manevi hakkı sınırlıdır: daha lehine bir hüküm yoksa yazar, yazılımı değiştirme hakkını devralanın yaptığı değişikliğe, bu değişiklik onuruna ve itibarına zarar vermediği sürece itiraz edemez (L. 122-6. maddenin 2° bendi); ayrıca vazgeçme veya geri çekme hakkını kullanamaz (L. 121-7. madde).
L. 113-9. maddenin uygulanmasına ilişkin her uyuşmazlık, işverenin merkezinin bulunduğu yerdeki adli yargı ilk derece mahkemesinin (tribunal judiciaire) yetkisindedir. Büro, geliştiricilerin iş sözleşmelerini ve hizmet sözleşmelerini güvenceye alır; kurucu ortağın çalışan hâline gelmesi veya bir çalışanın işe alınmadan önce projeye başlamış olması gibi karma durumları çözer. çalışanın yarattığı yazılım konulu yazımıza bakabilirsiniz.
Bir yazılımın kullanıcısı, yayımcının izni olmadan ne yapabilir?
Lisansların çoğu zaman söylediğinden daha fazlasını. Yazılımı kullanma hakkına sahip kişi, yayımcı sözleşmeyle bu hakkı saklı tutmadıkça, hataların düzeltilmesi dâhil, yazılımın amacına uygun kullanımı için gerekli çoğaltma ve uyarlama işlemlerini izin almadan yapabilir. Kişi, “yazılımın kullanımını sürdürmek için gerekli olduğunda bir yedek kopya alabilir” (çevirimiz) ve yazılımın temelindeki fikirleri ve ilkeleri belirlemek için işleyişini veya güvenliğini gözlemleyebilir, inceleyebilir ya da test edebilir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 122-6-1. maddesi).
Kaynak koda çevirme (décompilation), bağımsız olarak yaratılmış bir yazılımın birlikte çalışabilirliği için gerekli bilgileri elde etmek bakımından vazgeçilmez ise, bu bilgilere henüz kolayca erişilemiyorsa ve yalnızca gerekli bölümlerle sınırlı olmak üzere kabul edilir; elde edilen bilgiler esaslı biçimde benzer bir yazılım yaratmak için kullanılamaz. Yedek kopyaya, gözleme veya birlikte çalışabilirlik amaçlı kaynak koda çevirmeye aykırı her hüküm geçersizdir (aynı madde).
Yargıtay bu kuralları, yazılım içeren cihazları satın alanlar lehine uygular. Mahkeme, “bu programların meşru alıcıları olan çiftçilerin, Optima concept şirketinin izni olmaksızın bunları bu amaçla kullanabileceğine” hükmeden kararı (çevirimiz) ve rakip arayüz üreticilerine yöneltilen hak ihlali iddiasını reddeden kararı onamıştır (Cass. 1re civ., 14 mai 2025, n° 23-20.217). Yayımcı bakımından karar aleyhtedir: yazılımının kullanımını ancak kesin hükümlerle denetleyebilir.
Fransa’da bir yazılım patentlenebilir mi?
Bu hâliyle hayır. Bilgisayar programları, matematiksel yöntemler, iktisadi faaliyetler alanındaki yöntemler ve bilgi sunumları gibi icat sayılmaz. Ancak bu istisna “yalnızca patent başvurusu veya patentin bu unsurlardan yalnızca birini, o hâliyle, ilgilendirmesi ölçüsünde” geçerlidir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 611-10. maddesi; çevirimiz). Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir olup bir program aracılığıyla hayata geçirilen bir icat, teknik bir etki doğuruyorsa patentlenebilir.
Yargıtay bunu somut olarak arar. Bir uçuşun aşamalarının görüntülenmesine ilişkin bir yöntem hakkında, “bu istemin yalnızca bir zaman çizelgesi üzerinde bilgilerin sunumuna ilişkin olduğunu, bu bilgi sunumundan ayrı teknik araçlar ileri sürmediğini” kabul eden istinaf mahkemesini onamış (çevirimiz) ve böyle bir istemin patentlenemeyeceğini, “patent başvurusunda ortaya konan soruna teknik bir katkı sağlayan teknik bir etki doğuran teknik bir araç veya yöntemi belirtmedikçe” hatırlatmıştır (çevirimiz) (Cass. com., 7 octobre 2026, n° 25-15.279). Başvuru reddedilmiştir.
Seçim bu nedenle patent, telif hakkı ve ticari sır arasında yapılır ve çoğu zaman bunlar birleştirilir: telif hakkı kodu, patent teknik çözümü, ticari sır ise ifşa edilmeyen algoritmaları ve verileri korur. Büro bu stratejiyi herhangi bir yayımdan önce yönlendirir. yazılımın patentlenebilirliği konulu yazımıza bakabilirsiniz.
Bir veri tabanı çıkarılmaya karşı nasıl korunur?
Yapımcının yatırımını ispatlayarak. Veri tabanının içeriği, oluşturulması, doğrulanması veya sunumu “önemli bir mali, maddi veya insani yatırımı yansıttığında” korunur (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 341-1. maddesi; çevirimiz). Bu durumda yapımcı, içeriğin tamamının veya nitelik ya da nicelik bakımından önemli bir bölümünün çıkarılmasını ve yeniden kullanılmasını yasaklayabilir (L. 342-1. madde); koruma süresi, veri tabanının tamamlanmasını izleyen 1 Ocak’tan, veri tabanı bu süre içinde kamuya sunulmuşsa ilk sunumdan itibaren on beş yıldır ve her yeni önemli yatırımda süre yeniden işlemeye başlar (L. 342-5. madde).
Yalnızca mevcut verileri bir araya getirmeye ayrılan yatırım önemlidir; bunları yaratmaya ayrılan yatırım değil. Yargıtay, toplama, depolama, moderasyon ve sınıflandırma harcamalarını göz önünde bulundurarak leboncoin.fr ilan veri tabanının korumasını sürdürmüş ve tüm gayrimenkul ilanlarını alan rakip sitenin “LBC France şirketinin ‘gayrimenkul’ alt veri tabanının içeriğinin nitelik bakımından önemli bir bölümünü çıkarmış ve yeniden kullanmış” olduğuna hükmetmiştir (çevirimiz) (Cass. 1re civ., 5 octobre 2022, n° 21-16.307). Yargıtay ayrıca, verilerin alınmasının yatırımların amorti edilmesi bakımından bir risk doğurup doğurmadığının denetlenmesini de arar; bir otomobil ilanları meta arama motoru bakımından, trafik kaybı ve ciro düşüşü nedeniyle bu riski kabul etmiştir (Cass. 1re civ., 15 octobre 2025, n° 23-23.167).
Küçük çıkarmalarla veri toplama (moissonnage) da serbest değildir: yapımcı, bu işlemler veri tabanının olağan kullanım koşullarını açıkça aştığında, önemli olmayan bölümlerin tekrarlı ve sistematik biçimde çıkarılmasını veya yeniden kullanılmasını yasaklayabilir (L. 342-2. madde). Buna karşılık veri tabanı kamuya sunulmuşsa, ona hukuka uygun biçimde erişen kişinin önemli olmayan bir bölümü çıkarmasını veya yeniden kullanmasını yasaklayamaz (L. 342-3. madde). Büro, yatırımlara ilişkin dosyayı oluşturur, veri toplamanın tespit edilmesini sağlar ve hukuk davasını ya da suç duyurusunu başlatır (L. 343-4. madde). yapımcının sui generis hakkı konulu yazımıza bakabilirsiniz.
Müşterimiz lisansını aşıyor: hak ihlali mi, sözleşme ihlali mi?
İki yol da açıktır. Bir yazılımın hak sahibi, yazılımın çoğaltılmasını, uyarlanmasını ve piyasaya sunulmasını yapma ve bunlara izin verme konusunda münhasır hakka sahiptir (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 122-6. maddesi) ve bu haklardan birinin ihlali hak ihlali (contrefaçon) suçunu oluşturur (L. 335-3. madde). İhlal bir lisansa aykırılıktan doğduğunda Yargıtay, “hak sahibinin, sözleşmesel sorumluluk temelinde hareket ettiği takdirde 2004/48 sayılı Direktifin 7 ve 13. maddelerinde öngörülen güvencelerden yararlanamayacağından, hak ihlali davası açmaya hakkı olduğuna” hükmeder (çevirimiz) (Cass. 1re civ., 5 octobre 2022, n° 21-15.386).
Bu seçimin somut etkileri vardır. Hak ihlali davası, hak ihlali tespit el koymasının (L. 332-4. madde) ve hak ihlalinde bulunanın kazançlarını ya da kaçınılan telif bedellerinden yüksek götürü bir tutarı dikkate alan bir tazminatın yolunu açar (L. 331-1-3. madde). Sözleşmesel dava ise, ağır kusur veya hile hâli dışında (Fransız Medeni Kanunu’nun 1231-3. maddesi), sözleşmenin kurulduğu sırada öngörülebilir zararlarla ve kararlaştırılan üst sınırlarla sınırlıdır.
Fazla sayıda kullanıcı, öngörülmeyen sunuculara kurulum, fesihten sonra kullanım, bir özgür bileşenin lisansına aykırı biçimde entegre edilmesi: büro, kullanımın tespit edilmesini sağlar, ödenmesi gereken telif bedellerini hesaplar ve en etkili hukuki dayanağı seçer. Lisans alan taraf bakımından ise ileri sürülen kapsama itiraz eder ve durumun düzeltilmesini müzakere eder. yayımcı denetimine verilecek yanıt ve özgür lisansın ihlali konulu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bilişim projesi başarısız oldu: hizmet sağlayıcıya karşı hangi yollara başvurulabilir?
Sözleşme, birbiriyle bağdaşmadıkları durumlar dışında birlikte kullanılabilen birkaç yaptırım sunar: kendi edimini askıya almak, cebri ifayı istemek, bedelden indirim sağlamak, feshi gerçekleştirmek veya tazminat talep etmek (Fransız Medeni Kanunu’nun 1217. maddesi). Fesih, bir fesih şartından veya yeterince ağır bir ifa edilmeme durumunda alacaklının bildiriminden ya da bir mahkeme kararından doğar (1224. madde). Müşteri imzadan önce yanlış bilgilendirilmişse, bilgilendirme yükümlülüğünün ihlali sözleşmenin iptaliyle de sonuçlanabilir (1112-1. madde).
Hâkimler, hizmet sağlayıcının tavsiye yükümlülüğünü müşterinin iş birliği ışığında inceler. Lyon istinaf mahkemesi (cour d’appel de Lyon), “bilişim hizmet sağlayıcısının, bu alanda hiçbir yetkinliği bulunmayan müşterisine karşı bilgilendirme ve tavsiye yükümlülüğü altında olduğuna” hükmederek bir yazılım paketi sözleşmesinin iptalini onamıştır (çevirimiz) (CA Lyon, 3e ch. A, 28 mai 2025, n° 21/08394). Sözleşmenin 2012 tarihli olması nedeniyle Medeni Kanun’un eski 1184. maddesine göre karara bağlanan başka bir davada, yayımcının bilgilendirme ve tavsiye yükümlülüğüne ve sürelere ilişkin ihlallerinin “bu nedenle yeterince belirgin olduğunu ve sözleşmenin feshini haklı kılacak ağırlıkta olduğunu” kabul etmiş (çevirimiz), feshe yayımcının tek başına kusurlu olduğu gerekçesiyle karar vermiş ve 227 914,91 euro’nun iadesine hükmetmiştir (CA Lyon, 3e ch. A, 30 janvier 2025, n° 21/00620).
Sonuç ispata bağlıdır: şartname, toplantı tutanakları, kayıtlar (ticket), kabul tutanakları, bilirkişi incelemesi. Büro, hizmet sağlayıcı değişmeden önce projenin durumunu tespit ettirir; iade edilecek tutarları ve zararı hesaplar. Davanın yürütülmesi bilişim uyuşmazlıkları avukatı sayfasında ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
Hizmet sağlayıcının sorumluluğu sınırlayan hükmü bize karşı ileri sürülebilir mi?
Kural olarak evet, profesyoneller arasında. Borçlu, ifa edilmemenin ağır kusurdan veya hileden kaynaklandığı durumlar dışında, yalnızca sözleşmenin kurulduğu sırada öngörülen veya öngörülebilir tazminattan sorumludur (Fransız Medeni Kanunu’nun 1231-3. maddesi) ve kararlaştırılan üst sınır uygulanır. Bunu bertaraf etmenin başlıca yolları hükme ve hizmet sağlayıcının davranışına ilişkindir. Öncelikle, “borçlunun asli edimini içeriğinden yoksun bırakan her hüküm yazılmamış sayılır” (1170. madde; çevirimiz); bir yayımcının veya SaaS sağlayıcısının müzakere edilmemiş genel şartları gibi katılma sözleşmelerinde (contrat d’adhésion), tarafların hak ve yükümlülükleri arasında önemli bir dengesizlik yaratan, müzakere edilemeyen hüküm de yazılmamış sayılır (1171. madde). Ardından, hizmet sağlayıcının ağır kusuru veya hilesi gelir.
Bu istisnalar dar yorumlanır. Paris istinaf mahkemesi (cour d’appel de Paris), sözleşme 2009 tarihli olduğundan Medeni Kanun’un eski 1150. maddesine göre karar verirken, “ağır kusurun, asli nitelikte olsa bile yalnızca sözleşmeden doğan bir edimin ihlalinden kaynaklanamayacağını, borçlunun davranışının ağırlığından çıkarılması gerektiğini” hatırlatmıştır (çevirimiz). Dış kaynaklı bir bordro çözümünün parametre hatasından doğan bir uyuşmazlıkta, müşterinin “bu sorumluluk sınırlama hükmünün, talep ettiği gibi, yazılmamış sayılması için hiçbir ilgili delil sunmadığına” hükmetmiş (çevirimiz) ve hizmet sağlayıcının mahkûmiyetini 95 179,82 euro’dan 29 783,59 euro’ya indirmiştir (CA Paris, pôle 5, ch. 5, 27 novembre 2025, n° 24/14708).
Mücadele bu nedenle çoğu zaman imza aşamasında kazanılır. Büro, üst sınırı, bunun istisnalarını (veriler, gizlilik, hak ihlali) ve asli edimlerin tanımını müzakere eder; uyuşmazlıkta ise özellikle ağır bir kusurun unsurlarını arar. Hükümlerin müzakeresi bilişim sözleşmeleri avukatı sayfasında ele alınmaktadır.
Yazılımımız kopyalandı: ispat nasıl toplanır?
Her türlü delille: “Yazılımların ve veri tabanlarının hak ihlali her türlü delille ispatlanabilir” (Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu’nun L. 332-4. maddesi; çevirimiz). Hak sahibi ayrıca dilekçe üzerine, bir commissaire de justice’in (adli tebligat ve icra görevlisi) bilirkişilerin yardımıyla hak ihlali iddiasına konu yazılımı ayrıntılı olarak tarif etmesine veya ona el koymasına, bir kopyasını almasına ve ilgili belgelere el koymasına izin veren bir karar alabilir. Hak sahibi daha sonra, el koymadan itibaren yirmi iş günü ya da, bu süre daha uzunsa, otuz bir takvim günü içinde esas hakkında dava açmalı veya suç duyurusunda bulunmalıdır (R. 332-4. madde); aksi hâlde el koyma iptal edilebilir.
Yargıtay, “yazılımın hak ihlalinin her türlü delille ispatlanabileceğini”, ekran görüntüleri dâhil, bunların “niteliği gereği ispat gücünden yoksun olmadığını” belirtir (çevirimiz). El koymanın kaldırılması talebiyle karşılaşan hâkim, el koyma sırasında elde edilenler dâhil tüm unsurları dikkate almalıdır; Yargıtay, rakip tarafından işe alınan eski çalışanların beyanlarını incelemeden el koymayı kaldıran kararı bozmuştur (Cass. com., 7 juillet 2021, n° 20-22.048).
El koyma önceden hazırlanır: hak sahipliğini ve özgünlüğü ortaya koyan tarihli unsurlar, kopyalamaya ilişkin ciddi belirtiler, bilirkişinin kesin görevi, aranacak anahtar sözcükler ve dizinler. Tazminat daha sonra yoksun kalınan kazancı, manevi zararı ve hak ihlalinde bulunanın kazançlarını ya da götürü bir tutarı dikkate alır (L. 331-1-3. madde). hak ihlali tespit el koyması ve bir rakip tarafından kopyalanan SaaS yazılımı konulu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bir davetsiz kişi veya bir çalışan sistemlerimize eriştiyse ne yapılmalı?
İzleri korumak, zararı ölçmek ve suç duyurusunda bulunmak. Otomatik bir veri işleme sisteminin tamamına veya bir bölümüne hileli yoldan erişmek ya da orada hileli yoldan kalmak üç yıl hapis ve 100 000 euro para cezası ile, bunun sonucunda veriler silinmiş veya değiştirilmişse ya da sistemin işleyişi bozulmuşsa beş yıl hapis ve 150 000 euro ile cezalandırılır (Fransız Ceza Kanunu’nun (Code pénal) 323-1. maddesi). Sistemin işleyişini engellemek veya verileri hileli yoldan sisteme sokmak, çıkarmak, değiştirmek ya da silmek beş yıl hapis ve 150 000 euro ile cezalandırılır (323-2 ve 323-3. maddeler).
Erişim hakkı her şeyi kapsamaz. Ceza dairesi (chambre criminelle), ağın mesajlarını “görevi dışındaki amaçlarla ve mesajların sahiplerinin haberi olmaksızın” okuyan yöneticinin, mesajlaşma sistemine genel erişim hakkı bulunsa bile, hileli yoldan sistemde kalma suçunu işlediğine hükmeder (çevirimiz); yöneticinin manevi zararının 10 000 euro olarak tazmin edilmesine ilişkin mahkûmiyet kesinleşmiştir (Cass. crim., 2 septembre 2025, n° 24-83.605). Veri silmeleri de başka bir kullanıcıdan bilerek gizlendiklerinde hileli sayılır (Cass. crim., 8 juin 2021, n° 20-85.853).
Kişisel veriler etkilenmişse veri sorumlusu, ihlali denetim otoritesine, Fransa’da CNIL’e, gecikmeksizin ve mümkünse “ihlali öğrendikten sonra en geç 72 saat içinde” bildirir; ancak kişiler bakımından risk bulunmayan durumlar hariçtir (çevirimiz) (GDPR madde 33). Büro; suç duyurusunu, bildirimi ve hukuk davalarını eşgüdümle yürütür. Kriz yönetimi siber güvenlik avukatı sayfasında ayrıntılı olarak ele alınmaktadır; ayrıca bir bilgisayar sistemine hileli erişim konulu yazımıza bakabilirsiniz.
Bilişim hukuku avukatının ücretleri nelerdir?
Avukatlık ücretleri, 31 Aralık 1971 tarihli Kanun'un 10. maddesine uygun olarak yazılı bir sözleşmeye bağlanır: taahhütte bulunmadan önce görevin neleri kapsadığını ve maliyetini bilirsiniz.
Büro, aşama başına sabit ücreti tercih eder: bir yazılımın veya veri tabanının hak sahipliği denetimi, devir veya lisans sözleşmesinin hazırlanması, ihtarname veya yanıt, dilekçe ve hak ihlali tespit el koyması, suç duyurusu, esas hakkında yargılama, istinaf. Teknik bilirkişinin ve commissaire de justice’in (adli tebligat ve icra görevlisi) masrafları avukatlık ücretine eklenir. Her yeni görev için bir ek sözleşme yapılır; öngörülmeyen bir faturalandırma yapılmaz.
Belgeler üzerinden ilk görüş için, bu sayfadaki form aracılığıyla KDV dahil 80 € karşılığında yapılan dosyanın ön incelemesi, 24 iş saati içinde ilk yazılı analizle sonuçlanır. İlk görüşme için: +33 6 89 11 34 45.
Kaynaklar
Resmî metinler ve ilgili sayfalar
Bu sayfanın 1 Kasım 2026'da doğrulanan kaynakları ve hukuk bürosunun komşu uzmanlık alanları.
Resmî metinler
- L. 111-1, L. 112-2 ve L. 112-3. maddeler, Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu: yaratımdan doğan hak, fikir eseri olarak yazılımlar ve veri tabanları
- L. 113-9, L. 121-7 ve L. 131-3. maddeler, Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu: çalışanın yarattığı yazılım, sınırlı manevi hak, devrin şekil şartları
- L. 122-6 ve L. 122-6-1. maddeler, Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu: yazılım üzerindeki münhasır haklar, meşru kullanıcının hakları
- L. 341-1, L. 342-1, L. 342-2, L. 342-3, L. 342-5 ve L. 343-4. maddeler, Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu: veri tabanı yapımcısının hakkı, çıkarma, süre, cezai yaptırım
- L. 332-2, L. 332-4, R. 332-2 ve R. 332-4. maddeler, Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu: yazılım hak ihlalinin ispatı, hak ihlali tespit el koyması, el koymanın kaldırılması ve süreler
- L. 331-1 ve L. 331-1-3. maddeler, Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu: yetkili mahkemeler, tazminatın belirlenmesi
- L. 335-2 ve L. 335-3. maddeler, Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu: yazılım hak ihlali suçu
- L. 611-10. madde, Fransız Fikri Mülkiyet Kanunu: patentlenebilirlik, bu hâliyle bilgisayar programları
- 1104, 1112-1 ve 1132. maddeler, Fransız Medeni Kanunu: iyi niyet, bilgilendirme yükümlülüğü, esaslı niteliklerde hata
- 1170, 1171, 1217, 1224, 1231-1, 1231-3 ve 2224. maddeler, Fransız Medeni Kanunu: asli edim, katılma sözleşmesinde haksız hüküm, ifa edilmemenin yaptırımları, fesih, öngörülebilir zararlar, zamanaşımı
- 323-1, 323-2 ve 323-3. maddeler, Fransız Ceza Kanunu: otomatik veri işleme sistemlerine yönelik saldırılar
- L. 151-1 ve L. 721-3. maddeler, Fransız Ticaret Kanunu: ticari sır, ticaret mahkemesinin yetkisi
- D. 211-6-1. madde, Fransız Yargı Teşkilatı Kanunu: edebî ve sanatsal mülkiyet bakımından yetkili adli yargı ilk derece mahkemeleri
- (AB) 2016/679 sayılı Tüzük (GDPR): veri işleyenin tanımı (madde 4, 8. bent), veri işleyenin yükümlülükleri (madde 28), güvenlik (madde 32), ihlallerin bildirimi (madde 33)
- 31 Aralık 1971 tarihli ve 71-1130 sayılı Kanun madde 10: avukatlık ücret sözleşmesi
Anılan kararlar
- Cass. 1re civ., 5 octobre 2022, n° 21-15.386: lisansın ihlali ve hak ihlali davası
- Cass. 1re civ., 5 octobre 2022, n° 21-16.307: yapımcının yatırımı, önemli ölçüde çıkarma
- Cass. 1re civ., 15 octobre 2025, n° 23-23.167: yatırımların amorti edilmesi bakımından risk
- Cass. 1re civ., 14 mai 2025, n° 23-20.217: bir yazılımın meşru kullanıcısının hakları
- Cass. com., 7 juillet 2021, n° 20-22.048: yazılım hak ihlalinin ispatı, el koymanın kaldırılması
- Cass. com., 7 octobre 2026, n° 25-15.279: bilgi sunumu için patent verilmemesi
- Cass. crim., 2 septembre 2025, n° 24-83.605: bir ağ yöneticisinin hileli yoldan sistemde kalması
- Cass. crim., 8 juin 2021, n° 20-85.853: verilerin hileli yoldan silinmesi
- CA Bordeaux, 1re ch. civ., 18 novembre 2025, n° 22/04592: bir yazılımın özgünlüğünün kod bilirkişi incelemesiyle ispatı
- CA Colmar, 1re ch. A, 9 avril 2025, n° 24/01625: müşteriye zımni devrin bulunmaması
- CA Lyon, 3e ch. A, 30 janvier 2025, n° 21/00620: bir yazılım paketi sözleşmesinin feshi
- CA Lyon, 3e ch. A, 28 mai 2025, n° 21/08394: hizmet sağlayıcının tavsiye yükümlülüğü, iptal
- CA Paris, pôle 5, ch. 5, 27 novembre 2025, n° 24/14708: sorumluluğu sınırlayan hükmün uygulanması
- TJ Paris, 3e ch. 1re sect., 25 juin 2026, n° 23/14454: özgünlük ispatlanamadı, dava reddedildi
İlgili konular
Korunması gereken bir yazılım, başarısız bir proje, tespit edilmiş bir kopyalama veya izinsiz giriş mi var?
Büromuza 7/24 kesintisiz ulaşabilirsiniz. Elinizdeki sözleşmeleri, hizmet sağlayıcı veya müşteriyle yaptığınız yazışmaları, koda ilişkin tarihli unsurları ve tespit tutanaklarını iletin: Av. Hassan Kohen hak sahipliğini, özgünlüğü, süreleri ve ispatı inceler, ardından size uygun yolu gösterir: devir veya lisans, ihtarname, hak ihlali tespit el koyması, suç duyurusu, mahkeme önünde dava veya savunma.