Kohen Avocats hukuk bürosu, Paris'te siyasetçilerin ceza davalarında savunması
Paris'te siyasetçi ceza avukatı: seçilmiş görevlilerin savunması
Kanuna aykırı çıkar sağlama (prise illégale d'intérêts), kayırmacılık (favoritisme), kamu fonlarının zimmete geçirilmesi, yolsuzluk ve rüşvet, irtikâp (concussion): hukuk bürosu, hakkında soruşturma yürütülen belediye başkanlarını, belediye başkan yardımcılarını, meclis üyelerini, yerel yürütme organı başkanlarını, milletvekili ve senatörleri ile kamu görevlilerini, savcılığın veya ulusal mali savcılığın (parquet national financier) soruşturmasından yargılamaya ve istinaf aşamasına kadar savunur; yerel yönetimlere ve suç duyurusunda bulunanlara da yardımcı olur. 22 Aralık 2025 tarihli kanun, kanuna aykırı çıkar sağlama suçunun tanımını daraltmıştır: derdest her dosya bu değişiklik ışığında yeniden incelenmelidir.
Büroya 7/24 kesintisiz ulaşılabilir. Belediye, belediye başkanına ve başkanın yerine geçen ya da yetki devri almış seçilmiş görevliye, görevinin sona ermesinden sonra bile, görevinden ayrılamayacak nitelikte bir kusur oluşturmayan fiillerden dolayı yargılandığında koruma sağlamakla yükümlüdür; ayrıca Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu (Code de procédure pénale) kendisine avukat yardımından yararlanma hakkı tanıyan bir durumda yalnızca cezai bakımdan sorumlu tutulduğunda da bu koruma sağlanır (Fransız Yerel Yönetimler Genel Kanunu'nun (code général des collectivités territoriales) L. 2123-34 maddesi).
4,9/5
Google yorumlarının ortalama puanı270 yorum
Ceza hukuku alanındaki bu avukattan çok yüksek kalitede destek aldım. Profesyonelliği, dosyaya tam hâkimiyeti ve yargılamanın her aşamasındaki sürekli ilgisi özellikle vurgulanmayı hak ediyor. İletişim açık, düzenli ve hızlıydı; durumuma uygun, net tavsiyeler aldım. Ceza hukukunda titiz ve etkili bir savunma arayan herkese bu avukatı tavsiye ederim.
Av. Kohen ceza davamı takip etti. Yaptığı işten çok memnunum ve kendisini hiç tereddüt etmeden size tavsiye ederim.
Mükemmel bir ceza avukatı; eski partnerimin kötüye kullanarak talep ettiği bir koruma kararı sürecinde beni bu durumdan kurtardı
Mahkeme önündeki savunmam için bulunan çözümden çok memnunum. Başarılar dilerim
Av. Hassan Kohen genç, deneyimli ve son derece yetkin bir avukat. Çok iyi bir dinleyici; büyük bir empati ve güçlü bir insani duyarlılığa sahip. Ulaşılabilir ve hızlı; mesleğine tamamen hâkim.
Av. Hassan Kohen ile çok iyi bir deneyim yaşadım. Beni dikkatle dinlemek ve durumumu iyice anlamak için zaman ayırdı. İyi tavsiyeler veren, özenli ve ulaşılabilir bir avukat; müvekkillerini doğru yöne yönlendirmeyi biliyor. Dinlemeyi bilen ve yetkin bir profesyonel arayanlara kendisini tereddüt etmeden tavsiye ederim.
Av. Kohen bize iyi tavsiyelerde bulundu ve süreç boyunca yanımızda oldu. Yaptığı her şey için kendisine teşekkür ederim.
Paris Barosu
Acil durumlar 7/24
Dosyanın ön incelemesi
Belgelerinizi gönderin. Analizinizi alın.
Av. Hassan Kohen
Paris Barosu (Barreau de Paris) avukatı; ticari ceza hukuku, dürüstlüğe karşı suçlar, seçilmiş görevlilerin ve kamu görevlilerinin savunması, soruşturma, adli soruşturma ve ceza mahkemesinde yargılama.
Fransa avukatlar rehberindeki resmî profil (CNB) · Google'da 4,9/5 (270 yorum)
Sayfa 1 Kasım 2026 tarihinde güncellendi.
Kısa yanıt
Kanuna aykırı çıkar sağlama (prise illégale d'intérêts), seçilmiş bir görevlinin veya kamu görevi yürüten bir kişinin, gözetimini, yönetimini, tasfiyesini veya ödemesini üstlendiği bir işlemde, tarafsızlığını, bağımsızlığını veya nesnelliğini bozan bir çıkarı bilerek edinmesi, kabul etmesi veya elinde tutması halinde oluşur; beş yıl hapis ve 500 000 € adli para cezası ile cezalandırılır (Fransız Ceza Kanunu'nun (Code pénal) 432-12. maddesi, 22 Aralık 2025 tarihli ve 2025-1249 sayılı Kanun'la değiştirilen metin). Kamu yararı bir çıkar sayılmaz; seçilmiş görevlinin genel yarara ilişkin zorunlu bir gerekçeyi karşılamak için başka türlü davranamaması halinde suç oluşmaz. Bu daha hafif tanım, kesinleşmemiş davalara uygulanır: 2026'dan bu yana Yargıtay (Cour de cassation) ceza dairesi, eski metne göre verilen birçok mahkûmiyeti yeniden incelenmesi için bozmuştur. Kayırmacılık, kamu fonlarının zimmete geçirilmesi, yolsuzluk ve rüşvet ile irtikâp (concussion) kendi hükümlerine tabidir (432-10 ila 432-16 ve 433-1. maddeler). Kamu davası altı yıllık zamanaşımına tabidir; suçun gizlenmesi halinde zamanaşımı başlangıcı ertelenebilir (Fransız Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 8 ve 9-1. maddeleri); seçilme yasağı ise, özel olarak gerekçelendirilmiş bir karar bulunmadıkça zorunludur (Fransız Ceza Kanunu'nun 131-26-2. maddesi). Paris 16. bölgedeki Kohen Avocats hukuk bürosu, hakkında soruşturma yürütülen seçilmiş görevli veya kamu görevlisi adına olduğu kadar yerel yönetim veya suç duyurusunda bulunan taraf adına da görev alır. İletişim: +33 6 89 11 34 45.
Bir çağrı, bir arama veya ceza mahkemesine celp mi aldınız?
Durumunuzu anlamak
Seçilmiş görevlilerin ceza davalarında savunması, açıklamalı
Seçilmiş görevlilerin dürüstlüğü, Fransız Ceza Kanunu'ndaki (Code pénal) bir dizi suçla korunur; bunların en sık görüleni olan kanuna aykırı çıkar sağlama suçu 22 Aralık 2025'te yeniden tanımlanmıştır (Ceza Kanunu madde 432-12). Bir seçilmiş görevliye neler isnat edilebilir, soruşturma ve yargılama nasıl işler, seçilmiş görevli neyi göze alır ve yerel yönetim neler elde edebilir.
Temel noktalar
Seçilmiş görevlilere ve kamu görevlilerine isnat edilen suçlar
Beş suç ailesi; her birinin koşulları tek tek denetlenmelidir.
Kanuna aykırı çıkar sağlama
Gözetimini veya yönetimini üstlendiği bir işlemde tarafsızlığını bozan bir çıkarı bilerek edinmek, kabul etmek veya elinde tutmak: beş yıl hapis ve 500 000 € adli para cezası (madde 432-12). Eski kamu görevlisi veya yerel yürütme görevi sahibi, görevinin sona ermesinden sonraki üç yıl içinde, gözetim veya denetimini yaptığı, sözleşme akdettiği ya da hakkında karar önerdiği veya görüş bildirdiği özel bir şirkete katılırsa üç yıl hapis ve 200 000 € ile karşılaşır (madde 432-13).
Kayırmacılık
Kamu ihalelerinde ve imtiyaz sözleşmelerinde, adayların erişim özgürlüğünü ve eşitliğini güvence altına alan kurallara aykırı bir fiille başkasına haksız bir menfaat sağlamak veya sağlamaya teşebbüs etmek: iki yıl hapis ve 200 000 € (madde 432-14).
Kamu fonlarının zimmete geçirilmesi
Görev nedeniyle teslim edilen kamu veya özel fonları, bir belgeyi, bir senedi ya da herhangi bir eşyayı yok etmek, zimmete geçirmek veya ortadan kaldırmak: on yıl hapis ve 1 000 000 € (madde 432-15). Üçüncü bir kişinin zimmete geçirmesine imkân veren ihmal, bir yıl hapis ve 15 000 euro ile cezalandırılır (madde 432-16).
Yolsuzluk, rüşvet ve nüfuz ticareti
Görevin gereğini yapmak veya yapmaktan kaçınmak ya da nüfuzunu kötüye kullanmak için, hakkı olmaksızın ve herhangi bir zamanda teklifleri, vaatleri, hediyeleri veya menfaatleri talep etmek ya da kabul etmek: on yıl hapis ve 1 000 000 € (madde 432-11); teklif eden veya boyun eğen kişi için de aynı cezalar geçerlidir (madde 433-1). 432-11. maddedeki pasif yolsuzluk veya nüfuz ticaretinin faili ya da iştirak edeni, yetkili makamı bilgilendirerek suçun sona erdirilmesini veya diğer faillerin belirlenmesini sağlamışsa, hapis cezası üçte iki oranında indirilir (madde 432-11-1); 433-1 ve 433-2. maddelerdeki suçlar bakımından bu indirim yarı oranındadır (madde 433-2-1).
İrtikâp
Kamusal harçlar, katkı payları, vergiler veya resimler adı altında borçlu olunmadığı bilinen bir bedeli almak, talep etmek veya tahsil edilmesini emretmek ya da mevzuata aykırı biçimde muafiyet tanımak: beş yıl hapis ve 500 000 € (madde 432-10).
Kimler kapsamdadır
Kamu otoritesini elinde bulunduran, kamu hizmeti görevi yüklenen veya kamusal seçilmiş görev üstlenen kişiler: belediye başkanları, başkan yardımcıları, meclis üyeleri, yerel yürütme organı başkanları, milletvekili ve senatörler; ayrıca kamu görevlileri ve ilgili hükme göre kamu kurumlarının ve karma ekonomi şirketlerinin (sociétés d'économie mixte) temsilcileri.
Her suç tipinin kendi koşulları vardır ve savunma bunları tek tek denetleyerek başlar. Kayırmacılık için ihalenin sonuçlandırılmış olması gerekmez. Bir ticaret ve sanayi odası genel müdürüne ilişkin olarak Yargıtay, “bir ihale şartnamesindeki eşiklerin bir adayın talebine göre belirlenmesi, ihale başlatıldıktan sonra sonuna kadar yürütülmemiş olsa da, bu adaya sağlanmış haksız bir menfaat oluşturur” (çevirimiz) görüşündedir ve sanığın sonradan kendisinin elde ettiği usulün iptalinin onu sorumluluktan kurtarmayacağına hükmetmiştir (Cass. crim., 7 janvier 2026, n° 24-87.222).
Kamu fonlarının zimmete geçirilmesi suçu ise, aksine, fonların kovuşturulan kişiye görevi nedeniyle teslim edilmiş olmasını gerektirir. Bir belediye başkanının özel kalem müdürü olarak görev yapmak, “kendiliğinden, Ceza Kanunu'nun 432-15. maddesi anlamında kendisine fon teslim edildiği sonucunu doğurmaz” (çevirimiz): mahkûmiyet, hâkimlerin ilgilinin faturaların ödenmesi için belediye başkanından yetki devri alıp almadığını araştırmaması nedeniyle bozulmuştur (Cass. crim., 16 mars 2022, n° 21-82.254). Fonlar görev yetkisine tahsis edilmişse, bunların başka amaçlarla kullanılması yeterlidir: Yargıtay, görev masrafları temsil ödeneği için ayrılan hesaptaki tutarları “görevinin icrasıyla ilgisi olmayan amaçlarla” (çevirimiz) kullanan bir milletvekilinin mahkûmiyetini onamıştır (Cass. crim., 21 janvier 2026, n° 23-83.646).
İrtikâp, hak ettiğinden fazlasını alan seçilmiş görevliyi de kapsar: yasal sınırı aşan ödenek ve maaş birikimine ilişkin bir davada Yargıtay, suçun “hak sahibi olduğunu bildiği maaş ve ödeneklerin ötesinde maaş ve ödenek almak” (çevirimiz) fiiliyle tamamlandığını, fazla alınan tutarın sonradan iade edilmesinin manevi unsuru ortadan kaldırmadığını hatırlatmıştır (Cass. crim., 7 décembre 2022, n° 21-83.354). İrtikâp, kayırmacılık ve ısmarlama ihale ve kamu fonlarının zimmete geçirilmesi konulu yazılarımıza ve yolsuzluk ve nüfuz ticareti sayfamıza bakın.
Reform
22 Aralık 2025 tarihli kanundan itibaren kanuna aykırı çıkar sağlama
Dört koşul, yeni bir sorumluluktan kurtulma sebebi ve yeniden incelenen mahkûmiyetler.
Kamu otoritesini elinde bulunduran, kamu hizmeti görevi yüklenen veya kamusal seçilmiş görev üstlenen bir kişi; hâkimler ve yargısal görev yürüten kişiler ayrı bir hükme tabidir (madde 432-12-1).
İşlem anında gözetimini, yönetimini, tasfiyesini veya ödemesini tamamen ya da kısmen üstlendiği bir işletme veya işlem (madde 432-12, birinci fıkra).
“Tarafsızlığını, bağımsızlığını veya nesnelliğini bozan” bir çıkar; artık yalnızca bunları tehlikeye sokmaya elverişli olması yetmez. “Bu madde anlamında kamu yararı veya dikkate alınması kanunla hariç tutulmuş herhangi bir çıkar, çıkar sayılamaz” (çevirimiz) (ikinci fıkra).
Doğrudan veya dolaylı olarak “bilerek” edinilen, kabul edilen veya elde tutulan bir çıkar: kanun artık bunu suçun tanımına yazmaktadır.
Kanun yeni bir sorumluluktan kurtulma sebebi ekler: kişi “genel yarara ilişkin zorunlu bir gerekçeyi karşılamak amacıyla başka türlü davranamamışsa” suç oluşmaz (çevirimiz) (üçüncü fıkra). Daha az ağır yeni hükümler, yürürlüğe girmeden önce işlenmiş ve henüz kesinleşmemiş suçlara uygulandığından (Ceza Kanunu madde 112-1), Yargıtay ceza dairesi derdest davalar bakımından bunun sonuçlarını çıkarmaktadır. Daire, “derhal uygulanabilir olan 22 Aralık 2025 tarihli kanunun kanuna aykırı çıkar sağlama suçunu daha az ağır bir anlamda tanımladığını” (çevirimiz) belirtir, eski metne göre verilmiş bir seçilmiş görevli mahkûmiyetini bozar ve şu sonuca varır: “Bu nedenle davanın bu daha lehe hükümler ışığında yeniden incelenmesi gerekir” (çevirimiz) (Cass. crim., 30 septembre 2026, n° 24-83.895).
Daire, 14 Ekim 2026'da, bir arkadaşının parsellerini yapılaşmaya açık bölge olarak sınıflandıran bir yerel imar planının hazırlanmasına ve kabulüne katılan bir belediye başkanının mahkûmiyetini de aynı şekilde bozmuş ve kanunun “kanuna aykırı çıkar sağlama suçuna özgü bir cezai sorumluluktan kurtulma sebebi” (çevirimiz) getirdiğini hatırlatmıştır (Cass. crim., 14 octobre 2026, n° 25-81.302). Bozma, beraat anlamına gelmez: dava başka bir mahkemede yeniden görülür; bu mahkeme olguları yeni kanun ışığında yeniden incelemeli, özellikle arkadaşlık bağının belediye başkanının tarafsızlığını bozup bozmadığını araştırmalıdır.
Bu nedenle önceki içtihat dikkatle okunmalıdır. Yargıtay, eski metin döneminde, kız kardeşinin genel müdür olarak işe alınmasını yürüten bir belediye başkanına ilişkin olarak, “bu şekilde ortaya konan görev kötüye kullanımının tek başına kanuna aykırı çıkar sağlama suçunu oluşturmaya yettiğine” ve kastın bilerek gerçekleştirilen fiilden kaynaklandığına hükmetmişti (çevirimiz) (Cass. crim., 4 mars 2020, n° 19-83.390). Yürürlükteki metin, tarafsızlığı fiilen bozan bir çıkar arar ve içtihadın daha önce bilerek gerçekleştirilen fiil biçiminde aradığı bilgiyi metne yazar: tarafsızlığın bozulup bozulmadığı artık her dosyada, belgeler ışığında tartışılır.
Nüfusu en fazla 3 500 olan belediyeler istisnalarını korur. Belediye başkanı, belediye başkan yardımcıları ile yetki devri almış veya başkanın yerine hareket eden belediye meclisi üyeleri, mal devri veya hizmet sunumu için yılda 16 000 euroyu aşmamak kaydıyla belediye ile işlem yapabilir, konutlarını inşa etmek için belediye imar parselasyonundan bir parsel edinebilir, konutları için kira sözleşmesi akdedebilir veya mesleki faaliyetleri için bir belediye malını devlet emlak dairesinin (service des domaines) değerlemesine eşit veya daha yüksek bir bedelle edinebilir. Parselasyon ve kira sözleşmesi, mallar devlet emlak dairesi tarafından değerlendirildikten sonra belediye meclisinin gerekçeli kararıyla; mesleki amaçlı edinim ise malın değeri ne olursa olsun gerekçeli bir meclis kararıyla yetkilendirilir. Her durumda belediye, Fransız Yerel Yönetimler Genel Kanunu'nun (code général des collectivités territoriales) L. 2122-26 maddesine göre temsil edilir, ilgili seçilmiş görevli müzakereye katılmaktan kaçınır ve belediye meclisi kapalı oturum yapamaz (madde 432-12).
Yerel yönetimler hukuku da aynı yöndedir. Çıkarı bulunan bir meclis üyesinin katıldığı bir karar hukuka aykırı kalmaya devam eder; ancak 24 Aralık 2025'ten beri yürürlükte olan Yerel Yönetimler Genel Kanunu'nun L. 2131-11 maddesine göre, “Meclis üyesi, yalnızca karar organının toplantısında hazır bulunması nedeniyle müzakereye katılmış sayılamaz” (çevirimiz). Müzakereden çekilme, oturumdan önce hazırlanır ve tutanağa geçirilir. Bir derneğe sağlanan hibe ve seçilmiş görevlinin müzakereden çekilmesi, 22 Aralık 2025 tarihli kanuna dayanan ilk bozma kararları ve reform sonrasında dosyanın işlemden kaldırılması, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya beraat konulu yazılarımıza bakın.
Usul
İhbardan yargılamaya: soruşturma, adli soruşturma, zamanaşımı
Soruşturmayı kim başlatır, kim yürütür ve fiiller ne zamana kadar kovuşturulabilir.
Bildirim
Görevi sırasında bir suçu öğrenen her kurulu makam, kamu görevlisi veya memur, bunu gecikmeksizin Cumhuriyet savcısına (procureur de la République) bildirmek zorundadır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 40). Seçilmiş görevlilere ilişkin pek çok dosya bu şekilde veya muhalefetin, bir vergi mükellefinin ya da bir derneğin suç duyurusuyla başlar.
Savcılık veya PNF
Mali işler Cumhuriyet savcısı (procureur de la République financier), özellikle fail, iştirak eden veya mağdur sayısı ya da coğrafi yetki alanı nedeniyle son derece karmaşık davalarda, Ceza Kanunu'nun 432-10 ila 432-15, 433-1 ve 433-2. maddelerindeki suçlar bakımından eşdeğer yetkiye sahiptir; bu durumda tüm ülkede, Paris soruşturma hâkimleri ve Paris ceza mahkemesi (tribunal correctionnel) ile birlikte hareket eder (madde 705).
Soruşturma
Belediyede olduğu kadar konutta da ifade alma ve arama. Belediye başkanı veya yerine geçen ya da yetki devri almış seçilmiş görevli, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun kendisine avukat yardımı tanıdığı bir durumda şüpheli sıfatıyla dinlendiğinde, kovuşturma olmasa bile, görevinden ayrılabilir nitelikte bir kusur bulunmadıkça belediyenin korumasından yararlanır (CGCT madde L. 2123-34).
Adli soruşturma
Soruşturma hâkimi (juge d'instruction), yalnızca aleyhinde ciddi veya birbiriyle uyumlu emareler bulunan kişiyi, savunmasını dinledikten sonra ve ancak avukat destekli tanık (témoin assisté) statüsünün kullanılamayacağı kanaatindeyse resmi soruşturmaya tabi tutabilir (mise en examen) (madde 80-1); katılan sıfatıyla şikâyet başvurusunda adıyla anılan kişi, talep ederse avukat destekli tanık olarak dinlenir (madde 113-2).
Suç duyurusu
Zarar gördüğünü ileri süren kişi, Cumhuriyet savcısına yaptığı suç duyurusunun ardından kovuşturmaya yer olmadığı yönünde bir ret gelmesi veya üç ay boyunca yanıt alınamaması halinde, soruşturma hâkimi önünde katılan (partie civile) sıfatıyla davaya katılabilir (madde 85).
Başlangıç tarihinin ertelenmesi varsayılmaz. “Failin, suçun keşfedilmesini engellemeye yönelik belirgin bir hileli davranışı bilerek gerçekleştirdiği suç gizlenmiş sayılır” (çevirimiz) (madde 9-1). Kayırmacılık bakımından Yargıtay, belediye içi belgelerin rakipler tarafından bilinemeyeceği gerekçesiyle zamanaşımını bir arama gününe ertelemiş olan bir kararı bozmuştur: “kayırmacılık suçu gizli bir suç olmadığından, zamanaşımı süresinin başlangıcını ertelemek için, suçun keşfini engellemeye yönelik, bilerek gerçekleştirilmiş belirgin hileli davranışları ortaya koyması gerekirdi” (çevirimiz) (Cass. crim., 3 juin 2026, n° 25-82.572). Zamanaşımının işlem işlem hesaplanması çoğu zaman ilk savunma gerekçesidir.
Soruşturma hâkimi önünde, resmi soruşturmaya tabi tutulmadan önce yapılan beyanlar önem taşır: bunlar işlemin usule uygunluğunu belirler (madde 80-1) ve gerektiğinde avukat destekli tanık statüsüne giden yolu açar. Büro; sorgunun, dosyaya erişimin, işlem taleplerinin ve esas alınan emarelere itirazın hazırlığını yapar. Adli soruşturma, gözaltı ve usul hükümsüzlükleri sayfalarımıza, ayrıca avukat destekli tanık olarak çağrılma ve resmi soruşturmaya tabi tutulmaya itiraz konulu yazılarımıza bakın.
Kamu yararına yargısal anlaşma (convention judiciaire d'intérêt public) yalnızca tüzel kişilere açıktır ve aktif yolsuzluk ile nüfuz ticaretini (Ceza Kanunu madde 433-1 ve 433-2) ve bunlarla bağlantılı suçları içeren bir suç listesi için geçerlidir; kanuna aykırı çıkar sağlama, kayırmacılık ve kamu fonlarının zimmete geçirilmesi bu listede yer almaz ve yalnızca listedeki suçlardan biriyle bağlantılıysa kapsama girer; anlaşma yapıldığında bile tüzel kişinin yasal temsilcileri gerçek kişi olarak sorumlu kalmaya devam eder (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 41-1-2). Dolayısıyla hakkında dava açılan seçilmiş görevli, bu yolla çıkış müzakere edemez.
İki taraf
Hakkında soruşturma yürütülen seçilmiş görevli veya yerel yönetim ve suç duyurusunda bulunan taraf olabilirsiniz
Aynı hükümler, yargılamadaki konumunuza göre farklı okunur.
Hakkında soruşturma yürütülen seçilmiş görevli veya kamu görevlisisiniz
- Olguları 22 Aralık 2025 tarihli kanun ışığında yeniden değerlendirmek: kamusal veya özel çıkar, tarafsızlığın fiilen bozulması, bilerek hareket etme, genel yarara ilişkin zorunlu gerekçe.
- Zamanaşımını işlem işlem ve nitelendirmenin her koşulunu denetlemek: fonların teslimi, haksız menfaat, bilerek alınan tutar.
- Hakkınızda soruşturma başlar başlamaz yerel yönetimden görev koruması (protection fonctionnelle) talep etmek ve ifadeleri avukatla birlikte hazırlamak.
Yerel yönetim, muhalefet üyesi veya bir dernekseniz
- Olguları ortaya koyan kararları, ihaleleri, e-postaları ve denetim raporlarını bir araya getirmek.
- Cumhuriyet savcısına, gerekirse katılan sıfatıyla şikâyet başvurusu yoluyla soruşturma hâkimine başvurmak.
- Yerel yönetim için zararı rakamlandırmak; onaylı bir dernek için suçun yasal listede yer aldığını doğrulamak.
Hukuk davası hakkı, suçun doğrudan neden olduğu zarara bizzat uğrayanlara aittir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2). En az beş yıldır kayıtlı, yolsuzlukla mücadele alanında onaylı bir dernek; Ceza Kanunu'nun 432-10 ila 432-15. maddelerindeki dürüstlük yükümlülüğünün ihlalleri, yolsuzluk ve rüşvet ile nüfuz ticareti, bunların suç ürününü saklama ve aklama bakımından katılan (partie civile) haklarını kullanabilir (madde 2-23). Bu listenin dışında kişisel bir zarar ortaya koymalıdır: Yargıtay, bu suçların hiçbirine ilişkin olmayan bir soruşturmada bir derneği kabul edilemez saymış ve bu hükmün “yolsuzlukla mücadele alanında onaylı derneklerin hukuk davası hakkını kullanmasını yalnızca bu hükümde belirtilen suçlarla sınırladığını” (çevirimiz) hatırlatmıştır (Cass. crim., 31 janvier 2018, n° 17-80.659).
Yerel yönetim ise tazminat elde eder. Başvuruların incelenmesini izleyen, ardından fiilen başkanlığını yürüttüğü derneklere hibe oylayan bir seçilmiş görevlinin temyiz başvurusu reddedilmiş; Yargıtay, “sanığın kendi çıkarı doğrultusunda işlediği fiillerin görevinden ayrılabilir kişisel kusur niteliğinde olduğunu” (çevirimiz) kabul etmiş ve bu durum il meclisine verilen tazminatı haklı kılmıştır (Cass. crim., 7 janvier 2026, n° 23-83.644). Kişisel kusur şeklindeki bu nitelendirme, yerel yönetimin reddedebileceği görev korumasını da etkiler.
Hukuk bürosunun her dosyada incelediği gerekçeler:
Riskler
Cezalar, seçilme yasağı ve görev koruması
Mahkûm olan seçilmiş görevlinin neyi göze aldığı ve yerel yönetimin yargılama süresince neleri üstlenmesi gerektiği.
Asli cezalar iki yıldan (kayırmacılık) on yıla (kamu fonlarının zimmete geçirilmesi, yolsuzluk ve rüşvet) kadar hapis cezasıdır; adli para cezaları suçun ürününün iki katına çıkarılabilir (Ceza Kanunu madde 432-10 ila 432-15).
Tali cezalar: medeni, siyasi ve aile haklarından yoksun bırakma, kamu görevi veya ilgili faaliyeti yürütme yasağı, usulsüz alınan tutarların müsaderesi, kararın ilanı veya yayımlanması (madde 432-17).
432-10 ila 432-15, 433-1 ve 433-2. maddelerdeki suçlar, bunları saklama ve aklama bakımından seçilme yasağı zorunludur; suçun koşulları ve failin kişiliği dikkate alınarak özel olarak gerekçelendirilmiş bir karar bulunması hali hariçtir (madde 131-26-2). 432-16. maddedeki ihmal bu listede yer almaz.
Bir suç (délit) bakımından, seçilme hakkı dahil siyasi haklardan yoksun bırakma beş yılı aşamaz ve seçilme yasağı kamu görevi yürütme yasağı veya ehliyetsizliği doğurur (madde 131-26). İstisna olarak seçilme yasağı, fiillerin işlendiği sırada kamusal seçilmiş bir görev yürüten veya hükümet üyesi olan kişi hakkında en çok on yıl için verilebilir (madde 131-26-1); madde 432-17, 1°, bunu 432-10 ila 432-16. maddelerdeki suçlara uygulanabilir kılar.
Her ceza, suçun koşullarına, failin kişiliğine ile maddi, ailevi ve toplumsal durumuna göre bireyselleştirilir (madde 132-1).
Seçilme yasağı dahil tali cezaların geçici olarak icra edilebilir olduğu ilan edilebilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 471, 4. fıkra; Cass. crim., 28 mai 2025, n° 24-83.556): bu durumda seçilme yasağı istinaf başvurusuna rağmen uygulanır.
Seçilme yasağının geçici icrası denetime tabidir. Anayasa Konseyi'ne (Conseil constitutionnel) göre (28 Mart 2025 tarihli ve 2025-1129 QPC sayılı karar), ki Yargıtay bu çözümü uygular, bunu emreden hâkim kararında, geçici icranın “devam eden bir görevin icrasına ve seçmenin özgürlüğünün korunmasına verebileceği zararın” (çevirimiz) orantılı olup olmadığını değerlendirmelidir; bu araştırma yapılmadığı için Yargıtay, beş yıllık bir seçilme yasağının geçici icrasını iptal etmiş, ancak seçilme yasağının kendisi kesinleşmiştir (Cass. crim., 28 mai 2025, n° 24-83.556). Cezanın gerekçelendirilmesi sürekli bir savunma alanıdır: “Ceza davalarında her ceza, fiillerin ağırlığı, failin kişiliği ve kişisel durumu dikkate alınarak gerekçelendirilmelidir” (çevirimiz) (Cass. crim., 4 mars 2020, n° 19-83.390); Yargıtay, irtikâptan mahkûm edilen bir seçilmiş görevlinin cezalarını da kişisel durumu ve yükümlülükleri hakkında açıklama bulunmadığı için bozmuştur (Cass. crim., 7 décembre 2022, n° 21-83.354).
Görev koruması, hakkında dava açılan seçilmiş görevlinin savunma giderlerini kapsar. Belediye bunu, belediye başkanına ve başkanın yerine geçen veya yetki devri almış seçilmiş görevliye, görevinin sona ermesinden sonra dahi, “görevin icrasından ayrılabilir nitelikte kusur sayılmayan fiillerden” (çevirimiz) dolayı yargılandığında vermekle yükümlüdür; yalnızca hakkında soruşturma yürütülen, kovuşturma açılmamış veya alternatif bir tedbir uygulanmış kişiye de, Ceza Muhakemesi Kanunu kendisine avukat yardımı hakkı tanıdığı sürece borçludur ve hukuki danışmanlığı kapsayan bir sigorta yaptırmalıdır (madde L. 2123-34). İl özel idaresi (département) ve bölge (région) de başkanlarına ve yetki devri almış seçilmiş görevlilerine karşı aynı yükümlülük altındadır (madde L. 3123-28 ve madde L. 4135-28).
Görevden ayrılabilir kusur, idari yargı tarafından olay bazında değerlendirilir. Douai idari istinaf mahkemesine (cour administrative d'appel) göre “ceza hâkiminin yaptığı nitelendirme de, ilgili hakkında kabul edilen fiillerin kasıtlı niteliği de bir kusuru görevden ayrılabilir saymaya kendiliğinden yetmez” (çevirimiz); mahkeme yine de, eşini işe aldığı için kanuna aykırı çıkar sağlamaktan ve sekreterine psikolojik taciz (harcèlement moral) uyguladığı için mahkûm edilen eski bir belediye başkanına karşı yapılan reddi onamıştır; bu fiiller birlikte ele alındığında görevden ayrılabilir kişisel kusuru oluşturacak ağırlıktadır (CAA Douai, 4e ch., 6 novembre 2025, n° 24DA00806).
Koruma talebi, masraflar doğmadan önce, çağrıdan itibaren yapılır. Seçilmiş görevlilerin 2026'da görev koruması, geçici icralı seçilme yasağı ve istinaf, cezanın ertelenmesi, cezanın kaldırılması ve adli sicil ve seçilme yasağının görev üzerindeki etkileri konulu yazılarımıza bakın.
SSS
Sıkça sorulan sorular
Yürürlükteki metinlere ve doğrulanmış kararlara dayanan on dört ayrıntılı yanıt.
Kanuna aykırı çıkar sağlamaktan yargılanan bir seçilmiş görevli için avukat ne yapar?
Avukat, hakkında soruşturma yürütüldüğüne dair ilk işaretten itibaren devreye girer: savcıya bir ihbar, soruşturmacılar tarafından çağrı, bir arama, muhalefetin suç duyurusu. İfade, belge belge hazırlanır; çünkü seçilmiş görevlinin ilgili kararlar, ihaleler veya işe alımlar hakkında söylediği her şey, yargılama boyunca kullanılacaktır. Görev koruması aynı anda yerel yönetimden talep edilir: olaylar görevden ayrılabilir bir kusur oluşturmadığında, belediye başkanına ve başkanın yerine geçen veya yetki devri almış seçilmiş görevlilere borçludur; Ceza Muhakemesi Kanunu kendilerine avukat yardımı hakkı tanıyan bir durumda yalnızca hakkında soruşturma yürütülmesi halinde de geçerlidir (Fransız Yerel Yönetimler Genel Kanunu (code général des collectivités territoriales) madde L. 2123-34).
Esas bakımından avukat, her olguyu 22 Aralık 2025 tarihli kanunla yeniden yazılan Ceza Kanunu madde 432-12 koşullarıyla karşılaştırır: işlem anında işlemin gözetimi veya yönetimi, kamusal olmayan ve tarafsızlığı gerçekten bozan bir çıkar, bilerek çıkar edinme ve varsa genel yarara ilişkin zorunlu gerekçe. Zamanaşımını, soruşturma ve adli soruşturma işlemlerinin usule uygunluğunu ve katılanların kabul edilebilirliğini denetler.
Ceza mahkemesinde (tribunal correctionnel) ve istinafta avukat beraat kararı (relaxe) talep eder, bu mümkün olmazsa cezaların, özellikle seçilme yasağının ve bunun geçici icrasının orantılılığını savunur. Büro, seçilmiş görevliye bu aşamaların her birinde yardımcı olur. Ceza mahkemesi sayfamıza ve kanuna aykırı çıkar sağlama, kayırmacılık veya zimmet soruşturması konulu yazımıza bakın.
22 Aralık 2025 tarihli kanun neyi değiştirdi ve derdest davalara uygulanır mı?
22 Aralık 2025 tarihli ve 2025-1249 sayılı Kanun, Ceza Kanunu madde 432-12'yi yeniden yazmıştır; yeni metin 24 Aralık 2025'ten beri yürürlüktedir. Suç artık “tarafsızlığını, bağımsızlığını veya nesnelliğini bozan” ve “bilerek” edinilen, kabul edilen veya elde tutulan bir çıkarı gerektirir (çevirimiz). Metin, kamu yararını ve dikkate alınması kanunla hariç tutulmuş her çıkarı dışarıda bırakır ve kişinin genel yarara ilişkin zorunlu bir gerekçeyi karşılamak için başka türlü davranamaması halinde bir sorumluluktan kurtulma sebebi getirir.
Bu hükümler eskilerine göre daha az ağırdır. Oysa yeni hükümler, daha az ağır olmaları halinde, yürürlüğe girmeden önce işlenmiş ve kesinleşmiş bir mahkûmiyete konu olmamış suçlara uygulanır (Ceza Kanunu madde 112-1). Yargıtay ceza dairesi bunu resen uygular: kanunun suçu, tarafsızlığı bozan bir çıkar arayarak ve “önceden olduğu gibi bunları tehlikeye sokmaya elverişli bir çıkar değil” (çevirimiz) arayarak daha az ağır bir anlamda tanımladığına hükmeder ve temyiz edilen birçok mahkûmiyeti yeniden incelenmesi için bozmuştur (Cass. crim., 30 septembre 2026, n° 24-83.895; Cass. crim., 14 octobre 2026, n° 25-81.302).
Somut olarak, kesin hükme bağlanmamış her dava, her aşamada yeni metin ışığında yeniden okunmalıdır: soruşturma, adli soruşturma, yargılama, istinaf, temyiz. Buna karşılık kesinleşmiş bir mahkûmiyet kapsam dışındadır. 22 Aralık 2025 tarihli kanuna dayanan bozma kararları konulu yazımıza bakın.
Bir seçilmiş görevli, başkanlığını yürüttüğü bir derneğe hibe verilmesini oylayabilir mi?
Müzakereye katılmamalıdır. Başkanlığını yürüttüğü dernek, fiilen de olsa, kendisine, özellikle siyasi bir çıkar sağlayabilir; bu çıkar, hibeyi veren meclisin üyesi olarak gözetimini üstlendiği işlemde söz konusudur (Ceza Kanunu madde 432-12). 22 Aralık 2025 tarihli kanundan itibaren, bu çıkarın ayrıca kamu yararı olmaması ve tarafsızlığı bozması gerekir; bu da olay bazında tartışılır.
Eski metne göre verilmiş ve temyiz başvurusu 7 Ocak 2026'da reddedilmiş bir mahkûmiyet riski göstermektedir. Bir il özel idaresi seçilmiş görevlisi, fiilen başkanlığını yürüttüğü derneklerin hibe başvurularının incelenmesini izlemiş, ardından daimi komisyon oylamalarına bilerek katılmıştır; temyiz başvurusu reddedilmiş ve Yargıtay, “sanığın kendi çıkarı doğrultusunda işlediği fiillerin görevinden ayrılabilir kişisel kusur niteliğinde olduğunu” (çevirimiz) kabul etmiştir (Cass. crim., 7 janvier 2026, n° 23-83.644). Seçilmiş görevli bu nedenle il özel idaresinin zararını tazmin etmek zorunda kalmıştır.
Yerel yönetimler hukuku izlenecek yolu gösterir. Meselede çıkarı bulunan bir meclis üyesinin katıldığı karar hukuka aykırıdır; ancak toplantıda yalnızca hazır bulunması katılım sayılmaz (Yerel Yönetimler Genel Kanunu madde L. 2131-11). Müzakereden çekilme tartışmadan önce bildirilir, seçilmiş görevli ne dosyanın incelenmesine ne de oylamaya katılır ve tutanak bunu tespit eder. Büro, seçilmiş görevlilere bu çekilmeleri düzenlemekte yardımcı olur ve haklarında soruşturma başladığında onları savunur. Bir derneğe hibe ve müzakereden çekilme konulu yazımıza bakın.
Bir belediye başkanı ailesinden bir kişiyi işe alabilir mi?
En yakın akrabaları için ve belediye başkanının özel kaleminde yanıt hayırdır: yerel yönetim yetkilisinin özel kalem üyeleri arasında eşini, medeni dayanışma sözleşmesi (PACS) ortağını veya birlikte yaşadığı kişiyi, anne babasını veya çocuklarını, ayrıca eşinin, ortağının veya birlikte yaşadığı kişinin anne babasını veya çocuklarını bulundurması yasaktır; bu yasağın ihlali sözleşmenin kendiliğinden sona ermesini doğurur (Fransız Genel Kamu Görevi Kanunu (code général de la fonction publique) madde L. 333-2) ve üç yıl hapis ile 45 000 € adli para cezasıyla cezalandırılır (madde L. 333-4).
Belediyenin hizmet birimlerinde bu hüküm uygulanmaz, ancak bir yakınının işe alınmasını bizzat yürüten belediye başkanı kanuna aykırı çıkar sağlamaktan kovuşturulma riskiyle karşılaşır (Ceza Kanunu madde 432-12). Aile bağı çıkarı oluşturabilir ve işe alım, belediye başkanının gözetimini üstlendiği bir işlemdir.
Yargıtay, eski metin döneminde, kız kardeşinin genel müdür olarak işe alınmasının her aşamasında yer alan bir belediye başkanının mahkûmiyetini onamış, “bu şekilde ortaya konan görev kötüye kullanımının tek başına kanuna aykırı çıkar sağlama suçunu oluşturmaya yettiğine” (çevirimiz) ve yerel kamu görevine alım kurallarına uyulmuş olmasının sonuca etkisi bulunmadığına hükmetmiştir. Bununla birlikte, bir yıllık seçilme yasağı dahil cezaları yetersiz gerekçe nedeniyle bozmuştur (Cass. crim., 4 mars 2020, n° 19-83.390). 22 Aralık 2025 tarihli kanundan itibaren iddia makamı, aile çıkarının belediye başkanının tarafsızlığını bozduğunu ve başkanın bilerek hareket ettiğini ortaya koymalıdır: işe alınan kişinin yetkinlikleri ve usulün düzenliliği tartışmada yeniden ağırlık kazanır.
Ihtiyat kural olmaya devam eder: belediye başkanı usul ve imza için kendisinin yerine başkasını görevlendirir. Bir yakının işe alınması görev korumasını da etkiler: eşini işe aldığı ve sekreterine psikolojik taciz uyguladığı için mahkûm edilen eski bir belediye başkanına bu koruma verilmemiş, bu fiillerin tamamı görevden ayrılabilir kişisel kusur sayılmıştır (CAA Douai, 4e ch., 6 novembre 2025, n° 24DA00806).
Küçük bir belediyenin başkanı arsa satın alabilir veya belediyesiyle sözleşme yapabilir mi?
Evet; nüfusu en fazla 3 500 olan belediyelerde ve Ceza Kanunu madde 432-12 ile belirlenen kesin sınırlar içinde. Belediye başkanı, belediye başkan yardımcıları ile yetki devri almış veya başkanın yerine hareket eden belediye meclisi üyeleri, her biri taşınır veya taşınmaz mal devri ya da hizmet sunumu için, yıllık 16 000 euroyu aşmamak kaydıyla belediye ile işlem yapabilir.
Ayrıca, malların devlet emlak dairesi (service des domaines) tarafından değerlendirilmesinden ve belediye meclisinin gerekçeli kararından sonra, kişisel konutlarını inşa etmek için belediye imar parselasyonundan bir parsel edinebilir veya kendi konutları için belediye ile bir konut kira sözleşmesi yapabilirler. Son olarak, mesleki faaliyetlerini kurmak veya geliştirmek için, devlet emlak dairesinin değerlemesinden düşük olamayacak bir bedelle, malın değeri ne olursa olsun gerekçeli bir karara dayanarak bir belediye malını edinebilirler.
Tüm bu hallerde belediye, Yerel Yönetimler Genel Kanunu'nun L. 2122-26 maddesindeki koşullarda temsil edilir, ilgili seçilmiş görevli sözleşmeye ilişkin müzakereye katılmaktan kaçınır ve belediye meclisi kapalı oturum yapamaz. Bu istisnaların dışında veya koşullardan biri eksikse, işlem kanuna aykırı çıkar sağlamaya ilişkin genel hukuka geri döner. Büro bu koşulları imzadan önce denetler ve işlem tartışma konusu olduğunda seçilmiş görevliyi savunur.
Kamu ihalesinde kayırmacılık suçu nedir?
Kamu ihalelerinde ve imtiyaz sözleşmelerinde adayların erişim özgürlüğünü ve eşitliğini güvence altına alan kanun veya yönetmelik hükümlerine aykırı bir fiille başkasına haksız bir menfaat sağlamak veya sağlamaya teşebbüs etmektir. Seçilmiş görevlileri, kamu otoritesini elinde bulunduran veya kamu hizmeti görevi yüklenen kişileri, devletin, yerel yönetimlerin, kamu kurumlarının ve karma ekonomi şirketlerinin temsilcilerini ve görevlilerini ve onlar adına hareket eden herkesi kapsar. Ceza iki yıl hapis ve 200 000 € adli para cezasıdır; bu tutar suçtan elde edilen ürünün iki katına çıkarılabilir (Ceza Kanunu madde 432-14).
Menfaatin gerçekleşmesi gerekmez. Bir adayın talebi üzerine ihale şartnamesindeki eşikleri belirleyen bir ticaret ve sanayi odası genel müdürüne ilişkin olarak Yargıtay, bu belirlemenin “ihale başlatıldıktan sonra sonuna kadar yürütülmemiş olsa da” haksız bir menfaat oluşturduğuna ve “suçu oluşturan fiilin tespitinden sonra gerçekleşen etkin pişmanlığın, her hâlükârda failin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağına” (çevirimiz) hükmetmiştir (Cass. crim., 7 janvier 2026, n° 24-87.222). Manevi unsur, usulsüz fiilin bilerek işlenmesinden doğar.
Savunma, gerçekten ihlal edilen kamu alım kuralına, kovuşturulan kişinin bunu bilip bilmediğine ve çoğu zaman belirgin bir gizleme bulunmadığı için dolmuş olan zamanaşımına dayanır. Ismarlama ihale konulu yazımıza bakın.
Kamu fonlarının zimmete geçirilmesi: suç ne zaman oluşur?
Kamu otoritesini elinde bulunduran veya kamu hizmeti görevi yüklenen bir kişi, bir kamu muhasebecisi, bir kamu emanetçisi veya bunların astlarından biri, “görevi veya vazifesi nedeniyle kendisine teslim edilen” (çevirimiz) kamu veya özel fonları, bir belgeyi, bir senedi ya da herhangi bir eşyayı yok ettiğinde, zimmetine geçirdiğinde veya ortadan kaldırdığında. Suç on yıl hapis ve 1 000 000 € adli para cezası ile cezalandırılır; örgüt halinde işlenirse para cezası 2 000 000 €'ya çıkar ve teşebbüs de aynı cezalarla cezalandırılır (Ceza Kanunu madde 432-15).
Fonların görev nedeniyle teslim edilmiş olması başlı başına bir koşuldur. Yargıtay, görevleri “kendiliğinden, Ceza Kanunu'nun 432-15. maddesi anlamında kendisine fon teslim edildiği sonucunu doğurmayan” (çevirimiz) bir belediye başkanı özel kalem müdürünün mahkûmiyetini, istinaf mahkemesi faturaların ödenmesi için yetki devri bulunup bulunmadığını araştırmadığı için bozmuştur (Cass. crim., 16 mars 2022, n° 21-82.254). Buna karşılık, görevinin icrasına tahsis edilmiş fonları görevle ilgisi olmayan amaçlarla kullanan seçilmiş görevli, hesabın başka kaynaklı fonlar da almış olması önemli olmaksızın suçu işler (Cass. crim., 21 janvier 2026, n° 23-83.646).
Zimmete geçirme, seçilmiş görevlinin veya kamu görevlisinin ihmali sayesinde üçüncü bir kişi tarafından gerçekleştirildiğinde, görevli bir yıl hapis ve 15 000 euro adli para cezası ile karşılaşır (madde 432-16) ve bu suç, seçilme yasağını zorunlu kılan suçlar arasında yer almaz. İade, suçu ortadan kaldırmaz, ancak cezanın tartışılmasında dikkate alınır. İhmal yoluyla zimmete geçirme konulu yazımıza bakın.
Yolsuzluk ve rüşvet, nüfuz ticareti ve kanuna aykırı çıkar sağlama arasındaki fark nedir?
Yolsuzluk ve rüşvet bir mübadele gerektirir. Görevinin gereğini yapmak veya yapmaktan kaçınmak için, hakkı olmaksızın, herhangi bir zamanda, doğrudan veya dolaylı olarak teklifleri, vaatleri, bağışları, hediyeleri veya menfaatleri talep eden ya da kabul eden seçilmiş görevli veya kamu görevlisi on yıl hapis ve 1 000 000 € adli para cezası ile karşılaşır (Ceza Kanunu madde 432-11). Bu menfaatleri teklif eden veya talebe boyun eğen kişi aynı cezalarla karşılaşır (madde 433-1). 432-11. maddedeki suçun faili veya iştirak eden, idari veya adli makamı bilgilendirerek suçun sona erdirilmesini ya da diğer faillerin belirlenmesini sağlamışsa, hapis cezası üçte iki oranında indirilir (madde 432-11-1); 433-1 ve 433-2. maddelerdeki suçlar bakımından bu indirim yarı oranındadır (madde 433-2-1).
Nüfus ticareti, bir makamdan veya idareden nişan, iş, ihale ya da başka herhangi bir lehe karar elde etmek amacıyla gerçek veya farazi bir nüfuzun kötüye kullanılmasını kapsar: seçilmiş görevli tarafından işlenirse aynı 432-11. madde kapsamına girer; herhangi biri tarafından işlenirse beş yıl hapis ve 500 000 € ile cezalandırılır (madde 433-2).
Kanuna aykırı çıkar sağlama ne karşılık ne de anlaşma gerektirir: rollerin karışmasını, yani seçilmiş görevlinin gözetimini veya yönetimini üstlendiği bir işlemde çıkar edinmesini cezalandırır (madde 432-12). Aynı fiiller bu nedenle birden çok nitelendirme alabilir ve savunma önce hangisinin gerçekten oluştuğunu tartışır. Yolsuzluk ve nüfuz ticareti sayfamıza ve yolsuzluk veya nüfuz ticareti nedeniyle çağrılma konulu yazımıza bakın.
Fazla ödenek alan bir seçilmiş görevli irtikâp suçu işler mi?
İşleyebilir. İrtikâp, kamu otoritesini elinde bulunduran veya kamu hizmeti görevi yüklenen bir kişinin, kamusal harçlar veya katkı payları, vergiler ya da resimler adı altında “borçlu olunmadığını veya borçlu olunanı aştığını bildiği” (çevirimiz) bir bedeli almasıdır, talep etmesidir veya tahsil edilmesini emretmesidir; bu harçlardan mevzuata aykırı şekilde muafiyet tanımak da aynı şekilde, yani beş yıl hapis ve 500 000 € adli para cezası ile cezalandırılır (Ceza Kanunu madde 432-10).
Yargıtay bu hükmü seçilmiş görevlilerin ödeneklerine uygulamaktadır. Aynı zamanda belediye başkanı, bir büyükşehir birliği (communauté d'agglomération) başkan yardımcısı ve yerel bir karma ekonomi şirketinin yönetim kurulu başkanı ve genel müdürü olan bir bölge meclisi üyesi, Yerel Yönetimler Genel Kanunu'nda belirlenen ödenek birikimi sınırını aşan tutarlar almıştır. Yargıtay, “irtikâp suçunun, özellikle kamu otoritesini elinde bulunduran bir kişinin hak sahibi olduğunu bildiği maaş ve ödeneklerin ötesinde maaş ve ödenek alması fiiliyle tamamlandığına” ve manevi unsurun “fazla alım sayılan tutarların iadesi gibi sonradan gerçekleşen bir fiille ortadan kalkmayacağına” (çevirimiz) hükmeder (Cass. crim., 7 décembre 2022, n° 21-83.354).
Suçluluk kararı korunmuş, ancak cezalar seçilmiş görevlinin kişisel durumu ve yükümlülükleri hakkında gerekçe bulunmadığı için bozulmuştur. Savunma, aşımın bilinip bilinmediğini, sınırın hesaplama yöntemini ve cezanın orantılılığını tartışır. Seçilmiş görevlinin ve kamu görevlisinin irtikâbı konulu yazımıza bakın.
Seçilmiş görevli bakımından zamanaşımı süresi nedir?
Kanuna aykırı çıkar sağlama, kayırmacılık, kamu fonlarının zimmete geçirilmesi, yolsuzluk ve rüşvet ile irtikâp dahil suçlar (délits) bakımından kamu davası, suçun işlendiği günden itibaren tam altı yılda zamanaşımına uğrar (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 8). Kayırmacılık anlık bir suçtur; zamanaşımı, onu oluşturan fiillerden itibaren işler.
Gizli kalmış veya gizlenmiş suçlarda başlangıç tarihi ertelenir: süre bu durumda, suçun kamu davasının açılmasına veya yürütülmesine imkân verecek koşullarda ortaya çıktığı ve tespit edilebildiği günden itibaren işler; bir suç (délit) bakımından fiillerden itibaren tam on iki yılı aşamaz. Unsurları nedeniyle ne mağdur ne de adli makam tarafından bilinebilecek suç gizli kalmış sayılır; failin suçun keşfini engellemeye yönelik belirgin bir hileli davranışı bilerek gerçekleştirdiği suç ise gizlenmiş sayılır (madde 9-1).
Bu erteleme kanıtlanmalıdır. Yargıtay, yalnızca belediye içi belgelerin rakipler tarafından bilinemeyeceği gerekçesiyle bir kayırmacılık suçunun zamanaşımını bir arama gününe erteleyen bir kararı bozmuştur: “kayırmacılık suçu gizli bir suç olmadığından, zamanaşımı süresinin başlangıcını ertelemek için, suçun keşfini engellemeye yönelik, bilerek gerçekleştirilmiş belirgin hileli davranışları ortaya koyması gerekirdi” (çevirimiz) (Cass. crim., 3 juin 2026, n° 25-82.572). Büro, kronolojiyi işlem işlem yeniden oluşturur ve zamanaşımını yargılamanın başından itibaren ileri sürer.
Ulusal mali savcılık (PNF) bir seçilmiş görevli davasına ne zaman el koyar?
Mali işler Cumhuriyet savcısı (procureur de la République financier), soruşturma hâkimi ve Paris ceza mahkemesi, özellikle fail, iştirak eden veya mağdur sayısının çokluğu ya da kapsadıkları coğrafi yetki alanı nedeniyle son derece karmaşık olan veya öyle görünecek davalarda, Ceza Kanunu'nun 432-10 ila 432-15, 433-1 ve 433-2. maddelerindeki suçlar bakımından yerel mahkemelerle eşdeğer yetki kullanır (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 705). Bu suçların aklanması ve bağlantılı suçlar da bunu izler. Yetkili olduklarında Paris mali savcısı ve soruşturma hâkimi tüm ülkede hareket eder.
Diğer davalar, yer bakımından yetkili mahkemelerde kalır. Ulusal mali savcılığın devreye girmesi takvimi, muhatapları ve çoğu zaman soruşturmaların ölçeğini değiştirir, ancak esasa ilişkin kuralları değiştirmez. Bir adli soruşturma açıldığında soruşturma hâkimi, yalnızca aleyhinde ciddi veya birbiriyle uyumlu emareler bulunan kişiyi, kendisini dinledikten veya avukatıyla birlikte beyanlarını sunabilmesini sağladıktan sonra ve ancak avukat destekli tanık statüsünün kullanılamayacağı kanaatindeyse resmi soruşturmaya tabi tutabilir (madde 80-1). Katılan sıfatıyla şikâyet başvurusunda adıyla anılan kişi, avukat destekli tanık olarak dinlenmeyi talep edebilir (madde 113-2).
Paris'te kurulu büro, seçilmiş görevlilere ulusal mali savcılık, soruşturma hâkimleri ve Paris ceza mahkemesi önünde olduğu kadar taşra mahkemeleri önünde de yardımcı olur. Adli soruşturma sayfamıza bakın.
Seçilme yasağı otomatik midir ve istinaf başvurusuna rağmen uygulanır mı?
Zorunludur, ancak otomatik değildir. Seçilme yasağı verilmesi, Ceza Kanunu'nun 432-10 ila 432-15, 433-1 ve 433-2. maddelerindeki suçlardan, bunları saklamaktan veya aklamaktan suçlu bulunan herkes bakımından zorunludur. Mahkeme yine de suçun koşullarını ve failin kişiliğini dikkate alarak bu cezayı “özel olarak gerekçelendirilmiş bir kararla” (çevirimiz) bertaraf edebilir (Ceza Kanunu madde 131-26-2). Süresi bir suç (délit) için beş yılı, fiillerin işlendiği sırada kamusal seçilmiş bir görev yürüten kişi için on yılı aşamaz (Ceza Kanunu madde 131-26 ve 131-26-1).
Geçici icra kararıyla birlikte verildiğinde istinaf başvurusuna rağmen uygulanabilir (Ceza Muhakemesi Kanunu madde 471). Hâkim bu durumda, geçici icranın “devam eden bir görevin icrasına ve seçmenin özgürlüğünün korunmasına verebileceği zararın” (çevirimiz) orantılı olup olmadığını değerlendirmelidir; bunu yapmadığı için Yargıtay, beş yıllık bir seçilme yasağının geçici icrasını iptal etmiş, seçilme yasağının kendisi kesinleşmiş ve kararın diğer hükümleri korunmuştur (Cass. crim., 28 mai 2025, n° 24-83.556).
Her cezanın gerekçelendirilmesi aranmaya devam eder: Yargıtay, bir belediye başkanına, fiillerin ağırlığı, kişiliği ve kişisel durumu hakkında yeterli açıklama yapılmaksızın verilen bir yıllık seçilme yasağını bozmuştur (Cass. crim., 4 mars 2020, n° 19-83.390). Büro, ilk derecede olduğu kadar istinafta da bu üç zeminde savunma yapar. Geçici icralı seçilme yasağı ve görev üzerindeki etkileri konulu yazılarımıza ve ceza istinafı sayfamıza bakın.
Belediye, hakkında dava açılan seçilmiş görevlinin avukatının ücretini ödemek zorunda mıdır?
Evet, görev koruması kapsamında, görevden ayrılabilir kusur bulunmadıkça. Belediye, belediye başkanına, başkanın yerine geçen veya yetki devri almış belediye meclisi üyesine ya da görevi sona ermiş bu görevlilerden birine, “görevin icrasından ayrılabilir kusur niteliği taşımayan fiiller” (çevirimiz) nedeniyle cezai kovuşturmaya uğradığında koruma sağlamakla yükümlüdür. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun kendisine avukat yardımı hakkı tanıdığı tüm hallerde, bu tür fiillerden dolayı yalnızca hakkında soruşturma yürütülmesi, kovuşturma açılmaması veya alternatif bir tedbir uygulanması halinde de bu korumayı borçludur ve hukuki danışmanlığı kapsayan bir sigorta yaptırır (Fransız Yerel Yönetimler Genel Kanunu madde L. 2123-34). İl özel idaresi ve bölge de aynı şekilde yükümlüdür (madde L. 3123-28, madde L. 4135-28).
Yerel yönetim, görevden ayrılabilir kişisel kusur halinde korumayı reddedebilir; Douai idari istinaf mahkemesine göre bu, fiillerin “özel nitelikte kaygıları ortaya koyması” (çevirimiz), kamu görevlerinin yükümlülükleriyle bağdaşmayan bir davranıştan kaynaklanması veya özellikle ağır olması halidir. Aynı mahkeme, cezai nitelendirmenin ve fiillerin kasıtlı olmasının kendiliğinden kusuru görevden ayrılabilir kılmaya yetmediğini belirtir. Buna rağmen mahkeme, eşini işe aldığı ve sekreterine psikolojik taciz uyguladığı için mahkûm edilen eski bir belediye başkanına karşı yapılan reddi, bu fiillerin tamamına dayanarak onamıştır (CAA Douai, 4e ch., 6 novembre 2025, n° 24DA00806). Ceza hâkimi de görevden ayrılabilir kişisel kusur kabul edebilir ve seçilmiş görevliyi yerel yönetimin zararını tazmine mahkûm edebilir (Cass. crim., 7 janvier 2026, n° 23-83.644).
Büro, koruma talebini kaleme alır, bir reddi idare mahkemesi önünde dava eder ve seçilmiş görevliyi ceza yargılamasında savunur. Seçilmiş görevlilerin 2026'da görev koruması konulu yazımıza ve kamu hukuku sayfamıza bakın.
Seçilmiş görevlilerin ceza savunmasında avukat ücretleri nasıldır?
Acil durum, mücbir sebep veya tam adli yardım halleri dışında ücretler, 31 Aralık 1971 tarihli Kanun'un 10. maddesi uyarınca yazılı bir sözleşmeye bağlanır: taahhütte bulunmadan önce, görevin neleri kapsadığını ve maliyetini bilirsiniz. Sözleşme özellikle öngörülebilir işlemleri karşılayan ücretin tutarını veya belirlenme yöntemini, ayrıca öngörülen masrafları ve giderleri belirtir.
Büro, aşama başına sabit ücreti tercih eder: bir ifadenin hazırlanması veya gözaltında (garde à vue) yardım, soruşturma hâkimi önünde sorgu, işlem talepleri ve hükümsüzlük başvuruları, ceza mahkemesi önünde savunma, istinaf, görev koruması talebi ve reddine karşı başvuru, yerel yönetim veya suç duyurusunda bulunan taraf için suç duyurusu ve katılan sıfatıyla davaya katılma. Her yeni görev bir ek sözleşmeye bağlanır; öngörülmemiş bir fatura düzenlenmez.
Belgeler üzerinden ilk görüş için, bu sayfadaki form aracılığıyla KDV dahil 80 € karşılığında yapılan dosyanın ön incelemesi, 24 iş saati içinde ilk yazılı analizle sonuçlanır. İlk görüşme için: +33 6 89 11 34 45.
Kaynaklar
Resmî metinler ve ilgili sayfalar
Bu sayfanın 1 Kasım 2026'da doğrulanan kaynakları ve hukuk bürosunun komşu uzmanlık alanları.
Resmî metinler
- Ceza Kanunu madde 432-12, 432-12-1 ve 432-13: kanuna aykırı çıkar sağlama (22 Aralık 2025 tarihli ve 2025-1249 sayılı Kanun'la değiştirilen metin), hâkimler, kamu görevinden özel sektöre geçiş
- Madde 432-14: kamu ihalelerinde ve imtiyaz sözleşmelerinde kayırmacılık
- Madde 432-15 ve 432-16: kamu fonlarının zimmete geçirilmesi, ihmal yoluyla zimmete geçirme
- Madde 432-10, 432-11, 432-11-1, 433-1, 433-2 ve 433-2-1: irtikâp, yolsuzluk ve rüşvet, nüfuz ticareti, suçu bildiren kişi için ceza indirimi
- Madde 432-17, 131-26, 131-26-1, 131-26-2, 132-1 ve 112-1: tali cezalar, seçilmiş görevliler için on yıla kadar seçilme yasağı, zorunlu seçilme yasağı, cezanın bireyselleştirilmesi, lehe kanunun uygulanması
- Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2, 2-23, 40 ve 85: hukuk davası, yolsuzlukla mücadele alanında onaylı dernekler, ihbar, katılan sıfatıyla şikâyet başvurusu
- Madde 8 ve 9-1: kamu davasında zamanaşımı, gizli kalmış veya gizlenmiş suçlar
- Madde 705, 80-1, 113-2, 41-1-2 ve 471: ulusal mali savcılık, resmi soruşturmaya tabi tutma, avukat destekli tanık, kamu yararına yargısal anlaşma, geçici icra
- Yerel Yönetimler Genel Kanunu madde L. 2123-34, L. 2123-35 ve L. 2131-11: belediye seçilmiş görevlisinin görev koruması, çıkarı bulunan meclis üyesi
- Madde L. 3123-28 ve L. 4135-28: il özel idaresi ve bölge seçilmiş görevlilerinin görev koruması
- Genel Kamu Görevi Kanunu madde L. 333-2 ve L. 333-4: yerel yönetim yetkilisinin özel kaleminde aile bireylerinin istihdamı yasağı ve cezai yaptırım
- 31 Aralık 1971 tarihli ve 71-1130 sayılı Kanun madde 10: avukatlık ücret sözleşmesi
Anılan kararlar
- Cass. crim., 30 septembre 2026, n° 24-83.895: 22 Aralık 2025 tarihli kanunun derhal uygulanması
- Cass. crim., 14 octobre 2026, n° 25-81.302: yeni sorumluluktan kurtulma sebebi, belediye başkanı ve yerel imar planı
- Cass. crim., 4 mars 2020, n° 19-83.390: eski metin döneminde yakının işe alınması, cezaların gerekçelendirilmesi
- Cass. crim., 7 janvier 2026, n° 23-83.644: seçilmiş görevlinin başkanlığını yürüttüğü derneklere oylanan hibeler, görevden ayrılabilir kusur
- Cass. crim., 7 janvier 2026, n° 24-87.222: kayırmacılık, haksız menfaat ve etkin pişmanlık
- Cass. crim., 3 juin 2026, n° 25-82.572: kayırmacılık ve zamanaşımının ertelenmesi
- Cass. crim., 16 mars 2022, n° 21-82.254: kamu fonlarının zimmete geçirilmesi ve fonların teslimi
- Cass. crim., 21 janvier 2026, n° 23-83.646: görev yetkisine tahsis edilmiş kamu fonlarının zimmete geçirilmesi
- Cass. crim., 7 décembre 2022, n° 21-83.354: irtikâp ve ödenek birikimi sınırı
- Cass. crim., 28 mai 2025, n° 24-83.556: seçilme yasağının geçici icrası ve orantılılık
- Cass. crim., 31 janvier 2018, n° 17-80.659: onaylı bir derneğin katılan sıfatıyla davaya katılması
- CAA Douai, 4e ch., 6 novembre 2025, n° 24DA00806: görev koruması ve görevden ayrılabilir kişisel kusur
İlgili konular
Bir çağrı, resmi soruşturma, verilecek bir suç duyurusu mu var?
Büroya 7/24 kesintisiz ulaşılabilir. Çağrıyı, kararı, ihaleyi veya ilgili yazıyı ve elinizdeki belgeleri iletin: Av. Hassan Kohen suçun nitelendirilmesini, zamanaşımını ve görev korumasını inceler, ardından size uygun yolu bildirir: ifadenin hazırlanması, gözaltında veya soruşturma hâkimi önünde yardım, işlem veya hükümsüzlük talebi, ceza mahkemesi önünde savunma, istinaf ya da suç duyurusu ve katılan sıfatıyla davaya katılma.